Complimentenkaartjes in de klas: zo geef je geluk door

Een compliment geven kost weinig tijd, maar kan veel betekenen voor de ontvanger. In de klas helpt het leerlingen om aandacht te hebben voor elkaar, waardering uit te spreken en positief contact te oefenen. Met de complimentenkaartjes die je onderaan dit artikel kunt downloaden, maak je dat concreet: leerlingen denken na over wat ze in een ander waarderen en geven dat op een eenvoudige manier door.

Hoe positief gedrag zich kan verspreiden

Onderzoek laat zien dat gevoelens en gedrag binnen sociale netwerken invloed op elkaar kunnen hebben. Eén iemand kan geluk indirect tot wel drie personen doorgeven. Dat betekent dat geluk kan doorsijpelen naar een vriend, een vriend van die vriend én de buurvrouw van de vriend van die vriend, bijvoorbeeld. Ga maar eens na wat dat betekent voor iedereen in de klas, en vervolgens daarbuiten. Alle reden om bewust geluk met elkaar door te geven.

Geluk maak je samen

De betekenis van ‘geluk’ is voor iedereen anders, maar duidelijk is dat we geluk vooral vinden in onze relaties met anderen en niet per se in veel geld of spullen. Onderzoekers van Harvard Medical School omschrijven ‘geluk’ daarom niet als iets dat je in je eentje voor jezelf probeert te winnen, maar als een samenwerking van de groep. ‘Geluk is niet één gebeurtenis’, zegt psycholoog Nancy Etcoff van de afdeling psychiatrie van Massachusetts General Hospital in dit artikel van Harvard. ‘Het zit ‘m in de opbouw van kleinere stappen, zoals het voelen van dankbaarheid en het helpen van anderen.’

Jong geleerd is oud gedaan

Laat het geven aan anderen nu net in de aard van het beestje zitten bij zowel mensen als veel diersoorten, aldus ander onderzoek. Als we gul zijn naar anderen toe, wordt hetzelfde beloningssysteem in de hersenen geactiveerd als wanneer we genieten van eten of intimiteit. Het is dus zowel positief voor de ontvanger als voor de gever.

Ook kinderen weten intuïtief al wat delen en geven is: al vanaf vijftien maanden kunnen zij spontaan iemand helpen. ‘Iedereen kan geluk doorgeven, juist ook jonge kinderen. Het maakt ze blij, geeft ze energie en verbindt hen met anderen,’ zegt Anke Appel-den Boer. Zij richtte met psycholoog en bedrijfskundige Clara de Boer Gelukskoffer op, een lespakket ter bevordering van sociale en emotionele vaardigheden bij kinderen. De lessen zijn gebaseerd op de positieve psychologie. Het laatste thema binnen het lespakket is dan ook gericht op het doorgeven van geluk, zodat kinderen leren over wat het is om maatschappelijk bij te dragen. Dit sluit aan bij burgerschapsonderwijs, waarin leerlingen leren deelnemen aan de samenleving.

Gelukkig geven: zo doe je dat

Geven maakt gelukkig, maar alleen als er een goede balans in zit, schrijft auteur en filantropisch expert Jenny Santi in tijdschrift Time. Wie te veel van zichzelf geeft, doet dat ten koste van zichzelf, bijvoorbeeld je gezondheid of werkgeluk. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Santi deelt een aantal manieren om een gelukkige gever te zijn. Dit geldt zowel voor volwassenen als voor kinderen.

1 Vind je passie

Het gaat er niet alleen om hoeveel je geeft, maar ook om met hoeveel liefde je het doet, volgens Santi. Geven wordt makkelijker en leuker als je geeft aan iets dat voor jou goed voelt. Waar heb jij passie voor?

2 Geef tijd

Moet geven altijd geld kosten? Natuurlijk niet! Volgens Santi is ‘tijd’ het meest waardevolle cadeau voor de ontvanger én de gever. Geven kan dus ook in de vorm van helpen of een dienst bewijzen.

3 Laat jouw talent aansluiten bij wat een ander nodig heeft

Onbaatzuchtig geven wordt snel overweldigend als je jezelf uit het oog verliest, meent Santi. Onderzoek daarom jouw interesses en talenten, en kijk welke behoeften van anderen daarop aansluiten. Zo deelde de creatieve groep 3 leerkracht Stephanie knutselideeën voor leerkrachten op Instagram. Die werden zo goed ontvangen, dat Stephanie een knutselboek voor in de klas maakte.

Dit artikel is eerder verschenen op Onderwijs van Morgen.