Inclusieve taal in Nederland, Frankrijk en Duitsland

Afgelopen week heeft het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) een inclusieve taalgids gepresenteerd. Daarin staan onder andere tips voor inclusief taalgebruik binnen het onderwijs. Over deze taalgids ontstond direct ophef. Hoe wordt in Frankrijk en Duitsland omgegaan met taalverandering en inclusiviteit?

Vragen vooraf

1. Wat heb jij meegekregen van het nieuws over de inclusieve taalgids van het LAKS?
2. In hoeverre hanteer jij bewust inclusief taalgebruik of zie jij om je heen dat mensen bewust inclusief taalgebruik toepassen?

Bekijk de video

NPO Radio 1 – Inclusieve taal in Frankrijk en Duitsland

Vragen bij de video

1. Het fragment begint met reacties van mensen op de inclusieve taalgids van het LAKS. Waarom zou voor deze opening gekozen zijn? Geef minimaal twee redenen
2. Waarom is het toepassen van inclusief taalgebruik volgens Wilfred de Bruijn in het Frans nog moeilijker dan bijvoorbeeld in het Nederlands?
3. Wilfred de Bruijn geeft aan dat de emoties in Frankrijk ook hoog oplopen als het gaat om het aanpassen van de taal.
   • Welke twee redenen geeft hij hiervoor?
   • Welke reden zie jij het meest in Nederland? Leg je antwoord uit.
4. Zowel Annette Birschel als Wilfred de Bruijn spreekt over een soort stottertaal in het Duits en in het Frans. Waardoor is deze zogenoemde stottertaal ontstaan?
5. Annette Birschel geeft aan dat in Duitsland de nazi’s de taal misbruikt hebben. Leg in eigen woorden uit wat ze daarmee bedoelt.
6. Wilfred de Bruijn vertelt over het Frans in de zeventiende eeuw. Wat wil hij met dit voorbeeld aantonen?
7. In hoeverre vind je het belangrijk dat het LAKS deze inclusieve taalgids heeft gemaakt?

Aan de slag

Optie 1

Annette Birschel spreekt over de Duitse verkiezing van het Unwort van het jaar, een woord dat het afgelopen jaar misbruikt is. Op deze manier willen de organisatoren mensen bewuster maken van de taal die ze spreken. Jij vindt het belangrijk om ook zo’n verkiezing in Nederland te organiseren, naast de verkiezing van het Woord van het Jaar.

Schrijf een brief naar Van Dale (organisator van het Woord van het Jaar) waarin je pleit voor een verkiezing voor het Onwoord van het jaar. In de inleiding geef je twee goede Nederlandse voorbeelden van onwoorden. In je betoog verwerk je bovendien het begrip ‘framing’. Verder onderbouw je je betoog met drie argumenten en weerleg je één tegenargument.

Optie 2

Neem allereerst de inclusieve taalgids van het LAKS  door.

Ontwerp vervolgens met een klasgenoot een poldermodel zoals Katinka Polderman ze maakt voor De Volkskrant. In deze poldermodellen bekritiseert Katinka Polderman op satirische wijze actuele onderwerpen. Jullie poldermodel begint met de vraag: Kun je het Nederlands inclusiever maken?

Gebruik de informatie uit de taalgids van het LAKS in jullie poldermodel.