Goud: echt of nep?

Tijdens renovatiewerkzaamheden in een huis doen bouwvakkers een bijzondere ontdekking. In een kist vinden ze meer dan 40 goudstaven en minstens 4000 oude munten. Maar hoe kun je vaststellen of een goudstaaf van echt goud is zonder hem kapot te maken?

Lees het artikel Bouwvakkers ontdekken goudschat van 9 miljoen euro in Vlaamse kelder’. Maak daarna de volgende opdrachten.

Opdrachten

1 Wat zou jij doen als je een goudschat vindt?

2 Leg uit waarom de goudkleur alleen niet bewijst dat de voorwerpen van echt goud zijn.

3 Noem twee materiaaleigenschappen waarmee onderzoekers goud van andere metalen kunnen onderscheiden.

4 Een goudstaaf of een munt heeft niet altijd een regelmatige vorm. Een onderzoeker gebruikt daarom de onderdompelmethode om het volume te kunnen bepalen. Leg in je eigen woorden uit hoe de onderdompelmethode werkt.

5 Een onderzoeker weegt de goudstaaf met een weegschaal en meet dat de goudstaaf 386 gram weegt. Ook vult zij een maatcilinder met water en voert ze de volgende metingen uit:
• Volume van het water: 150,0 mL
• Volume van het water met de goudstaaf:: 170,0 mL

a Bereken de dichtheid van de goudstaaf. Bereken daarvoor eerst het volume van het voorwerp.
b Vergelijk je uitkomst met de gegevens uit de tabel in je boek. Is de goudstaaf gemaakt van goud?

6 Een meting van de dichtheid is nog geen volledig bewijs dat een staaf van zuiver goud is. Bedenk nog een onderzoek waarmee je de conclusie betrouwbaarder kunt maken, zonder dat je de goudstaaf kapot maakt.

7 De goudstaven en munten hebben een geschatte waarde van 9 miljoen euro. Neem bij deze opdracht aan dat al het goud zuiver is en één gram goud 95 euro waard is.
Bereken de hoeveelheid gram goud die de bouwvakkers hebben gevonden.
Rond af op een geheel getal.

8 Stel, je bent een van de bouwvakkers die het goud heeft gevonden. Zou jij de vondst geheimhouden en het goud voor jezelf houden, of zou je het melden bij de politie? Waarom wel/niet?

Van de makers van Nova Natuurkunde