Het kabinet wil vanaf 2027 extra geld uittrekken voor onderwijs, onderzoek en innovatie. Scholen krijgen structureel geld voor het verbeteren van de basisvaardigheden. Ook is er 10,7 miljoen euro gereserveerd voor de ontwikkeling van een publieke AI-voorziening voor het funderend onderwijs.
De plannen staan in de onderwijsbegroting die met Prinsjesdag is gepresenteerd. Het totale pakket van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap omvat ook investeringen in media, cultuur en emancipatie. In 2027 gaat het om 668 miljoen euro extra. Dat bedrag loopt daarna op tot bijna 1,3 miljard euro per jaar.
Voor het onderwijs ligt de nadruk op taal, rekenen, onderwijspersoneel en kansengelijkheid. Een deel van de tijdelijke subsidieregelingen moet plaatsmaken voor structurele financiering. De begrotingsplannen moeten nog door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld.
Structureel geld voor basisvaardigheden
Basisscholen, scholen voor gespecialiseerd onderwijs en middelbare scholen moeten vanaf 2027 gezamenlijk ruim 500 miljoen euro per jaar ontvangen voor basisvaardigheden. Volgens het kabinet komt dit neer op minimaal 206 euro per leerling, bovenop het geld dat scholen al voor de basisvaardigheden ontvangen.
Scholen hoeven het geld niet meer ieder jaar via een subsidieregeling aan te vragen, maar moeten het wel aan de basisvaardigheden besteden. Het kabinet wil scholen zo meer zekerheid geven om plannen voor de langere termijn te maken. Tegelijkertijd houdt het ministerie meer regie op de besteding van het geld.
Binnen de basisvaardigheden krijgt taal bijzondere aandacht. Staatssecretaris Judith Tielen komt dit najaar met een Versterkingsagenda. De precieze inhoud daarvan is nog niet bekend.
Ook het programma School & Omgeving wordt uitgebreid. Vanaf 2027 is hiervoor structureel 121 miljoen euro extra gereserveerd. Binnen het programma organiseren scholen, gemeenten en andere partijen activiteiten buiten de gewone schooltijd, zoals huiswerkbegeleiding, sport, muziek en programmeren. Het beoogde bereik stijgt volgens het kabinet van 175.000 naar 245.000 leerlingen.
Meer geld voor zij-instroom en onderwijsteams
Voor het aantrekken van zij-instromers trekt het kabinet volgend jaar ongeveer 80 miljoen euro extra uit. Dat bedrag loopt daarna op tot jaarlijks 88 miljoen euro.
Daarnaast wil het kabinet de professionalisering van leraren, schoolleiders en ondersteunend personeel anders organiseren. Die aanpak wordt samen met de onderwijssector uitgewerkt. Welke concrete veranderingen dit voor scholen oplevert, is daarom nog niet bekend.
Publieke AI-voorziening voor scholen
Een nieuw onderdeel van de begroting is de publieke AI-voorziening voor basisscholen en middelbare scholen. Daarvoor wordt in 2027 10,7 miljoen euro vrijgemaakt. De voorziening moet scholen toegang geven tot verschillende AI-modellen, met afspraken over privacy, veiligheid en het gebruik van gegevens.
Het kabinet wil hiermee voorkomen dat scholen voor hun AI-gebruik afhankelijk worden van één commerciële aanbieder. Uit de OCW-begroting voor 2027 blijkt dat de middelen aan Kennisnet worden verstrekt. Wat de voorziening precies gaat bieden en wanneer scholen ermee kunnen werken, moet nog worden uitgewerkt.
De aankondiging sluit aan bij de groeiende aandacht voor AI-geletterdheid en verantwoord AI-gebruik in het onderwijs. Scholen zoeken niet alleen naar bruikbare toepassingen voor leraren en leerlingen, maar ook naar duidelijke voorwaarden voor gegevensbescherming, toetsing en professionele verantwoordelijkheid.
Investeringen in mbo en onderzoek
Voor het mbo werkt het ministerie aan een nieuw bekostigingsmodel, dat in 2029 moet ingaan. Onderdeel daarvan is een samenwerkingsbudget van jaarlijks 200 miljoen euro om opleidingen beter te laten aansluiten op de regionale arbeidsmarkt. Ook komt er een mbo-pact onder de naam Opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst.
Verder draait het kabinet een deel van de eerdere bezuinigingen op onderzoek terug. In totaal wordt structureel 428 miljoen euro geïnvesteerd. Daarvan gaat uiteindelijk jaarlijks 68 miljoen euro naar praktijkgericht onderzoek in het hbo en 17 miljoen euro naar het mbo. Ook komt er extra geld voor universitaire sectorplannen en ondersteuning bij Europese subsidieaanvragen.
Voor scholen zijn vooral de structurele financiering van basisvaardigheden en de aangekondigde publieke AI-voorziening relevant. Bij beide maatregelen volgt de concrete uitwerking nog.
