Leerkracht Kelly: ‘Mijn klas is doordrongen van lezen’

Je bent leerkracht van groep 8 én hebt expertise in lezen. Wat betekent dat voor jouw klas?

‘In mijn klas wordt heel veel gelezen. Zelfstandig, maar ook samen. Ik lees veel voor en zoek passende boeken voor groep 8. Mijn klas is doordrongen van lezen. Een leesmoment is geslaagd als een leerling een boek kan promoten aan de rest van de klas: ‘Dit was nou echt een leuk boek.’ Of als ze na het voorlezen vragen: ‘Mogen we nog meer?’ Dan weet je dat een boek is aangekomen.
Ik vind het ook belangrijk om zelf te lezen. Ik pak altijd een boek dat in de kast staat en lach regelmatig hardop tijdens het lezen. Dan vragen ze: ‘Wat is er zo grappig?’ Dat maakt nieuwsgierig.’

Je hebt aan het begin van het schooljaar een nieuwe groep 8 voor je. Hoe kijk je naar hun leesontwikkeling?

‘Ik start altijd met één tot drie weken vrij lezen. Wij hebben een uitgebreide bibliotheek op school. “Wat vind je leuk, wat zijn je interesses?” vraag ik. Je haalt er al snel de niet-lezers uit. Die pakken Het leven van een loser. Dan zeg ik: “Dat vind ik geen boeken geschikt voor groep 8, we gaan op zoek naar een echt boek.” Met boekenspellen en gesprekskaartjes ga ik met ze in gesprek. Mijn boekenkast is gevuld met recente boeken.’

Groep 8 is ook het jaar van de overstap naar het voortgezet onderwijs. Wat wil je kinderen op leesgebied meegeven?

‘Ze moeten natuurlijk redelijk goed zijn in begrijpend lezen, zodat ze het voortgezet onderwijs aankunnen. Maar ik wil vooral voorkomen dat ze hun leesplezier verliezen. Ook bij kinderen die lezen niet leuk vinden, probeer ik dat weer aan te wakkeren. Er is voor iedereen een boek, alleen worstelen sommigen daar wat langer mee. 
Ik heb moeite met verplichte leeslijsten. Ik had die zelf vroeger op de havo en dacht: “Jahhhh…” Sommige boeken die nu nog op die lijsten staan, las ik toen al en zijn dus niet altijd met de tijd mee veranderd. Een aanpassing van de leeslijsten zou het leesplezier weer kunnen vergroten. Anders komt er alleen geklaag.’

Waar zie je leerlingen in groep 8 nog mee worstelen?

‘Met het volhouden van lezen. Lange teksten worden bijna niet meer gelezen. Op YouTube en TikTok krijgen ze korte informatie. Kinderen zijn daardoor niet meer gewend om echt te focussen op een lang stuk tekst. Als je die focus niet hebt, kom je niet dieper in tekstbegrip. Bij wereldoriënterende vakken is het belangrijk dat ze dat kunnen.’

Hoe zorg je ervoor dat lezen meer is dan een vaardigheid die leerlingen moeten oefenen?

‘Dat doe ik de hele dag door. Lezen is overal, ook bij rekenen. Gisteren hadden we bijvoorbeeld contextsommen. Bij alles kan je het belang van lezen aanstippen.
En vorig jaar was er een TikTok-rage die zich er goed voor leende. Toen heb ik een opdracht gedaan waarbij kinderen een boterham met pindakaas moesten smeren aan de hand van schriftelijke instructies. Dan smeer ik zelf pindakaas op een boterham, maar vergeten ze bijvoorbeeld in de instructie te zetten dat je de boterham uit de zak te halen. Dan zie je meteen hoe belangrijk het is dat je een instructie goed kunt schrijven.’

Wat doe je als een leerling zegt: ‘Ik houd gewoon niet van lezen’?

‘Zo iemand probeer ik te helpen zoeken. Maar er zit ook een stukje verplichting in: je moet. Ik vind het belangrijk om uit te leggen waarom. In groep 8 kun je het belang en het nut van dingen goed uitleggen. Bijvoorbeeld: “stel, je gaat later een huis kopen. Als je niet weet wat er in een contract of hypotheek staat, kunnen ze je zo een huis van vijf miljoen aansmeren.”
Het is ook een stukje puber zijn en onverschilligheid. Je moet het nut ervan constant blijven herhalen.’

Stel: een leerkracht van groep 8 leest dit artikel en denkt: ‘De kinderen uit mijn klas lezen veel te weinig.’ Wat adviseer je om morgen al te doen?

‘Ga eerst met de kinderen in gesprek. Waar liggen hun interesses? Dat kan met praatkaartjes, maar ook in een boekkring waarin kinderen vertellen over hun boek: waarom is dit leuk? Misschien is het boek van een andere leerling wel leuker.
Ik maak geen boekverslagen, maar vind het leuker om de ruggen van de gelezen boeken zichtbaar te maken of te versieren. Dat werkt stimulerend.
Wat je niet moet doen, is tijdens het lezen zelf praten of iets anders gaan doen. En wat je vooral wél moet doen: het goede voorbeeld geven. Zelf lezen, voorlezen en boeken promoten. Dat kun je morgen al inzetten.’