‘Als leerlingen opschrijven wat ze wél weten, komen ze verder,’ zegt wiskundedocent Mohamed Laznasni, beter bekend als ‘Meester Mo’. Al ruim twintig jaar stoomt hij examenklassen klaar voor hun eindexamen. Dit jaar begeleidt hij 5 havo en 6 vwo op De Amersfoortse Berg en schuift hij aan bij het NOS Eindexamenspreekuur.
Hoe bereid jij je dit jaar voor op de eindexamens en het Examenspreekuur?
‘Omdat ik meerdere vakken en examens voorbereid – niet alleen in de klas maar ook via trainingen en bijles – zit ik altijd dicht op de leerlingen. Ik kijk goed waar ze tegenaan lopen en welke onderwerpen ze lastig vinden. Die moeilijke onderdelen registreer ik voor mezelf, zodat ik die later weer kan gebruiken in lessen, trainingen en het Examenspreekuur.
Na ruim 20 jaar zie je patronen: bepaalde problemen blijven terugkomen. Ik kijk ook veel naar oude examens en opdrachten uit verschillende periodes. Zo kan ik zowel mijn eigen leerlingen als die van het Examenspreekuur beter voorbereiden.’
Welke onderdelen binnen wiskunde vinden leerlingen dit jaar het lastigst in de examenvoorbereiding?
‘Vooral de vaardigheden herleiden en formules combineren bij wiskunde A. Dat zijn echt dingen die je moet trainen. Alleen gebeurt dat vaak te weinig, omdat er in het programma ook veel andere onderdelen zitten. Je ziet elk jaar dezelfde struikelpunten terugkomen, zoals herleiden. Leerlingen die er gevoel voor hebben, pakken het sneller op, maar daardoor ontstaan ook grote verschillen in de klas.
Als de basis in rekenen niet sterk is, zie je dat ze ook vastlopen in wiskunde. Dan krijgen ze al snel het gevoel: “ik kan dit niet”. Terwijl dit soort vaardigheden maar een klein deel van het examen uitmaken. Toch zorgt dat gevoel voor onzekerheid, zeker richting het eindexamen.’
‘En dan zie ik opeens dat ze dat het snappen. Dat is geweldig. Echt geweldig.’
Welke onderdelen vind je zelf het leukst om te geven?
‘Vooral onderdelen die je concreet kunt maken, zoals statistiek bij havo A. In eerste instantie vinden leerlingen dat vaak lastig, maar als je het koppelt aan de praktijk, gaat het leven. Bijvoorbeeld met statistieken van Messi en Ronaldo.
Dan gaat het niet meer om meningen, maar om feiten. Dan zie je dat leerlingen echt openstaan en het beter begrijpen. Statistiek wordt letterlijk toegepast. En dan zie ik opeens dat ze dat het snappen. Dat is geweldig. Echt geweldig.’
Zijn er onderwerpen of typen opgaven die dit jaar extra aandacht krijgen dan anders?
‘Het programma is al jaren redelijk stabiel. Ik adviseer leerlingen en ouders vaak om vooral examens vanaf ongeveer 2017 te oefenen en niet te verder terug te gaan.
Wat je wel ziet, vooral bij vwo wiskunde B, is dat onderwerpen zoals bissectrices die een tijd niet zijn gevraagd, ineens weer terugkomen in het examen. Het programma is breed, dus alles kan langskomen.
Leerlingen moeten het gevoel hebben dat ze er niet alleen voor staan. Dit jaar heb ik heel duidelijk gezegd dat ze altijd kunnen langskomen, bijvoorbeeld in een eerste uur of tussenuur om vragen te stellen. Alleen dat geeft al vertrouwen. Je merkt dat leerlingen daar gebruik van maken en dat het hen helpt.’
Hoe zou je de sfeer bij leerlingen omschrijven in de aanloop naar het eindexamen?
‘Over het algemeen zie ik gezonde stress. Leerlingen gaan uiteindelijk “aan”, al gebeurt dat soms pas laat, bijvoorbeeld na een minder goed resultaat bij een schoolexamen.
Ze worden actiever en stellen meer vragen. Een veelvoorkomende vraag is: “In het boek lukt het wel, maar bij examenvragen weet ik niet hoe ik moet beginnen.” Dat is logisch, want examenvragen zijn anders opgebouwd dan methodevragen.
Daarom besteden we veel aandacht aan het ontleden van examenvragen. De eerste stap is vaak het lastigst. Als leerlingen leren opschrijven wat ze wél weten, komen ze verder. Dat helpt ook bij hun zelfvertrouwen.’
‘Wat belangrijk is, is dat ze maatjes hebben om mee te werken en vragen te stellen, online of fysiek. Dat ze merken dat anderen ook moeite hebben en dat ze er niet alleen voor staan. Dat geeft vertrouwen.’
Hoe bereiden jullie als sectie of team je voor op de examenperiode?
‘We wisselen actief materiaal uit binnen de sectie en werken samen in de jaarlaag. Dit jaar hebben we voor het eerst korte examentrainingen georganiseerd van een paar lesuren. Samen hebben we gekeken wat beter kon en wat leerlingen nog nodig hebben richting het examen. Ook konden leerlingen aangeven aan welke onderdelen ze nog behoefte hadden.
Daar hebben we concreet materiaal voor gemaakt, zoals boekjes en PowerPointpresentaties. Het was echt samen ontwikkelen: niet alleen overleggen, maar ook gezamenlijk iets neerzetten voor de leerlingen.’
Wat is volgens jou onmisbaar in de laatste weken van de examenvoorbereiding voor leerlingen wiskunde?
‘In de laatste weken moeten leerlingen het steeds meer zelf doen, zeker richting de meivakantie. Wat belangrijk is, is dat ze maatjes hebben om mee te werken en vragen te stellen, online of fysiek. Dat ze merken dat anderen ook moeite hebben en dat ze er niet alleen voor staan. Dat geeft vertrouwen. En juist dat vertrouwen in zichzelf is in deze fase misschien wel het belangrijkste.’
Meer praktische handvatten, achtergrondinformatie en interviews over de eindexamens vind je op de themapagina.
