Verse schriften, nieuwe pennen, geslepen potloden, opgeladen Chromebooks, gepoetste vloeren: na de zomervakantie staat alles klaar om het schooljaar goed te beginnen. Maar geldt dat ook voor de schoolbibliotheek …?
Kasten en een zitzak
Een centrale plek voor de schoolbibliotheek is vaak helemaal niet zo moeilijk te creëren. Als er geen aparte ruimte in het schoolgebouw beschikbaar is, kom je al een heel eind door in een hoekje een paar goede, mooie kasten bij elkaar te zetten met een bankje of wat zitzakken. Zo heb je al snel een fijne leesplek vol boeken en laat je als school zien dat je lezen belangrijk vindt. Kinderen die langslopen krijgen zin om langs die volle kasten te dwalen en hun volgende boek uit te zoeken.
Gebruik de ruimte boven op de kasten om boeken ‘in de etalage’ te zetten.
- Laat kinderen om de paar weken een selectie maken van boeken die ze willen uitlichten met een ‘tip van …’-kaartje erbij.
- Kies af en toe een ander thema en laat de kinderen daar boeken bij zoeken die ze tentoon willen stellen.
Zet de boeken overzichtelijk op AVI-niveau in de kasten. Zo kan ieder kind makkelijk op zijn eigen niveau zoeken. Ook voor het opruimen en onderhouden van de collectie is het prettig om de boeken te stickeren op AVI-niveau. Het ziet er netjes uit en je weet precies waar een boek moet worden teruggezet.
Weg ermee!
Om ruimte te maken voor die frisse, aantrekkelijke collectie moet je eerst grote schoonmaak houden in de huidige collectie. Durf oude boeken weg te gooien: boeken vol kauwgum of penkrassen, vieze boeken met losse bladzijden, geplakte kaften, boeken uit de jaren vijftig met oude spelling …, ze kunnen allemaal weg.
Bekijk de boeken met een kritische blik en stel jezelf bij ieder exemplaar de vragen:
- Worden kinderen nog blij van deze boeken?
- Zou ik dit exemplaar zelf nog willen lezen?
Is het antwoord op één van deze vragen nee? Dan weg ermee!
Bedenk dat je het verhaal niet weggooit, maar het boek. Matilda van Roald Dahl gooi je natuurlijk niet weg, maar je wilt juist dat het in zijn allermooiste jasje in de kast staat, zodat iedereen het boek straks weer wil lezen.
Een goede, aantrekkelijke schoolbibliotheek heeft een heel divers aanbod. Dit varieert van goede eerste leesboeken – fijne herkenbare series zoals Mees Kees en Superjuffie, boeken uit de Tijgerlezenreeks en de digilezen-serie – tot mooie losse titels en voorleesbundels zoals Bedtijdverhalen voor Rebelse meisjes en De kikkerbilletjes van de koning.
Zet ook moppenboeken en informatieve boeken in de schoolbibliotheek. Sommige kinderen die niet zo van boeken houden, lezen soms wel graag korte verhalen over een onderwerp dat hen interesseert of dat ze heel grappig vinden. En lezen is lezen!
Kijk eens kritisch naar jullie schoolbibliotheek
- Zien de boeken er fris en verzorgd uit?
- Staan er veel boeken in de kasten die niet meer worden gelezen?
- Hebben de kinderen voldoende keuze?
- Kunnen de kinderen makkelijk zoeken op hun eigen leesniveau?
- Bevat de collectie genoeg actuele titels?
- Is er een centrale schoolbibliotheek?
- Word je blij van de huidige boekencollectie?
Veel leerkrachten beantwoorden deze vragen helaas met ‘nee’, terwijl ze wel graag een goede en aantrekkelijke boekencollectie willen, in een ruimte waar alle kinderen graag komen. Dat blijft echter vaak een droom, maar dat hoeft helemaal niet!
Op de begroting
Investeren in een nieuwe boekencollectie lijkt een enorme uitgave, maar iedere school zou geld op de begroting moeten hebben staan voor boeken. Bij veel scholen is er sprake van achterstallig onderhoud van de bibliotheek. Het gaat net zoals wanneer je je huis een paar jaar niet hebt laten schilderen: de schilderbeurt kost meer dan wanneer je het onderhoud jaarlijks doet. Ga daarom met een goed onderbouwd financieel plaatje naar de directie, neem daarin groot onderhoud mee en een meerjarig onderhoudsplan. Vaak is er meer mogelijk dan je denkt.
Als ieder kind straks precies het juiste boek weet te vinden, heb je niet alleen geïnvesteerd in goede, nieuwe boeken, maar ook en vooral in het leesplezier van alle kinderen.
Merel de Vink startte in 2013 haar bedrijf Leesvink. Ze helpt basisscholen met het opzetten en onderhouden van een goede schoolbibliotheek. Merel werkte ruim twaalf jaar bij de kinderboekenuitgeverij Lemniscaat, waar haar liefde voor en kennis van kinderboeken steeds meer groeide. Haar missie is om iedere basisschool in Nederland te voorzien van een goede schoolbibliotheek. Voor meer informatie zie: www.leesvink.nl
Dit artikel is eerder verschenen in Praxisbulletin.
