Gas voor nu, zorgen voor later

INTRO

De Britse regering heeft toestemming gegeven voor gasboringen in het Jackdaw-gasveld in de Noordzee. De regering vindt eigen gaswinning belangrijk, omdat het Verenigd Koninkrijk momenteel ongeveer 63% van zijn gas importeert. Tegenstanders wijzen juist op de uitstoot van broeikasgassen en de Britse klimaatdoelstelling om in 2050 klimaatneutraal te zijn.  

Opdrachten

1 Stel dat jij in de Britse regering zit. Zou jij het belangrijker vinden dat energie betaalbaar blijft of dat er minder fossiele brandstoffen worden gebruikt? Leg je keuze uit.

2 In 2022 gaf de toenmalige Britse regering groen licht om gas te winnen uit het Jackdaw-gasveld. De rechter floot de regering terug. Reden: er was niet genoeg rekening gehouden met de klimaatgevolgen van nieuwe boringen naar nieuwe fossiele bronnen.
a Waarom is aardgas een fossiele brandstof?
b Waar zijn fossiele brandstoffen uit ontstaan?
c Noem een klimaatgevolg van het gebruik van fossiele brandstoffen.

3 Naast het Jackdaw-gasveld buigt de Britse regering zich ook over het boren naar olie in het Rosebank-olieveld.
a In een raffinaderij wordt aardolie door gefractioneerde destillatie gescheiden. Op welk verschil in stofeigenschap berust deze scheidingsmethode?
b Moleculen in aardolie zijn gemiddeld groter dan methaanmoleculen. Welke van deze stoffen heeft daardoor gemiddeld een hoger kookpunt: aardolie of aardgas?
c In een destillatietoren koelen de gassen af en condenseren ze bij een bepaalde temperatuur. Hoe hoger in de toren, hoe lager de temperatuur. Waar zullen de moleculen van aardolie terecht komen: hoog in de destillatietoren of laag in de destillatietoren?

4 Bij de verwerking van aardolie ontstaan verschillende koolwaterstoffen. Soms is er meer vraag naar een bepaald product dan dat er gedestilleerd wordt.
a Leg in je eigen woorden uit wat het kraakproces is.  
b Bij het kraken van een molecuul decaan ontstaan octaan en een onbekende koolstofverbinding: C₁₀H₂₂ (l) → C₈H₁₈ (l) + ? (g)
Geef de molecuulformule van de onbekende koolstofverbinding.

5 Leg uit hoe de verbranding van fossiele brandstoffen het broeikaseffect versterkt.

BURGERSCHAP

6 De Britse regering wil de belastinginkomsten uit het gasveld gebruiken om te investeren in duurzame energie.
a Leg uit waarom deze aanpak kan helpen bij de energietransitie.
b Bedenk twee voorwaarden waaraan het investeringsplan moet voldoen om daadwerkelijk tot minder uitstoot te leiden.

7 Bij het besluit over de gasboringen spelen verschillende belangen.
a Neem de tabel over en vul voor iedere groep een mogelijk belang of standpunt in.

Betrokkene	Mogelijk belang of standpunt
Britse huishoudens
Britse regering
Milieuorganisaties
Toekomstige generaties
Werknemers in de olie- en gasindustrie

b Geef een argument vóór de nieuwe gasboringen.
c Geef een argument tegen de nieuwe gasboringen.

Van de makers van Nova Scheikunde