De uitdagingen van 21e-eeuwse vaardigheden

4

Jezelf kunnen handhaven in deze eeuw, daar schijn je meer voor te moeten kunnen dan we tot nu toe aanbieden in het onderwijs. Om die reden is de invoering van 21e-eeuwse vaardigheden in het curriculum van groot belang. Pabo-student Anthony van Dijk zet de uitdagingen hiervan voor je op een rij.

Mediawijsheid en ict-basisvaardigheden moeten onderdeel uitmaken van het curriculum, omdat kinderen met het oog op de kenniseconomie en de toekomstige arbeidsmarkt een ander plan van aanpak moeten aanleren. Zo zullen ze bekend moeten raken met computational thinking: het zo formuleren van problemen, dat deze door een computer kunnen worden opgelost. Ook worden informatievaardigheden – het kritisch en analytisch kijken naar bronmateriaal – essentieel op de werkvloer (SLO 2015).

Curriculum van de toekomst
In het WRR-rapport Naar een lerende economie (2013, p. 272) wordt geanalyseerd welke kennis leerlingen nodig hebben in de economie van de toekomst. Hierin wordt geconcludeerd dat voor een gezonde arbeidsmarkt zal moeten worden ingezet op leervaardigheden, talenkennis, inventiviteit en het vermogen goed om te gaan met een veelheid van situaties. Dit blijkt ook uit de huidige eisen van werkgevers: zij selecteren niet enkel meer op de dimensies van kennis en vaardigheden, maar ook op metavaardigheden en karakter.

Ook de samenleving doet een beroep op 21st century skills. Het aangaan van maatschappelijke en globale vraagstukken vraagt om beheersing van communicatieve, sociale, en culturele vaardigheden. De gezamenlijke verantwoordelijkheid voor onze leefomgeving kan niet worden genomen zonder te weten hoe je omgaat en samenwerkt met anderen.

Hoe ver zijn we?
De uitdaging in het implementeren van een curriculum dat is gericht op de ontwikkeling van 21e-eeuwse vaardigheden, is dat de leermethodes hiervoor nog niet zo ver zijn uitgewerkt als die voor bijvoorbeeld staartdelingen. Als afzonderlijk vak blijven 21e-eeuwse vaardigheden niet overeind; ze zijn bedoeld om toe te passen op wat en hoe we leren. Daarnaast moet de leraar zelf ook vaardig zijn en een affiniteit hebben met toekomstgericht leren.

Uit het onderzoeksverslag 21e-eeuwse vaardigheden in het curriculum van het SLO (2014, p. 8) blijkt dat leraren nog veel structurele ondersteuning nodig hebben. Er is behoefte aan verduidelijking van de leerdoelen, bruikbare toetsingskaders, nascholingsactiviteiten en methodes voor de huidige vakken waarin de nieuwe vaardigheden een duidelijke rol krijgen. Sinds deze zomer is op de website van het SLO al wel een leerplankader te vinden om enthousiaste leraren te ondersteunen in het ontwikkelen van 21st century ready onderwijs.

Dit artikel van Anthony van Dijk, student aan de academische Pabo, is geschreven voor ‘Kijken naar kinderen’: een van de ateliers binnen de zogeheten ‘Research & Designateliers’. Hierin wordt verdiepend theoretisch of praktisch onderzoek gecombineerd met het ontwerpen van onderwijs.

Welke tips met betrekking tot de implementatie van 21e-eeuwse vaardigheden wil jij pabo-studenten zoals auteur Anthony van Dijk meegeven? Laat een reactie achter via onderstaand reactieformulier.

Bronnen

Computational thinking. (2015, 22 december). Verkregen op 9 oktober, 2016, van SLO:     http://curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden/digitalegeletterdheid
/computational-thinking

Informatievaardigheden (2015, 22 december). Verkregen op 9 oktober, 2016, van SLO:
http://curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden/digitale-geletterdheid
/informatievaardigheden

Thijs, A., Fisser, P., & Hoeven, M. van der (2014). 21e eeuwse vaardigheden in het curriculum van het funderend onderwijs. Enschede: SLO.

Thijs, A., Fisser, P., & Hoeven, M. van der (2014). 21e eeuwse vaardigheden in het curriculum van het funderend onderwijs. Enschede: SLO.

WRR (2013) Naar een lerende economie investeren in het verdienvermogen van Nederland, Amsterdam: Amsterdam University Press.

Online: http://curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden

4 REACTIES

  1. Beste Wouter, dat duurt helaas nog 3,5 jaar! Ik ga er vanuit dat jullie voor die tijd een goede invulling weten te vinden voor deze vacature. Wel een leuke opsteker dat ik nu al op baankansen wordt geattendeerd 🙂

  2. Eén van de drijvende krachten achter de noodzaak die wij nu voelen om 21e eeuwse vaardigheden te implementeren, is de toenemende complexiteit in de samenleving.
    Bij complexiteit gaat het in de vrij letterlijke zin om ontwikkelingen, mensen, dingen en organisaties die onderling verbonden zijn. Denk bijvoorbeeld aan een onderwerp als stedelijke ontwikkeling, dat een interconnectedness toont van vragen over ICT, duurzaamheid, migratie, vergrijzing, infrastructuur etc. De relaties in vlechtwerken (netwerken) van ontwikkelingen, mensen, dingen en organisaties kunnen allerlei vormen aannemen en zijn bovendien niet altijd stabiel in de tijd. Dit alles maakt de uitkomst van een complexe ontwikkeling of vraagstuk inherent onzeker.

    In tegenstelling tot complexe vraagstukken is het huidige (hoger) onderwijs vooral gericht op het werken aan gecompliceerde vraagstukken met een nadruk op analytisch vermogen. De veronderstelling daarbij is dat onderdelen van het vraagstuk vaste en eenduidige onderlinge relaties hebben. Vergelijk het met onderdelen van een machine, of met de stappen bij het oplossen van een rekensom. De klassieke Westerse wetenschappen versterken deze aanpak met een traditioneel reductionistische methodiek. Het is deze erfenis die nog volop in de lessen en literatuur wordt aangeboden aan onze studenten en leerlingen. En die steeds meer gaat wringen met een complexere realiteit, waarin naast analytisch vermogen het omgekeerde, synthetiserend vermogen, meer aandacht moet krijgen.

    Bij de Hogeschool Windesheim Zwolle ga ik mij in een nieuwe functie volledig toeleggen op het ontwikkelen, testen en implementeren van “complexiteitsonderwijs”.

    https://www.linkedin.com/pulse/three-ways-foster-education-complexity-using-network-van-der-cingel?trk=mp-reader-card

  3. Goedemiddag Anthony,
    Goed en leuk (!) om hier kennis te nemen van jouw interessante en relevante bevindingen. Interessante publicatie is ook die van de CED-groep (2013) betreffende de toekomstbestendigheid van het Nederlands onderwijs, een onderzoek naar de toekomstbestendigheid van het curriculum in het basis- en voortgezet onderwijs.
    Tot aankomende dinsdag op de M.A.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here