Leerkracht van de maand
Leerkracht: Hermien Heuver-Noeverman
School: De Ark in Dedemsvaart
Groep: 6
Juf Hermien kan zich niet inhouden als het om boeken voor haar klas gaat. ‘Voorlezen is de basis van ons taalonderwijs.’ Ze vult met plezier haar online boekenmand en neemt haar liefde voor boeken mee de klas in. Die betrokkenheid stopt niet bij haar eigen leerlingen: ook collega’s spreekt ze erop aan als een voorleesboek te lang blijft liggen.
Stel: ik loop jouw klas binnen tijdens een leesmoment, wat zie ik dan?
‘Meestal zie je mij voorlezen. Dat vind ik het allerleukst en ook het allerbelangrijkst. Het is de basis van ons taalonderwijs. Als je binnenloopt, loop ik met mijn boek door de klas en zie je kinderen heel betrokken luisteren. Het is stil. Als ik merk dat de betrokkenheid afneemt, bespreek ik dat. Dan stel ik vragen: heb je zelf wel eens zoiets meegemaakt? We werken met tekst, hoofd- en hartvragen. Dat doen we soms eerst in tweetallen of groepjes, daarna klassikaal.’
Ze zijn heel stil, zeg je. Train je een klas daarin?
‘Omdat we in de hele school veel voorlezen, zit dat er al wel in. Inmiddels kunnen ze gewoon een half uur stil luisteren, bijvoorbeeld tijdens de lunch. Ik zet dan geen filmpjes aan.’
Je krijgt ‘de hele klas aan het lezen’ zeggen jouw collega’s. Hoe pak je dat aan?
‘Ik denk dat het begint met heel veel praten over boeken. Als ik met een nieuw thema start, kom ik de klas binnen met een stapel boeken die ik zelf heb gelezen. Ik koop veel boeken van eigen geld. Ik kan me vaak niet inhouden als ik online bij de Boekenbalie bestel, haha. Dat enthousiasme werkt aanstekelijk.
Ik kijk goed naar wat leerlingen lezen. Dagboek van een muts is prima, maar ik laat ze ook andere boeken ontdekken en probeer voor iedereen een passend boek te vinden. Soms zoek ik samen met een leerling, soms stuur ik bij of laat ik los.
Daarnaast beginnen we elke ochtend met een half uur stillezen.’
Wat maakt lezen voor jou zo belangrijk dat je er zó voor gaat?
‘Taal is alles. Zonder taal red je het niet in de wereld. Door te lezen vergroot je je wereld en kennis, op een ongedwongen manier. Taalgevoel ontwikkel je door rijke teksten en boeken. Daarom stap ik zo snel mogelijk af van AVI-boekjes en ga ik naar verhalende boeken met rijke taal.’
‘Ik stap zo snel mogelijk af van AVI-boekjes en ga ik naar verhalende boeken met rijke taal.’
Waarom is voorlezen in de midden- en bovenbouw zo krachtig?
‘Omdat je daarmee ook kinderen bereikt die zelf niet snel lezen en omdat het hun leesmotivatie vergroot. Ik lees vaak voor binnen het thema waar we aan werken, zodat ze op een ongedwongen manier over het onderwerp horen en hun woordenschat uitbreiden. Voorlezen helpt hen nieuwe informatie te koppelen aan wat ze al weten. Daarom sluit ik het altijd aan bij wat we in de klas doen.’
In je onderzoek voor de Master Expert Taal beschrijf je verschillende ‘leesrollen’ van leerkrachten. Hoe helpt dat in de praktijk?
‘Op mijn vorige school gaf dat leerkrachten meer inzicht. Als je zelf niet leest, is het niet gek dat leerlingen minder lezen. We spreken af om elke dag 20 tot 30 minuten voor te lezen, maar dat krijgt in de praktijk niet altijd prioriteit.
Ik zie voorlezen als de basis van waaruit ik werk. De verschillende leesrollen helpen om ieders kracht te zien: de lezende leerkracht die inspireert met boeken, de methodische leerkracht die structuur biedt en de leerkracht die nieuwe ideeën inbrengt. Zo wordt beter zichtbaar hoe je elkaar kunt versterken binnen een team.’
‘Bij de overdracht deel ik wat een groep leest en waar ze op aanslaat.’
Je staat erom bekend dat je collega’s regelmatig bestookt met boekentips en artikelen. Wat als collega’s minder affiniteit hebben met lezen?
‘Ik dring boeken soms bijna op, haha. Dan vraag ik: met welk thema ben je bezig? Dit boek past daar goed bij. Niet alles is op school aanwezig, maar via de bibliotheek kun je veel aanvullen. Nu in de meivakantie ben ik al bezig met boeken voor na de zomervakantie.
Wat werkt, hangt af van de groep. Je moet blijven zoeken naar wat prikkelt: de ene groep houdt van spanning, de andere van fantasie. Bij de overdracht deel ik wat een groep leest en waar ze op aanslaat.
Als een voorleesboek na drie maanden nog op het bureau ligt, bespreek ik dat: ligt het aan het boek of is iets anders beter passend?’
Tot slot: wat kunnen leerkrachten morgen al doen als hun klas nog niet zo leesgemotiveerd is?
‘Begin met voorlezen uit een boek dat je zelf fantastisch vindt. Dan breng je je eigen enthousiasme over. Ik geloof echt dat er voor iedere klas en iedere leerling een boek is, je moet het soms alleen nog vinden. Soms slaat een schrijver ineens enorm aan, zoals Marcel van Driel met zijn thrillerboeken. Leerlingen gaan daar vaak zelf in verder lezen. Een mooi voorbeeld is een leerling die niet van lezen hield, tot hij 24 uur ontdekte.
Er zijn zoveel genres: als je het juiste boek vindt, willen leerlingen soms niet eens dat je stopt met lezen.’
Word ook leerkracht van de maand
Heb jij een bijzonder verhaal en wil je ook als leerkracht van de maand geïnterviewd worden? Of wil je een collega voordragen? Laat het ons weten op redactie@malmberg.nl.
