Hoewel de noodzaak van sterke basisvaardigheden voor iedereen vanzelfsprekend lijkt, roept dit in de praktijk talloze vragen op. Wat betekent het concreet voor docenten en schoolleiders? Welke rol spelen zij in het waarborgen van de kwaliteit van taal, rekenen, digitale geletterdheid en burgerschap? Hoe kun jij, als onderwijsprofessional, jouw steentje bijdragen aan deze gezamenlijke taak? En wat levert het je op?
In de whitepaper Basisvaardigheden in het vo lees je de twaalf meestgestelde vragen over basisvaardigheden. In enkele alinea’s wordt elke vraag beantwoord, waar nodig met aanvullende bronnen, praktische handvatten en concrete strategieën die je helpen om de ontwikkeling van deze essentiële competenties in jouw klaslokalen te ondersteunen.
Elke maand lichten we op onderwijsvanmorgen.nl een vraag uit en delen we inzichten die je direct kunt toepassen. Deze maand beantwoorden we de vraag: Hoe zet je rekenen bij andere vakken effectief in?
Complete whitepaper ontvangen?
Wil je alle twaalf antwoorden meteen lezen? Download de volledige whitepaper en ga er vandaag nog mee aan de slag.
Vraag 8: Hoe zet je rekenen bij andere vakken effectief in?
Rekenen speelt ook buiten de wiskundeles een grote rol. Leerlingen komen bij aardrijkskunde schaalberekeningen tegen, tekenen grafieken bij biologie, rekenen met verdunningen bij scheikunde, gebruiken formules bij natuurkunde en berekenen procenten bij economie. Toch leidt dit zelden automatisch tot betere rekenvaardigheden, omdat elk vak eigen methoden en termen gebruikt, dit kan verwarrend zijn voor leerlingen.
Bestaande initiatieven
Veel scholen werken al actief aan betere afstemming van rekenen tussen vakken. Docenten ervaren daarbij dat leerlingen betere resultaten behalen en meer zelfvertrouwen en plezier krijgen in rekenen. Thema’s waar goede afstemming belangrijk is, zijn onder andere:
- Eenheden
- Verhoudingen
- Procenten
- Formules en vergelijkingen
Voorbeelden verschillende aanpakken
Verschillen bij procenten
Bij het rekenen met procenten bestaan verschillende aanpakken. Soms rekenen docenten via 1%, anderen kiezen juist handige percentages zoals 25%, of gebruiken een vergrotingsfactor. Ook gebruikte modellen verschillen: het basisonderwijs gebruikt vaak strokenmodellen, bij wiskunde staan verhoudingstabellen centraal, terwijl economie liever formules gebruikt. Dit kan verwarrend zijn voor leerlingen.
‘Het is erg verwarrend voor leerlingen als bij elk vak op een andere manier met procenten wordt gewerkt.’
Verschillen bij formules en vergelijkingen
Verschillende vakken werken met formules, die veranderen in vergelijkingen zodra enkele variabelen bekend zijn. Er zijn veel formules – en dus vergelijkingen – waarin een breukstreep voorkomt. Leerlingen vinden het oplossen hiervan vaak lastig, vooral wanneer de onbekende onder de breukstreep staat. Ook hier gebruiken vakken uiteenlopende methoden, zoals de balansmethode, kruislings vermenigvuldigen of rekenen met concrete getallenvoorbeelden.
Praktische strategieën:
Je kunt het overbruggen van de verschillen op twee manieren aanpakken:
1 Gezamenlijke afspraken en hulpmiddelen
Maak binnen de school heldere afspraken over één vaste aanpak per rekenonderwerp. Leg deze vast op een rekenkaart die leerlingen altijd bij zich kunnen hebben, of hang ze op als posters in klaslokalen.
2 Uitwisseling tussen vakdocenten
Laat leerlingen kennismaken met verschillende rekenstrategieën door binnen elk vak naast de eigen methode ook kort een andere aanpak te laten zien. Bijvoorbeeld: wiskunde toont bij procenten naast verhoudingstabellen ook de groeifactor, economie doet hetzelfde.
