Denk en of doen: links of rechts?

Docenten en leerlingen hebben er alweer één of meerdere lesweken opzitten. Voor docenten betekent dit nieuwe klassen met ook nieuwe leerlingen. Wellicht zet dit aan tot nadenken over verschillende leerstijlen en misschien ook over de eigen doceerstijl. Voor de zomer eindigden we met de vier globale leerstijlen. We pakken nu de draad weer op met […]

Bekijk

Zomerreeks motivatie: Mijn ideale zelf

In deze reeks zijn we al het een en ander te weten gekomen over motivatie. Motivatie moet worden opgeroepen. Emoties en overtuigingen spelen een belangrijke rol. En het is zeker positief voor het leervermogen. Motivatie heeft ook te maken met het zelfbeeld: wie ben je en waar wil je goed in zijn?Maar ook: wat wil […]

Bekijk

Zomerreeks motivatie: overtuigingen

Leerlingen komen in het onderwijs voortdurend taken tegen. Daar draait het in het onderwijs om. Bij elke taak maakt de leerling een inschatting: vind ik deze taak moeilijk of gemakkelijk? Hoe moet ik hierop reageren? Overtuigingen spelen een belangrijke rol in dit proces en daarmee in het onderwijs. Dit kan heel ver gaan: waarom denken […]

Bekijk

Zomerreeks motivatie: hoe ontstaat motivatie?

Motivatie en emoties zijn nauw met elkaar verbonden. Dat lazen we al in de vorige aflevering van deze reeks. Je zou kunnen zeggen dat emoties het motivationeel potentieel bepalen. Onder motivationeel potentieel verstaan we ons vermogen een aantal doelen na te streven. Dit potentieel kan worden geactiveerd door uitdagingen vanuit onze omgeving. Voorbeeld: Als reactie […]

Bekijk

Zomerreeks motivatie: emoties

U kunt het zich vast nog herinneren van vroeger en u ziet het terug bij uw leerlingen: leren op school kan allerlei verschillende emoties oproepen, zoals boosheid, vreugde, gelatenheid, verontwaardiging, triomf en angst. Motivatie ligt dus heel dicht bij emoties en daarmee heel dicht bij het wezen van de mens. Zonder emoties zouden we waarschijnlijk […]

Bekijk

Meer over het brein: afsluiting

In deze reeks over het brein en het geheugen zijn allerlei aspecten aan bod gekomen: informatieverwerking in het brein, het korte- en het langetermijn-geheugen, maar ook de gevolgen van de werking van het brein voor het leren. Waarom vinden sommige leerlingen het moeilijk om woordjes te onthouden, maar hebben ze wel een goed visueel geheugen? […]

Bekijk

Meer over het brein: het procedurele geheugen

Het is een bekend gegeven: zelfs als je jarenlang niet hebt gefietst, stap je moeiteloos weer op de fiets. Zo hebben we veel ingesleten procedures. Niet alleen in het dagelijks leven (tandenpoetsen, koken, autorijden), maar ook in het onderwijs, zoals een kring vormen of een proef uitvoeren bij scheikunde. Voor al deze routines wordt het […]

Bekijk

Denken of doen: de oppervlakkige leerstijl

Leerlingen die alleen leren voor de toets. En een dag later zijn ze alles weer vergeten. Heel herkenbaar en vast meer regel dan uitzondering. Na de serialistische, holistische en versatilistische leerstijlen komen we nu op de negatieve tegenhanger: de oppervlakkige leerstijl. Deze leerstijl wordt ingeschakeld als de leerling geen leerdoelen nastreeft maar egodoelen. En dit […]

Bekijk

Meer over het brein: het emotionele geheugen

Opluchting, angst, een onbestemd gevoel: ook emoties worden in het geheugen opgeslagen. Het emotionele geheugen is een sterk geheugen, dat andere geheugens (zoals het semantisch en het episodisch geheugen) zo aan de kant kan zetten. Ons brein geeft altijd voorrang aan emoties. Dat helpt ons bij het kiezen tussen vluchten of vechten. Zelfs in het […]

Bekijk

Meer over het brein: het semantische geheugen

In het onderwijs draait het voornamelijk om feiten, getallen en tekst. Gedurende de schooljaren slaan we behoorlijk wat van dit soort informatie op: jaartallen, formules, Duitse naamvallen en Franse woordjes. Voor dit soort kennis is het semantisch geheugen nodig. Dit is één van de vijf geheugenpaden die toegang geven tot het geheugen (zie vorige aflevering). […]

Bekijk

Meer over het brein: hoe komt kennis tot stand?

Iedereen onthoudt informatie op zijn of haar eigen manier. Sommige mensen kunnen goed namen onthouden, anderen moeten dit koppelen aan een visueel beeld. Dit is te verklaren vanuit de verschillende geheugenpaden die toegang geven tot het geheugen. Er zijn vijf verschillende toegangen tot het geheugen: het semantische, episodische, procedurele, automatische en emotionele geheugenpad. De komende […]

Bekijk

Meer over het brein: vloeiend Frans?

Een vreemde taal leren is zeker niet gemakkelijk! Zie het filmpje van de Finse talencursus. Ook op school is een taal leren best lastig. Een bekend fenomeen uit de praktijk: ik volgde onlangs enkele lessen Frans op een havo/vwo-school. De eerste les was bij een Française in de brugklas. Het was december en de leerlingen […]

Bekijk