Bloom, OBIT, RTTI®; het lijken misschien ingewikkelde theoretische modellen, maar voor docenten zijn het juist goede hulpmiddelen bij het maken van een toets of overhoring. En ze maken de keuze voor geschikt oefenmateriaal voor leerlingen een stuk makkelijker. Kies eerst welke taxonomie het beste past bij je doel en bedenk welke je het handigst vindt om te gebruiken.
Het onderwijs kent verschillende taxonomieën. Allemaal proberen ze leer- en denkactiviteiten te onderscheiden en in te delen. Daarom kun je ze voor verschillende doeleinden inzetten. Een docent, of een toetsconstructeur die een proefwerk maakt, gebruikt een taxonomie om zicht te houden op welk type vragen hij maakt en hoe hij ze verdeelt over de toets. Hij kan met een taxonomie ook onderscheid maken tussen het soort vragen dat geschikt is voor een basis-kaderleerling in het eerste, tweede of derde leerjaar. Of om er zeker van te zijn dat een leerling bij de herkansing van een schriftelijke overhoring even moeilijke vragen krijgt bij de eerste poging. Ook kun je taxonomieën gebruiken om niveauverschillen tussen leerlingen vast te stellen.
Bloom
De bekendste taxonomie is die van Bloom: deze taxonomie doet goed werk in scholen waar ‘leren leren’ centraal staat. Door de 24 groeistappen is het model heel geschikt om leerlingen uit te dagen naar een volgend niveau.
OBIT-model
Het OBIT-model is vooral gericht op het leren van kennis: je weet iets, begrijpt het en kunt er iets mee doen. Hier wordt onderscheid gemaakt tussen Onthouden, Begrijpen, Integreren en Toepassen. In feite is het een vergaande vereenvoudiging van Bloom. Deze taxonomie is geschikt bij het opstellen van een toetsmatrijs waarmee eenvoudig kan worden gecheckt hoe de toetsvragen over de vier categorieën zijn verdeeld.
RTTI®
RTTI® is ook een populaire taxonomie in het onderwijs. Deze gaat uit van vier fasen in de cognitieve ontwikkeling van leerlingen: Reproductie, Toepassen 1, Toepassen 2 en Inzicht. Het model is eenvoudig. Dit maakt het geschikt om snel te controleren of alle niveaus voorkomen in een reeks opgaven.
Er zijn meer taxonomieën te noemen, zoals die van Romiszowski, Kwakernaak, De Block & Heene en Van Hiele. Het concept ‘Rubrics’ mag ook niet ontbreken. Wil je meer weten over deze taxonomieën? Download dan het uitgebreide artikel dat eerder verscheen in Toets!.
Welke taxonomie gebruik jij bij het maken van een toets of overhoring? Laat een reactie achter via onderstaand reactieformulier.
