In Nederland verdwijnen op grote schaal sloten uit het landschap. Dat lijkt tegenstrijdig, want sloten zijn toch juist heel belangrijk? Op luchtfoto’s van vroeger en nu kun je zien dat de waterlijnen die eerst tussen de weilanden liepen, ineens niet meer bestaan. In deze actuele les kom je erachter hoe dat zit.
Opdrachten
De opdrachten maak je met het artikel ‘Hoe de sloten in Nederland verdwijnen’ op de website van de Volkskrant. Dit is een lang artikel. Je hoeft het niet in zijn geheel te lezen, maar met slim zoeken (ctrl+F) kan je alle opdrachten maken.
1 Sloten zijn belangrijk in het Nederlandse landschap. Geef een functie van sloten.
Maak de zinnen af.
– In tijden met veel neerslag …(a)…
– In tijden met weinig neerslag …(b)…
2 Geef ook een functie van sloten vanuit een ecologische dimensie.
3 Het dichtgooien (dempen) van sloten heeft voor boeren zowel voordelen als nadelen. Noem drie voordelen.
Zoek met ctrl+F de zin: ‘Luchtfoto’s laten zien dat agrariërs in heel Nederland sloten dempen.’ Eronder staat een foto van een weiland in Staphorst, die steeds wisselt tussen 2021 en 2025.
4 Welk voordeel voor de boer is vanwege de bandensporen zichtbaar in deze afbeelding?
5 In het artikel noemt iemand de zelfbedachte term ‘grasfalt’.
Wat bedoelt hij daarmee?
A Saai landschap, zonder variatie
B Snelwegen en parkeerplaatsen
C Traditioneel landschap met beekdalen
D Weilanden met vee en sloten
Bekijk de volgende plek in Google StreetView in 2010 (link). Bekijk vervolgens hoe deze plek eruitzag in 2023 (link).
6 Je ziet dat de sloot is gedempt. Welk ‘bewijs’ zie je daar nog van terug in het landschap?
Taal
In het artikel staat de zin: ‘Regels om de waterkwaliteit te verbeteren geven boeren juist een prikkel om sloten dicht te gooien.’
7 Dat klinkt paradoxaal (tegenstrijdig). Wat wordt er met deze zin bedoeld?
Burgerschap
8 Het verdwijnen van sloten is een voorbeeld van de eeuwige afweging tussen argumenten vanuit de economische en de natuurlijke dimensie. Werk in tweetallen.
– Kies ieder eerst een kant: de een verdedigt de economische dimensie, de ander de natuurlijke dimensie. Noteer voor beide dimensies twee argumenten.
– Bespreek jullie antwoorden en probeer elkaars standpunt goed te begrijpen.
– Formuleer samen één voorstel: hoe kan Nederland de landbouw én de sloten zo goed mogelijk beschermen? Geef minimaal één concrete maatregel.
