Een modderstroom uit de bergen

Bron afbeelding: Shutterstock/wintelineproductions.com

De provincie Uttarakhand ligt helemaal in het noorden van India, in het Himalayagebergte. Op 7 februari stroomde een brede water- en modderstroom uit de bergen de provincie in. Verschillende dorpen werden bedolven, 40 mensen vonden de dood en 170 mensen zijn nog vermist.

Gesmolten gletsjers?

De oorzaak lijkt duidelijk: veel gletsjers in het Himalayagebergte zijn aan het smelten doordat het warmer wordt. Soms breken er ineens grote stukken af. Volgens de meeste bronnen was dat hier ook gebeurd (zie bron 1 en bron 2). De stukken van gletsjer zouden als een lawine naar beneden gekomen zijn.

Maar klopt dat wel? Het is duidelijk dat veel gletsjers smelten door de klimaatopwarming. Maar die liggen meestal veel lager. Deze modderstroom ontstond op 5.600 meter hoogte. Op die hoogte is de temperatuur ver beneden het vriespunt, ook nu het warmer is. En als het inderdaad om een afgebroken gletsjer ging, waar waren dan de grote stukken ijs die je daarin zou verwachten?

Wat er werkelijk gebeurde

Voor de Indiërs is de oorzaak belangrijk. Die kennis helpt om in de toekomst dit soort rampen te voorkomen of om de schade te beperken. Daarom zijn Indiase experts direct aan de slag gegaan. Waarschijnlijk gebeurde er dit:

  1. Het Himalayagebergte ontstond door een botsing van twee tektonische platen. Die botsing is nog steeds gaande. Het gebergte is daardoor voortdurend in beweging. Zo ontstond er de afgelopen maanden een scheur op 5.600 meter hoogte. Op 7 februari brak hier een groot stuk rots af. Dat rolde naar beneden en nam veel puin en ijs mee. De wrijving van deze aardverschuiving zorgde voor warmte, waardoor het ijs in het puin smolt.
  2. Het puin sluit bijna twee kilometer lager het smalle deel van het dal af. Achter het puin blijft eerst veel smeltwater en modder achter. Maar steeds meer water stroomt door de afsluiting heen en spoelt puin en aarde weg, tot de puinhoop bezwijkt.
  3. Een enorme hoeveelheid modder en puin komt nu in één keer naar beneden. De modderstroom overspoelt een dam die verder stroomafwaarts ligt. De dam breekt.
  4. Doordat de dam breekt, verandert de rivier in een brede, kolkende stroom van water en modder. Het dorpje Raini, op de oever achter de dam, overspoelt en wordt in één klap onbewoonbaar.
  5. De stroom bereikte stroomafwaarts gelegen dorpen, zoals Tapovan. Ook hier is de schade door de overstroming groot.
  6. Verderop is een stuwdam in aanbouw. Het project raakt zwaar beschadigd. Als het water weg is, zitten zeker 30 mensen hier vast in een tunnel, die is bedolven onder een dikke laag aarde en modder. Op 13 februari is de reddingsactie nog in volle gang.

Bronnen:

Bron 1 Verslag van NOS.nl van de ramp.

Bron 2 Verslag van Weer.nl van de ramp.

Bron 3 Online versie van Google Earth. Eventueel kun je de help raadplegen.

Werkbladen:

werkblad-ACTUALITEIT-modderstromen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Aan de slag met Aardrijkskunde

Migranten in het Middellandse Zeegebied

n 2021 kwamen er volgens het Centraal Bureau voor Statistiek 34.860 asielzoekers naar Nederland. Waaronder ook veel minderjarige vluchtelingen die alleen reisden. Ook andere EU-lidstaten krijgen te maken met migranten die om verschillende redenen naar Europa komen. Afgelopen week kwamen er meerdere boten van hulporganisaties aan met migranten in Italië. In deze lesbrief gaan we …

Migranten in het Middellandse Zeegebied Read More »

Bekijk
Reddingswerkers

Aardbeving op Java

Op maandag 14 november werd het eiland Java opgeschrikt door een aardbeving. Bij deze aardbeving zijn veel mensen omgekomen. De aardbeving vond plaats in Cianjur op 10 kilometer diepte. In grote delen van Indonesië komen er regelmatig aardbevingen voor. In deze lesbrief ga je onderzoeken hoe deze aardbeving kon ontstaan en wat de gevolgen van …

Aardbeving op Java Read More »

Bekijk

De politiek in Brazilië

In deze actuele les bekijken we de gevolgen van de uitslag van de verkiezingen in Brazilië.

Bekijk
Mangroven in de Caribische zee.

Mangroven en klimaatverandering

Na deze vragen snap je waarom mangroven voor gebieden in Pakistan en Suriname de beste vorm van bescherming zijn tegen de stijgende zeespiegel.

Bekijk

Onbeperkt toegang
met je OvM account

Met het OvM account krijg je als onderwijsprofessional toegang tot meer artikelen en regel je welke informatie je wilt ontvangen. Bijvoorbeeld de nieuwsbrief of Juf & Meester.