Afgelopen week vond de zevende editie van de Week van het Nederlands plaats. De organisatie wil de veelzijdigheid van de Nederlandse taal onder de aandacht brengen. In deze editie stond het Nederlands als wereldtaal in de schijnwerpers.
Vragen vooraf
- Is er bij jou op school aandacht geweest voor de Week van het Nederlands?
- Wat vind je ervan dat er een Week van het Nederlands is?
Bekijk de video
Bekijk de eerste acht minuten van de video: Hoe dekoloniseren we het Nederlands?
Let op: de gasten worden uitgebreid voorgesteld. Je kunt het gedeelte van 1.45m-3.05m eventueel overslaan.
Vragen bij de video
- Waarom is het woord dekoloniseren passend in huidige discussie rondom de bewustwording van de taal die je gebruikt?
- Als Raf Njotea spreekt over de dekolonisatie van de taal noemt hij twee invalshoeken. Welke twee?
- Waarom is de visie van Raf Njotea liberaal te noemen volgens Marc van Oostendorp?
- Tessa Leuwsha pleit voor startpunten voor transities in de taal. Ze geeft twee voorbeelden van woorden die niet meer gebruikt worden: mejuffrouw en mongooltjes. Wat is voor elk woord het startpunt van de transitie geweest volgens haar?
- In de introductie zegt Marc van Oostendorp:
-
- Taal weerspiegelt ons denken.
- Taal weerspiegelt de verhoudingen in de samenleving.
Bedenk bij elke uitspraak een voorbeeld uit je eigen leven. Overleg hierover eventueel met een medeleerling.
- Marc van Oostendorp benoemt in de introductie de kwestie: beïnvloedt de taal ons denken? Denk je dat dat zo is? Leg je antwoord uit aan de hand van een voorbeeld.
- Ben jij je bewust van de taal die jij gebruikt? Leg je antwoord uit.
Aan de slag
Optie 1
Er zijn verschillende onderzoeken gedaan naar hoe taal het denken kan beïnvloeden. Bekijk 9.09 – 17.00 minuten van dit fragment: Hoe kun je overtuigen met maar één woord?.
Geïnspireerd door het webinar van Marc van Oostendorp en dit college besluit je een vlammend betoog (500 – 800 woorden) te schrijven om jongeren meer bewust te maken van de taal die ze gebruiken. Je standpunt is: Leerlingen op de middelbare school zouden elk jaar minimaal één uur per week les moeten krijgen over het bewuster gebruiken van taal. Je tekst is fel, overtuigend, doorspekt met actuele voorbeelden en gericht op jongeren.
Optie 2
Voor deze opdracht werk je in tweetallen. Jullie interviewen drie personen in jullie omgeving over de manier waarop zij taal gebruiken. Jullie bedenken zelf de vragen.
Enkele suggesties:
- Gebruiken de personen hun taal bewust of helemaal niet? Waarom?
- Passen de personen hun taal soms expres in bepaalde situatie aan? Waarom?
- Welke voorbeelden hebben ze daarbij?
De interviews neem je op. Je verwerkt de interviews tot een podcast over (bewust en onbewust) taalgebruik in jouw omgeving.
