Op 6 maart beginnen de Paralympische Winterspelen in Italië, een evenement dat maar weinig aandacht krijgt, maar dit wel verdient. Jongeren met een handicap krijgen niet alleen weinig aandacht in de samenleving, maar worden ook zeer onder gerepresenteerd in de hedendaagse literatuur: In slechts 2,7% van de kinderboeken komen mensen met een handicap voor. Die gaan we nu dus extra onder de aandacht brengen, door hier drie boeken uit te lichten waarin de hoofdpersoon of een van de hoofdpersonen een beperking of andere aandoening heeft.
‘Dit verhaal kruipt helemaal onder je huid’
Turtles all the way down (15+)
John Green
Random House
Publicatiejaar: 2017
In Turtles all the way down volgen we Aza Holmes, een 16-jarig meisje dat last heeft van OCD en angsten. Het verhaal is vrij complex: De vader van een van Aza’s oude vrienden raakt vermist en aangezien hij een rijke vastgoedmagnaat is, komt het in het nieuws. Aza zet alles op alles om hem te vinden maar verliest zichzelf in dat proces. Haar enorme angst om ziek te worden en haar obsessieve gedrag leiden ertoe dat ze steeds vaker desinfectiemiddel drinkt, en haar omgeving uitsluit. Wanneer ze er ook nog eens achter komt dat de verhalen die haar beste vriendin schrijft over haar gaan, krijgt Aza een paniekaanval en belandt ze in het ziekenhuis. Als ze beter wordt en het bijlegt met haar vriendin, gaan ze samen op onderzoek uit.
Het verhaal is soms wat verwarrend, maar wel realistisch. Ook is de zoektocht naar de man inferieur aan het verhaal van Aza zelf, die kampt met obsessieve gedachten en paniekaanvallen. Zo peutert ze tot bloedens toe aan een wondje en wordt dit uitgebreid beschreven vanuit haar perspectief. Het is soms heftig om te lezen, maar het geeft je een bijzonder inkijkje in het brein van iemand met OCD, en het kan bijdragen aan meer begrip. Het boek is in 2024 zelfs verfilmd.
‘Een bijzonder boek over een meisje met Celebrale Parese’
Out of my mind (12+)
Sharon M. Draper
Simon & Schuster
Publicatiejaar: 2010
Out of my mind is een makkelijk geschreven, maar indringend boek dat wordt geschreven vanuit Melody. Zij is een slim meisje met celebrale parese, oftewel cerebral palsy. Dit zorgt ervoor dat ze in een rolstoel zit en niet kan praten of bewegen, waardoor mensen om haar heen denken dat ze dom is. Met behulp van een nieuwe communicatiemiddel en een nieuwe leerkracht die erop staat dat ze meedoet in de normale lessen, is Melody ertoe in staat te laten weten hoe slim ze eigenlijk is. Ook mag ze eindelijk ‘gewoon’ naar school en krijgt ze zelfs een vriendin. Het verhaal komt tot een hoogtepunt wanneer Melody mee mag doen met een wedstrijd in Washington D.C. Als ze haar vlucht mist en haar klasgenoten wel meedoen is dit natuurlijk ontzettend teleurstellend, maar Melody laat het er niet bij zitten.
Out of my mind wordt geschreven vanuit Melody, die door het boek heen ook wat ouder wordt. Als lezer ben je dus ook Melody: je hoort en ziet alles, maar je kunt nergens op reageren. De frustratie en emoties van Melody komen sterk over. Ondanks dat het boek niet moeilijk is om te lezen en de hoofdpersoon jong is (11), zal het jongeren zeker bezighouden.
Een uitstapje naar het vak biologie is makkelijk te maken, ook biologiedocenten zullen van het boek ondersteboven zijn.
‘Een tragisch liefdesverhaal.’
Five Feet Apart (15+)
Rachael Lippincott, Mikki Daughtry en Tobias Iaconis
Simon & Schuster
Publicatiejaar: 2018
Iedereen kent The Fault in Our Stars, maar Five Feet Apart is net zo mooi (al dan niet mooier) en actueler, dus het zal iets meer in trek zijn bij hedendaagse jongeren. Het boek gaat over Stella en Will. Ze hebben een hoop gemeen – onder andere hun aandoening Cystic Fibrosis – maar zijn ook heel anders.
Stella is een controlfreak. Ze wacht op een donorlong, en weet dat ze tot die tijd bij alles en iedereen uit de buurt moet blijven. Dit doet ze braaf. Aan de andere kant van het spectrum staat Will, die niets liever wil dan zijn leven leiden buiten het ziekenhuis en niet zoveel geeft om de regels. Ze worden verliefd, ook al kunnen ze niet bij elkaar in de buurt komen.
Het is opnieuw een verhaal dat goed samenvalt met het vak biologie. Het biedt leerlingen ook de kans om het boek te lezen en daarna de film te kijken, om te zien waar de overeenkomsten en verschillen zitten.
Het boek heeft een Goodreads Choice Award gewonnen voor beste Young Adult fiction.
Merel is bibliothecaris en mag zich de NBD Biblion Jeugdspecialist van het Jaar 2023 noemen. Naast haar werk in de bibliotheek is ze vooral bezig met haar (boeken)blog, haar eigen bedrijf waarmee ze boek- en bierproeverijen organiseert én natuurlijk met het lezen van een heleboel boeken! Haar voorkeur? Jeugdboeken, Young Adult en thrillers.
