De leesvaardigheid van Nederlandse 15-jarigen is opnieuw gedaald. Dat blijkt uit de PISA-2025-resultaten, die op 8 september zijn gepubliceerd. Volgens PISA-2025 presteert 39 procent onder het tweede vaardigheidsniveau voor lezen. In 2022 gold dat voor ongeveer een derde van de leerlingen.
In dit internationaal vergelijkend onderzoek naar de vaardigheden van 15-jarigen in lezen, wiskunde en natuurwetenschappen geldt niveau 2 als het minimale vaardigheidsniveau voor lezen. Leerlingen die daaronder scoren, functioneren volgens PISA waarschijnlijk minder goed op school en in de maatschappij, en lopen het risico onvoldoende geletterd of zelfs laaggeletterd het onderwijs te verlaten. Dat betekent overigens niet dat alle leerlingen in deze groep laaggeletterd zijn.
Leesplezier als onderdeel van een bredere aanpak
Stichting Lezen benoemt in haar duiding van PISA-2025 wat volgens onderzoek helpt. Kinderen en jongeren hebben meer kans om vaardige en gemotiveerde lezers te worden als zij regelmatig tijd krijgen om te lezen, toegang hebben tot aantrekkelijke boeken en opgroeien in een rijke leesomgeving. Goede begeleiding en aandacht voor zowel leesplezier als leesvaardigheid zijn daarbij belangrijk.
Deze inzichten bieden scholen en leraren concrete aanknopingspunten om gedurende de hele schoolloopbaan aan lezen te werken. De artikelen hieronder geven daarvoor praktische ideeën die direct in de klas zijn toe te passen.
Zo werk je aan leesplezier en leesbevordering
Po
- Hoe je kinderen laat lezen met plezier – over boekkeuze, leestijd, voorlezen en praten over boeken.
- The masked reader: zo dragen creatieve activiteiten bij aan duurzaam leesplezier – praktijkervaringen met creatieve activiteiten rond kinderboeken als onderdeel van het leesonderwijs.
- Boekenkettingruil: leesplezier geef je door – een creatief en duurzaam initiatief om kinderen op een speelse en laagdrempelige manier te stimuleren meer te lezen én leesplezier met elkaar te delen.
- Lekker lezen – een rijk overzicht van de leukste boeken voor het basisonderwijs.
Vo
- Hoe vergroot je leesmotivatie in de klas? Twee docenten Nederlands over hun aanpak – twee docenten over onder meer boekkeuze, vaste leesmomenten en verschillen tussen leerlingen.
- Zo stimuleer je lezen binnen alle vakken – boekentips en ideeën om lezen ook buiten de lessen Nederlands een plek te geven.
- Even binnenkijken: bij deze mediatheek weten ze jongeren écht aan het lezen te krijgen – ‘Wij maken lezen zichtbaar door de hele school.‘
- Boekentips Engels – een bibliothecaris deelt maandelijks haar beste boekentips.
- Boekentips Nederlands – de beste maandelijkse boekentips van Passionate Bulkboek.
Mbo
- Lezen zonder verplichtingen: zo maken deze docenten leesplezier onderdeel van de les – over vaste leestijd, keuzevrijheid en lezen zonder boekverslagen.
- Vergroot de leesmotivatie met Boekenbingo – een laagdrempelige werkvorm met verschillende leesopdrachten om de leesmotivatie te vergroten.
