Vocal fry

Datum: 21 september 2026

Veel Amerikaanse vrouwen (en sommige mannen) hebben een bijzondere manier van spreken. In hun uitspraak klinkt een klein kraakje, de vocal fry. Hoe maak je dat kraakje en hoe is het de taal in geslopen?

---

Vragen vooraf

1. Ken jij een Amerikaan met zo’n typisch kraakje? Om wie gaat het?

2. Gebruik jij je stem soms ook op een bepaalde manier in een bepaalde situatie? Zo ja, wanneer?

Bekijk de video

Voer in een zoekmachine deze zoekterm in: ‘Waar komt die ‘krakerige’ stem van Amerikaanse vrouwen vandaan?’ Ga naar de website van NPO Radio 1 en bekijk daar de video.

Vragen bij de video

1. Wat is bijzonder aan de opening van het fragment?
2. De vraag van vandaag wordt beantwoord door sociolinguïst Marina Terkourafi. Wat doet een sociolinguïst, denk je? Probeer je antwoord af te leiden uit ‘socio’ en ‘linguïst’.
3. Wat maakt het voorbeeld uit het Deens duidelijk? Geef twee verschillende antwoorden.
4. Waarom gebruikten nerd girls de vocal fry?
5. Wat is de ‘up talk’ van de valley girls?
6. Ben jij positief of negatief over de vocal fry? Leg je antwoord uit.

Aan de slag

Optie 1

Werk samen met een klasgenoot.

Neem een korte video op waarin jullie vertellen over je favoriete boek, film of serie. Probeer zoveel mogelijk te praten met vocal fry en up talk.

Bespreek na afloop hoe het was om zo te letten op je taalgebruik. Enkele hulpvragen:

– Wat moet je doen om met vocal fry en up talk te praten?

– Wat is moeilijk of gemakkelijk?

– Lukt het goed om het vol te houden? Waarom wel of niet?

– In welke gevallen zou jij je stem zo vervormen?

– Wat vind je ervan dat sommige mensen hun stem zo vervormen om bij een bepaalde groep te horen?

Optie 2

Werk in een drietal.

Je maakt een poster over het taalgebruik van een sociale groep.

Een sociolinguïst onderzoekt het taalgebruik van sociale groepen. Dat doen jullie nu ook. Kies eerst de groep die jullie willen onderzoeken:

1. voetballers
2. Youtubers
3. jongeren
4. verslaggevers wielerwedstrijd
5. andere groep, eigen keuze.

Bekijk elk een andere video van een spreker uit die sociale groep, bijvoorbeeld drie voetballers bij een interview na een wedstrijd. Tijdens het kijken maak je aantekeningen van zaken die je in het taalgebruik of de spraak opvallen. Wat zou jij nooit zo zeggen? Wat vind je een typische zin? Bespreek samen jullie aantekeningen.

Op de poster zetten jullie:

• in grote letters de naam van jullie sociale groep
• drie opvallende zaken uit het taalgebruik of de spraak van de sprekers
• een typische zin uit één van de video’s
• passende afbeeldingen

Op de achterkant noteer je de links naar de video’s die je hebt bekeken.