Leerkracht van de maand
Naam: Anne-Marie van den Akkerveken
School: obs De Toermalijn in Bavel
Groep: 1/2
Na veertig jaar kleuteronderwijs staat Anne-Marie nog altijd met evenveel liefde voor de klas. Als rasechte kleuterjuf gelooft ze sterk in de kracht van spel, veiligheid en échte aandacht voor het kind. ‘Voor jou steek ik mijn nek uit’ is een motto dat in haar giraffenklas elke dag voelbaar is.
Hoe ben je in het kleuteronderwijs terechtgekomen?
‘Ik ben een rasechte kleuterjuf en heb nog de oude KLOS-opleiding gedaan. Eigenlijk wist ik het al vroeg. Als kleuter zag ik mijn juf vaak gebakjes eten in de klas en zei ik tegen mijn moeder: “Ik word juf, dan krijg je elke dag taart.”
Als ik het opnieuw zou moeten doen, zou ik dezelfde keuze maken. Ik geniet nog elke dag van de puurheid en oprechtheid van jonge kinderen. Je mag hen een stukje van de wereld meegeven, een plek waar ze zichzelf mogen zijn en waar ze leren om voor elkaar te zorgen. Samen met ouders vorm je een geheel.’
Je zegt ‘voor elkaar zorgen’. Hoe zie je dat concreet terug in jouw klas?
‘Dat zit in alles. In de gewoontes die je aanleert, zoals proactief zijn en elkaar proberen te begrijpen. Als er een conflict is, ga je in gesprek. Maar ook in kleine dingen als in de rij staan: om je heen kijken en iemand meenemen. Ik werk niet met vaste maatjes, want in de echte wereld moet je er ook voor iedereen kunnen zijn.
Zelfs met dertig kleuters krijgen kinderen verantwoordelijkheid en spreken ze elkaar daarop aan. Er zijn kinderen die checken of jassen netjes hangen of tafels schoon zijn. Of een ‘kapitein’ die de deur moet dichtdoen. Dan spreekt iemand hem daarop aan: “Hé, de deur staat nog open.”‘
Hoe zou je jouw klas en manier van werken omschrijven?
‘Mijn motto is: “Voor jou steek ik mijn nek uit.” Dat is de basis. En dat voelen de kinderen, en ouders trouwens ook. Mijn lievelingsdier is een giraffe, dus dat komt overal terug. Op de deur, in de klas … De kinderen zijn daar helemaal gek op. Ik krijg regelmatig giraffe-cadeautjes: van foto’s tot souvenirs.’
‘Ik werk niet met vaste maatjes, want in de echte wereld moet je er ook voor iedereen kunnen zijn.’
Wat vind je het mooiste aan werken met kleuters?
‘Hun puurheid en oprechtheid. In mijn visie is het heel belangrijk dat kinderen de beste versie van zichzelf mogen zijn. In de klas hebben we ook de afspraak dat “nee” ook een antwoord is. Kinderen moeten zich veilig voelen: ze mogen ook boos en verdrietig zijn. We lossen dingen samen op en gaan met een blij gevoel naar huis.’
Wat zijn volgens jou de grootste uitdagingen in het kleuteronderwijs vandaag?
‘Dat ik soms moet vechten voor wat een kleuter echt nodig heeft. Een kleuter is geen lagereschoolkind. Het kleuterbrein is nog steeds nog een kleuterbrein dat zich moet ontwikkelen. De lat wordt wel steeds hoger gelegd.
Spel moet centraal staan. Dat is hoe jonge kinderen leren: via spel ontwikkelen ze hun taal, denken, motoriek en sociale vaardigheden. Onze rol als leerkracht is om die belevingswereld te begrijpen en een omgeving te creëren waarin dat spel kan ontstaan.
Tegelijk is er veel meer druk van bovenaf. Alles moet vastgelegd worden: doelen, observaties, verantwoording … Je mag bijna niets meer doen zonder het te registreren.’
Heeft dat invloed heeft op het plezier in je werk?
‘Ja, dat risico is er zeker. Ik ben echt blij als ik mijn klasdeur dicht kan doen en gewoon met de kinderen kan werken. Er komt zoveel extra bij dat er soms te weinig tijd overblijft om een rijke leeromgeving te creëren. Collega’s herkennen dat. De uitdaging is om daarin een balans te vinden. Want uiteindelijk staat dat kind dat binnenkomt centraal.
Een kleuter van vier moet eerst kunnen wortelen. Als dat niet gebeurt en zijn pad gaat verder, en figuurlijk gezien geeft iemand een duwtje, dan valt hij om.’
Zie je mogelijke oplossingen?
‘Het vastleggen zal niet verdwijnen, dus het zit vooral in keuzes maken. Als team samen bepalen: belangrijke zaken eerst. En daar de focus op leggen.’
‘Als oud-leerlingen zeggen dat ze door jou voor het vak hebben gekozen, dan denk ik: wauw.’
Kan je een moment delen dat je nooit meer vergeten bent?
‘Ik heb er veel, maar eentje blijft me echt bij. Ik kwam in de stad een oud-leerling tegen, ze was ondertussen 32 en had zelf kinderen. Direct liet ze haar kinderen los en knuffelde me spontaan. Haar kinderen keken verbaasd, en zij zei: “Maar dit is mijn kleuterjuf!” Daar doe je het voor.
Ook als oud-leerlingen zeggen dat ze door jou voor het vak hebben gekozen, dan denk ik: wauw.’
Welke boodschap wil je meegeven aan mensen die kleuterjuf of -meester willen worden?
‘Onderwijs is elke dag anders, en je krijgt er heel veel liefde voor terug. Wat je kinderen meegeeft, stopt ook niet aan de schoolpoort. Daarom: zie het kind en plaats het niet meteen in een hokje. Kijk naar wie het kind is en wat het nodig heeft. Zeker in deze gehaaste maatschappij is dat belangrijker dan ooit.’
Word ook leerkracht van de maand
Heb jij een bijzonder verhaal en wil je ook als leerkracht van de maand geïnterviewd worden? Of wil je een collega voordragen? Laat het ons weten op redactie@malmberg.nl.
