In september 2024 schreven we op Onderwijs van Morgen over de toen kersverse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Eppo Bruins. Na zijn vertrek hebben Sophie Hermans en Gouke Moes de stoel warm gehouden, maar met het aantreden van het nieuwe kabinet-Jetten krijgt het ministerie van OCW echt een nieuw gezicht: Rianne Letschert. Wie is zij? Vijf wetenswaardigheden, met oog voor de mens achter de functie.
Foto: Martijn Beekman
Van Helmond naar Den Haag
Rianne Letschert is geboren in Doetinchem, maar groeide op in de omgeving Helmond en volgde daar ook haar middelbare schoolopleiding. Daarna studeerde ze Nederlands- en internationaal recht aan Tilburg University, de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit van Montpellier. Letschert woont tegenwoordig weer met haar gezin in Helmond.
Op de bres voor kwetsbare mensen
Letschert is jurist en was hoogleraar victimologie en internationaal recht. In haar onderzoek stond de positie van slachtoffers en de rol van rechtssystemen centraal, vragen over rechtvaardigheid en verantwoordelijkheid vormden daarbij een terugkerend thema. Als victimioloog was haar doel duidelijk: opkomen voor de mensen die dat zelf niet kunnen. Ook als rector van Maastricht University zette zij zich in voor kansengelijkheid, talentontwikkeling en samenwerking tussen verschillende disciplines binnen onderwijs en onderzoek.
In haar visie op bestuur benadrukt Letschert het belang van zogenoemde ‘team science’: een samenwerking waarin ieder een eigen rol vervult binnen een gezamenlijk doel. Daarbij gaat het volgens haar om ruimte voor ontwikkeling en erkenning van verschillende talenten. Ze vergelijkt dat met een team waarin niet iedereen dezelfde positie kan spelen: diversiteit in rollen maakt gezamenlijke prestaties mogelijk.
‘Ik ken deze baan niet, dus als ik iets niet goed doe, te snel of te langzaam ga, zeg het, want dan kan ik er iets mee.’
— Rianne Letschert, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Rector op 39, minister op 49
In 2016 werd Letschert rector magnificus (academisch bestuurder) van Maastricht Universit. Een rol die ze vervulde tot 2022. Ze was hiermee de jongste vrouwelijke rector magnificus ooit in Nederland en gaf dus op jonge leeftijd al leiding aan een grote organisatie waar onderwijs, onderzoek, geld en publieke verwachtingen voortdurend samenkomen. Na haar rectorschap werd ze voorzitter van het College van Bestuur.
In een interview met Obervant blikt Letschert terug op deze tijd: hoogtepunten en lessen komen voorbij en ze deelt haar visie op leiderschap, want dat is een vak apart. ‘Het wordt hartstikke onderschat, alsof iedereen het kan, alsof iedereen de kwetsbaarheid kan tonen die af en toe nodig is, of kritiek kan incasseren.’
Die kwetsbaarheid toonde Letschert onlangs nog, vertelt ze, in gesprek met de directeuren-generaals van het ministerie van OCW. ‘Ik zei: “Ik ken deze baan niet, dus als ik iets niet goed doe, te snel of te langzaam ga, zeg het, want dan kan ik er iets mee.” Ze vonden het fijn dat ik dat zei. Nou, voor mij is dat heel logisch.’
Op het officiële Instagram account van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zette Rianne Letschert vandaag in een eerste bericht de toon voor haar ministerschap.
‘Een enorme eer om vandaag beëdigd te worden als minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Juist op dit mooie departement. Want onderwijs, onderzoek, vrije media, kunst en cultuur zijn de plekken waar mensen elkaar ontmoeten, ideeën ontstaan en nieuwsgierigheid en verbeelding groeien. Het is juist dát wat onze samenleving sterker maakt. Ik kan niet wachten om hieraan bij te dragen, samen met studenten, docenten, onderzoekers, journalisten en creatieve makers. Ik heb er zin in jullie de komende tijd te ontmoeten en spreken!’
Topvrouw van het Jaar
In 2019 werd Letschert uitgeroepen tot Topvrouw van het Jaar. In gesprekken rond die benoeming vertelde zij dat ze ‘niet zelden’ rond de 80 uur per week werkt. Voor haar functie vond zij dat passend bij de verantwoordelijkheid die zij droeg. Tegelijkertijd stelde zij de vraag of carrière maken altijd gepaard moet gaan met zulke offers. Ze sprak openlijk over de beperkte tijd voor privéleven en over de vraag wat als een normale werkbelasting wordt gezien.
Haar benoeming tot Topvrouw van het jaar was geen volledige verrassing: Letschert was al vaker benaderd en accepteerde nu de nominatie. ‘Kijk, het is niet mijn ambitie in het leven om in de schijnwerpers te staan, maar nu dacht ik: ik doe het, ik kan zo laten zien wat ik kan. Dan ben ik maar af en toe de excuustruus, maar wel in de hoop dat het beeld echt gaat kantelen: meer vrouwen in hoge functies en een andere toon in het debat over werkende vrouwen.’
De politiek binnen via de voordeur
In haar politieke aankondiging wordt ze door D66 gewaardeerd als iemand met energie en overtuiging voor onderwijs, cultuur en media die ze al liet zien in haar verbindende rol als informateur tijdens de formatiegesprekken. Op 10 december 2025 volgde Letschert Sybrand van Haersma Buma op als informateur bij de kabinetsformatie naar aanleiding van de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Ze begeleidde D66, CDA en VVD bij het opstellen van een regeerprogramma.
Over haar informateurschap zei Letschert zelf dat het een voordeel kan zijn dat ze wat afstand heeft tot de politiek. Ze is geen oud-kamerlid dat ‘terugkeert’ op een departement; ze komt als bestuurder en wetenschapper nieuw in de landelijke politiek en ze erft een ministerie waar de afgelopen periode veel in beweging was.
Ze is realistisch over de werkdruk die het ministerschap met zich mee zal brengen en noemde het eerder een hondenbaan, geen erebaan. Toch was ze ertoe bereid: ‘Als iedereen de ingewikkelde banen aan zich voorbij laat gaan, dan komen we niet verder.’ Vandaag blikte ze in een interview terug op die uitspraak: ‘Je hebt een zware verantwoordelijkheid, maar ik heb er hartstikke veel zin in.’
