Op de dag van de uitzetting maakte staatssecretaris Harbers gebruik van zijn discretionaire bevoegdheid. Het AD omschrijft deze bevoegdheid als “de ‘macht’ van de staatssecretaris van asielzaken om in individuele asielzaken hoogstpersoonlijk een beslissing te nemen”. Volgens de krant zijn het zaken “waarin een verblijfsvergunning volgens de regels al is afgewezen, maar die vanwege ‘schrijnendheid’ toch op het bureau van de staatssecretaris belanden”. Aanvankelijk maakte staatssecretaris Harbers geen gebruik van deze bevoegdheid om Lili en Howick een verblijfsvergunning te geven. Premier Rutte zei een dag voor de uitzetting van de kinderen dat je “hard moet zijn tegen mensen die dat recht op verblijf niet hebben”. De staatssecretaris maakte alsnog gebruik van zijn discretionaire bevoegdheid nadat de kinderen waren ondergedoken. “Actuele ontwikkelingen die zich in deze zaak de afgelopen uren hebben voorgedaan hebben er echter toe geleid dat het welzijn en de veiligheid van de kinderen niet meer voldoende kunnen worden gewaarborgd”, aldus het ministerie.
Veilig land
De afgelopen maanden voerden burgers en belangengroepen actie voor beide kinderen. Ze vonden het onrechtvaardig dat Lili en Howick na tien jaar Nederland moesten verlaten. De Armeense moeder van beide kinderen vroeg in 2008 asiel aan, maar dit verzoek werd meerdere keren afgewezen. Steeds ging ze in beroep. “Het hoort wat mij betreft bij de rechtsstaat. Je kunt hier procedure op procedure volgen. We kunnen niet de hele wereld opvangen, dat is duidelijk. En rechters blijven bij de juridische werkelijkheid. Maar waar trek je de grens?”, vraagt Amersfoortse burgemeester Bolsius zich tegenover de NOS af. Lili en Howick werden in Rusland geboren, maar groeiden in Nederland op. Beide kinderen spreken geen Armeens. Volgens het ministerie van Justitie en Veiligheid is Armenië “een veilig land waar Lili en Howick met hun moeder herenigd konden worden”. De moeder werd een jaar geleden uitgezet en woont sindsdien in Armenië. Nu beide kinderen in Nederland mogen blijven, mag de moeder in het kader van gezinshereniging waarschijnlijk naar Nederland terugkeren.
Honderden kinderen
Defence for Children stelt dat de zaak van Howick en Lili staat niet op zich staat. “Er zijn honderden kinderen in Nederland van wie hun ontwikkeling in gevaar komt bij terugkeer naar het land van herkomst. De rechten van deze kinderen dreigen ook geschonden te worden. Zo gaat het om 400 kinderen die langer dan vijf jaar in Nederland zijn zonder verblijfsvergunning, om gehandicapte kinderen en kinderen die in de asielprocedure niet serieus worden genomen”, schrijft de internationale kinderrechtenorganisatie.
