Veel leerkrachten krijgen vluchtelingen in hun klas. Hierbij is ondersteuning nodig van maatschappelijk werk of van een schakel- of nieuwkomersklas. Voor leerkrachten (en klasgenoten) is het belangrijk om voldoende informatie te hebben over het land van herkomst. In dit artikel vind je informatie over Somalië.
Dit artikel is afkomstig uit het Praxisbulletin van november 2018 en is geschreven door Saskia de Jong. Praxisbulletin is een praktisch, onafhankelijk vakblad voor basis- en speciaal onderwijs en verschijnt 10 keer per jaar. Elke maand delen we een speciaal geselecteerd artikel uit de nieuwste editie! Meer weten? Kijk op praxisbulletin.nl.
Somalië is al decennialang in de greep van gewelddadige conflicten, periodes van extreme droogte en overstromingen. Dit heeft geleid tot het instorten van de economie en het onderwijs en tot grote onveiligheid, hongersnood en vele doden. De Somalische regering heeft maar een deel van het land onder controle, de rest is in handen van de radicaal-islamitische groepering Al-Shabaab en andere militante groeperingen. Inmiddels is 17% van de bevolking gevlucht of ontheemd. Volgens Unicef waren begin 2017 meer dan 360.000 Somalische kinderen onder de 5 jaar ondervoed en waren er medio 2016 ongeveer 5000 kindsoldaten in Somalië.
Onderwijs en religie
De basisschool in Somalië kent twee periodes. De eerste periode is voor kinderen van 6 tot 10 jaar. De tweede periode, ook wel tussenschool genoemd, is bedoeld voor kinderen van 10 tot 14 jaar. Kinderen in Somalië verlaten in toenemende mate voortijdig de school. Vrijwel alle Somaliërs zijn soennitische moslims. De islam is belangrijk voor hun nationale identiteit, je bent Somaliër ‘en dus moslim’. Een Somaliër voelt zich eerst lid van een clan (afstammingsgroep), en dan pas Somaliër. Clangenoten zijn verplicht voor elkaar te zorgen. Ook Somaliërs in het westen zijn verplicht te zorgen voor hun clangenoten in Somalië en in Nederland.
Gratis lespakketten
De meeste vluchtelingen uit Somalië reisden in eerste instantie naar de buurlanden Kenia, Jemen en Ethiopië. Het gevaarlijkste deel van de vluchtroute is het stuk door de Libische woestijn, vanaf de zuidgrens tot aan de kust en vervolgens de overtocht naar Sicilië. Tijdens de tocht krijgen veel vluchtelingen te maken met (seksueel) geweld, honger, gebrek aan hygiëne en andere ontberingen. Vluchtelingenwerk Nederland heeft gratis lespakketten samengesteld om het onderwerp vluchtelingen te behandelen in de klas. Ook War Child, Amnesty International en Unicef bieden gratis digitale lespakketten voor de basisschool aan.
Doen
- Bespreek de situatie in Somalië aan de hand van het Kinderrechtenverdrag (zie Praxisbulletin).
- Maak samen een lijstje met vragen waarop jullie antwoord willen krijgen om meer te leren over Somalië en de Somaliërs. Bedenk eenvoudige vragen als ‘Wat is een bekend Somalisch gerecht?’
- Lees samen het boek Jij en ik, een pas verschenen bundel met verhalen en gedichten over vriendschap en vluchtelingen. De inhoud is gevarieerd, met realistische verhalen, maar bijvoorbeeld ook twee sciencefictionverhalen. Ze zijn geschreven door verschillende auteurs, waaronder Jan Terlouw, Sjoerd Kuyper, Jowi Schmitz en Anna van Praag.
- Gebruik de lesbrief over vluchtelingen van SamSam. Deze les van 60 minuten biedt goede handvatten om het thema vluchtelingen te bespreken met je groep.
Meer lezen? Download nu het complete artikel uit Praxisbulletin!
Heb jij vluchtelingen in de klas, en hoe schenk je (extra) aandacht aan dit thema? Laat een reactie achter via onderstaand reactieformulier.
