MI (4) Intrapersoonlijke intelligentie

21

In mijn vorige artikel over de interpersoonlijke intelligentie keken we van binnen naar buiten. We namen het standpunt in van de eigen persoon in zijn relatie tot anderen. In dit artikel over de intrapersoonlijke intelligentie gaan we kijken naar het vermogen van mensen om bij zichzelf naar binnen te kijken.

 

Gardner definieert de kerncapaciteit van deze intelligentie als de mate van toegankelijkheid tot het eigen gevoelsleven. In feite gaat het hier om het vermogen te reflecteren op en het beïnvloeden van het eigen gedrag.

 

Voor mijzelf is deze Intrapersoonlijke Intelligentie de belangrijkste van alle. Het gaat hier over het vermogen om te reflecteren. Neurobiologisch gezien bevindt dit vermogen zich vooral in de prefrontale cortex. Dit deel van het brein komt tot rijping tussen het 16e en het 23e jaar en is dan in principe in staat sturing te geven aan ons handelen. De instrumenten om sturing te geven worden het kind al aangereikt in de voorafgaande jaren. Het kind leert deze instrumenten dan onder externe sturing (van ouders, docenten) al te gebruiken. Het zelf sturing geven (zelfregulatie) komt pas in de jaren richting volwassenheid tot wasdom.

 

Als we om ons heen kijken zien we mensen die deze intelligentie ontwikkeld hebben. U kunt ze herkennen, want mensen met deze intelligentie…

        …nemen tijd om informatie te verwerken en hierop te reflecteren;

        …zijn goed in staat na te denken over het eigen handelen;

        …staan stevig in het leven;

        …zijn introspectief;

        …hebben tijd voor zichzelf nodig.

 

Als we kijken naar het schema van het brein volgens MacLean (zie de rechterillustratie bij het artikel over de interpersoonlijke intelligentie) en we zien daar de drie breinen dan kunnen we stellen dat de Intrapersoonlijke Intelligentie als enige in staat is onze drie breinen samen te brengen en te beheersen.

 

Daarom is mijn stelling: de ontwikkeling van de intrapersoonlijke intelligentie bij de leerlingen dient centraal  te staan in ons onderwijs.

 

Om het belang van het ontwikkelen van deze intelligentie te zien ben ik op lesbezoek geweest bij Theo Wismans van het Charlemagne College in Landgraaf. Theo is  het boegbeeld is van Gelukskunde en bovendien nog een oud-leerling van mij (dit zeg ik met enige trots).

 

Hoewel het filmpje voor zich spreekt, wil ik de rol die de docent speelt hier schematisch in kaart brengen:

  1. De docent begint met de leerdoelen en activeert daarbij de voorkennis;
  2. Hij gaat de klas rond, vraagt leerlingen naar hun ervaring en verspreidt daarmee de kennis over de klas door het delen van ervaringen (difffusie);
  3. De docent geeft leerlingen de gelegenheid emoties te uiten en te delen. Dit verhoogt hun zelfvertrouwen en inzicht in zichzelf;
  4. Hij staat even stil bij de geluksdoosjes, het doel en het nut ervan. Hierdoor brengt hij de emoties binnen het bereik van de ratio waardoor bewust controle over de emoties wordt bevorderd;
  5. Hij spreekt met de leerlingen over hun ervaringen met hun geluksdoosje, waardoor zij hun emoties leren expliciet te maken.
  6. Hij legt de ervaringen vast door alle leerlingen in één woord hun kennis op het bord te laten schrijven. Hiermee verbindt hij evaluatie en reflectie, hetgeen belangrijk is voor het toekomstig leren.

 

Kortom: Een schitterende les, net als de les van Rien Verkoeijen in het voorafgaande artikel.

 

21 REACTIES

  1. Het is duidelijk dat Theo Wismans zich bewust is van wat hij voor de klas doet. Hij biedt een combinatie van structuur en wijsheid. Ik ga mijn collega’s voorstellen Gelukskunde in ons esprogramma op te nemen. Het kost even tijd, maar er is veel winst te behalen.

  2. Beste Theo,
    Ik heb al eens eerder contact met je gehad m.b.t. de lessen gelukskunde weet je nog? Is alweer een poosje geleden. Je schreef me terug dat ik ze niet opgestuurd kreeg en zelf kon komen kijken. Dit heb ik bij deze gedaan en je les raakte me. Wat is er mooier dan mooie herinneringen en wellicht ook droevige herinneringen met elkaar te delen. Kinderen voelen zich serieus genomen en weten dat ze er toe doen. Compliment voor je mooie les en de inspiratie de je mij hebt gegeven. Ik heb wat van je mogen leren.
    groet rien verkoeijen

  3. Dit is een goed gestructureerde les. Het commentaar bij deze les is professioneel. Er al nog veel naar deze les gekeken worden. Leerzaam voor docenten.

  4. Dit is geweldig. Ik zou willen dat deze lessen overal zouden worden gegeven en ik zou daar ook graag aan mee willen werken op welke manier dan ook.

  5. Kerncapaciteit: de mate van toegankelijkheid tot het eigen gevoelsleven! Dat vind ik mooi geformuleerd. Daar kunnen we allemaal van leren, ook wij jonge docenten in opleiding. Als je de beschrijving van deze les leest van dr Witteman, begrijp je pas hoe goed zo’n les in elkaar zit. Theo Wijsmans heeft er echt over nagedacht.

  6. Hallo Henk en Theo,
    Goed om te zien dat jullie passie en kunde steeds meer herkend en erkend wordt bij doelgroepen die er veel mee kunnen. En heel interessante informatie ook . Juist bij die pubers kun je dus in hun ontwikkelingsproces veel bereiken met deze insteek en aanpak. Voor ons, wij begeleiden volwassenen in werksituaties, is het goed om te bekijken wat je kunt doen als mensen niet gewend of niet toegerust zijn om vanuit zichzelf te kunnen reflecteren met zichzelf en/of hun omgeving en hoe we hen daarin kunnen ondersteunen. Iinteresssant om daar eens over te sparren.

  7. Op 11 januari jl was ik op bezoek bij het Charlemagne college in Landgraaf en was bij de les gelukskunde die door Theo Wismans werd gegeven. De kinderen hadden de opdracht om de X faktor foto te maken en hadden hun leukste kleren aangetrokken en de beste plek in het bos uitgekozen om op de foto te gaan. Het was een koude dag, een dik pak sneeuw en ook dat gaf een extra dimensie aan de foto en aan de les. Ik maakte 4 korte films van groepjes leerlingen over hun ervaringen met de lessen Gelukskunde en mocht een blik werpen in het Geluksdoosje van een van de leerlingen. Een rondleiding door de school volgde en enthousiaste leerlingen vertelden over van alles. Het verhaal wat indruk op me maakte was dat van de leerlingen die meegingen met de gelukstrein en aan de reizigers teksten uitdeelden over geluk en vooral over het leven. Want Gelukskunde gaat over de kunst van het leven. Het leven te zien en te ervaren met al haar dimensies. En op het moment dat een school de leerlingen via Meervoudige Intelligetie bekijkt merkt hoeveel er in de leerlingen zit en wat zij vinden, meemaken en hoe zij in het leven staan. Het gaat zeker niet om rekenen en taal alleen hoewel dat heel belangrijk is om goed te kunnen gaat het over de woorden die de leerlingen tussen de zinnen uitspreken, vanuit hun hart, vanuit hunzelf. Als daar meer aandacht en tijd voor komt dan kunnen alle leerlingen groeien en vanuit zichzelf veel meer leren dan het nu vaak gaat. De methode Gelukskunde is voor mij een voorbeeld en daarom koos ik ook Theo Wismans om te interviewen over de methode en over zijn verbinding daarmee. Voor de opleiding meesterlijk coachen van phoenix opleidingen heb ik een stuk geschreven over mijn persoonlijk verlangen. Daarin staat het inspireren van leerlingen centraal en het gebruik van films ook. Als je jezelf durft te laten zien op film en daarin uitspreekt wie je bent en wat je wilt en wat je uitdagingen zijn en dat reflecteert met elkaar kun je veel leren van elkaar. Gelukskunde is zo’n mooie start daarvoor! http://www.watzoujijhetliefstewillendoe.nu
    Theo en anderen heel veel succes en plezier en ik blijf jullie graag volgen!
    Linde ten Broek

  8. Met interesse las ik het artikel van Henk Witteman. Door de jaren heb ik veel van wat Henk heeft gedaan in het onderwijs, gevolgd via zijn publicaties. En ik heb daar heel veel in herkend.
    Dat geldt ook over zijn studie naar interpersoonlijke en intrapersoonlijke intelligenties. Interpreteren van wat mensen (kinderen) aan vermogens bezitten. Lastig vind ik het wél: in de natuurwetenschap (ik was leraar natuurkunde en scheikunde) wordt sterk uitgegaan van de directe ervaring (empirie) en ik kijk op die manier naar mensen.
    De les Gelukskunde die ik in januari 2010 meemaakte bij Theo Wismans op het Eijkhagen College heb ik ook op die empirische manier bekeken: eerst weergeven wat ik heb gezien/waargenomen, dan interpretatie van deze waarnemingen.
    Deze les van Theo was fascinerend: hoe snel en vanzelfsprekend kan hij leerlingen tot ongedwongenheid brengen! Tot het zich vrijelijk uiten over waar ze mee bezig zijn. Daarmee laten ze iets blijken van hun gevoelens, van hun leerproces ook. En Theo verstaat de kunst om dat leren te verbinden met die gevoelens; sterker nog: door de vragen en opdrachten ontstaat een ontwikkelingsproces dat veel verder gaat dan de periode die ze doormaken in het klaslokaal.
    Ik heb vooral veel geleerd van deze wijze van ‘leraar – zijn’. En ik hoop dat velen in het onderwijs geïnspireerd en bemoedigd worden door het voorbeeld van Theo en zijn leerlingen.
    Henk Witteman (en anderen, ikzelf ook) kunnen dan het gesprek (onderzoek) over aard en achtergrond van deze ‘good practices’ voortzetten en stevigheid verlenen in het maatschappelijk debat over onderwijs in Nederland.

  9. Iij vonden dit artikel op de website van het Charlemagne College. We waren aan het zoeken naar de open dagen voor onze zoon in Heerlen, Kerkrade en Brunssum. Voor ouders is het goed te horen dat een school echt denkt aan het geluk van je kind. Het artikel heeft ons nieuwsgierig gemaakt. We komen en nemen onze zoon Bart mee.

  10. Dag Theo,

    Wat een leuk artikel! Weer een opsteker voor jou en de methode. Ik lees er ook duidelijk in dat, zeer zeker voor onze doelgroep (vanaf 16 jaar), het belangrijk is om te leren reflecteren en dat hun brein daar ook aan toe is. Dat vraagt het competentie gerichte onderwijs ook van ze!

    We geven nu (een collega en ik) als een soort experiment 1 uur in de week Gelukskunde en behandelen nog meer onderwerpen die m.i. in de lijn liggen. We zijn dus erg enthousiast om gelukskunde in het MBO een plek te geven. We willen graag van je aanbod om een les bij te wonen gebruik maken. We zouden dus graag een afspraak met je willen maken. Misschien kunnen we nadien van nog gedachten wisselen.

    We willen graag met z’n drieen komen, of vind je dat te veel in je les?

    Met vriendelijke groet,

    Irma de Bruijn

  11. De gelukslessen van Theo zijn prachtig! Kinderen leren hoe zij samen in de maatschappij kunnen functioneren, leven en gelukkig worden. Natuurlijk allemaal zaken die uiteindelijk zelf moet waarmaken. Maar door deze bewustmakingslessen gaat dat gerichter en sneller. Een in grote lijnen zelfde proces wordt toegepast bij ouderen, verstandelijk beperkten en zelfs kinderen onder 10 jaar. Empowering om hen bewust en sterker te maken. Het ontdekken van talenten en mogelijkheden biedt ze de kansen om hun mentaal vermogen te ontwikkelen en in te zetten om sterker en gelukkiger te worden. Daarom: op alle scholen gelukskunde! Chapeau Theo!

  12. Daar kan ik helemaal bij aansluiten. Vorig jaar mocht ik een hele dag meemaken uit het leven van Theo Wismans en ik ben nog steeds erg onder de indruk. De kinderen krijgen de unieke kans om helemaal zichzelf te zijn. Gelukskunde geeft hen de mogelijkheid om herinneringen, gevoelens en emoties te uiten. Ze leren hun fantasie gebruiken en hun competenties ontdekken. Bovendien is het in deze drukke tijd voor kinderen belangrijk dat zij de kans krijgen om de dingen op een rijtje te zetten en na te denken over zichzelf. De lessen gelukskunde dragen hier in grote mate toe bij. Het was voor mij een fantastische ervaring om te zien hoe een leerkracht probeert het beste uit elk kind te halen en vooral ook hoe de kinderen hier positief op reageren. Toekomst gericht zou het geweldig zijn moesten vele scholen (ook hier in België) dit vak integreren in hun lessepakket.

  13. Een knipsel uit de nieuwsbrief van NLP therapeut Joost van der Ley:
    hoe belangrijk het lichaam is om je ook emotioneel goed te kunnen voelen.
    In Orlando heb ik enige tijd besteed met een arts die spieren enlichaamshouding gebruikt om mensen zich beter te laten voelen. Hij maakte een opmerking die bij mij veel indruk gemaakt heeft. Het brein is grotendeels bezig met het besturen van ons lichaam. Alle spieren moeten aangestuurd worden, hormonen moeten aangemaakt
    worden en tal van andere zaken moeten reguleerd worden. Hoe meer je lichaam de goede signalen stuurt naar het brein, hoe beter het met het brein gaat.
    Bepaalde lichaamshoudingen zijn ook verbonden met bepaalde mentale gemoedstoestanden. Sommige houdingen zijn zelfs incompatibel met bepaalde gevoelens. Ga maar eens in een houding staan die spelers aannemen nadat ze bijvoorbeeld Wimbeldon gewonnen hebben. Zeg maar, juichend en met je handen omhoog. Probeer nu tevergeefs om in deze houding eens boos op iemand te worden. Je zult merken dat dat praktisch onmogelijk is.
    Als je vindt dat je je te vaak je niet goed voelt, controleer dan goed om te zien of je niet ook steeds een bepaalde negatieve houding aanneemt. Mocht dat het geval zijn, verander dan ook van lichaamshouding naast het doen van de basistechnieken om grip op emoties te krijgen. Je zult merken dat niet alleen je emotie sneller positiever wordt, maar dat de technieken ook makkelijker lijken te gaan.

  14. Ik ben reeds 2 jaar bezig met zg. “Gelukslessen” tijdens de mentorles van mijn mentorklas. Via Theo op het idee gekomen. Moeilijk is het om mijn collega’s enthousiast te krijgen voor dit soort van mentorles. Het is een beetje vreemd. Maar de kinderen uit mijn klas, nu vmbo-lwoo 2e jaar, varen er wel bij. Erg leuk is hierbij het gebruik van (samengestelde) videofilmpjes welke gehaald zijn van internet over een onderwerp als schaamte, praten, luisteren en wat ik al niet meer heb samengesteld. In de klas mag dit vertoond worden vlg. de wet. De onrust is na een week of twee te merken als ik mijn “Geluksles” c.q. mentorles verwaarloos. Ik geniet en mijn leerlingen ook. Bedankt Theo !

  15. Henk, probeer met jan in kontakt te komen. Ik denk dat wat hij doet ook mooi ondergebracht kan worden in je serie meervoudige intelligentie. Jan mail even naar mij dan krijg je het e mail adres van Henk

  16. Hallo allemaal. Ik heb het Aspergersyndroom en ben o.a. beelddenkend. Dit maakt het dat ik niet op een beredenerende manier denk maar op een begrijpende manier (intuïtief, naar onderbewustzijn en gevoel). Ik begrijp alles wat er in mijn hoofd afspeelt en wat ik niet begrijp komt mijn begrijpen als geheel niet tebinnen. Wat ik dan ook precies zo begrijp is de onderverdeling van de meervoudige intelligentie, door Gardner gedaan. Ik bedoel dus te zeggen dat het naar mijn denken klopt hoe Gardner de intelligentie specifiseert. Dit komt niet voort uit een beredenering. Een vriendelijke groet van Sjors.

  17. Nieuwsbrief #18 10-04-2010
    Symposium
    ‘Zoeken ook jongeren eenheid?’

    Dit jaar is het 100 jaar geleden dat de Indiase musicus en mysticus Inayat Khan de boodschap van het Universeel Soefisme naar het westen bracht. Het Universeel Soefisme is geen nieuwe religie maar brengt de boodschap dat er één religieuze waarheid is die de kern vormt van alle wereldreligies. Dit inzicht brengt mensen volgens het Universeel Soefisme tot begrip en tolerantie voor elkaars geloof.

    Eenheid
    Op zaterdag 3 en zondag 4 juli 2010 viert de Soefi Beweging Nederland haar eeuwfeest met een symposium over de vraag ‘Zoeken ook jongeren eenheid?’. Hierop wordt een nieuwe vertaling van de belangrijkste lezingen van Inayat Khan gepresenteerd en een lesbrief over het Universeel Soefisme voor het middelbaar onderwijs. Vanwege dat laatste en het ontdekken van excursiemogelijkheden naar de Soefi-tempel in Katwijk zijn docenten godsdienst/levensbeschouwing van harte uitgenodigd.

    Gelukskunde en jongeren
    De eerste symposiumdag heeft als thema Eenheid. In de ochtend spreekt dr. Johannes Witteveen, voormalig minister van financiën en president van het IMF, daarover en wordt de nieuwe vertaling van Inayat Khans lezingen gepresenteerd. In de middag spreekt Theo Wismans, docent godsdienst/ levensbeschouwing, over ‘gelukskunde’, geeft dr. Ton Zondervan, onderzoeker naar jongeren en religie, een reflectie daarop, is er een forumgesprek onder leiding van Taco Visser, voorzitter van de Vereniging van Docenten Levensbeschouwing en Godsdienst en wordt de lesbrief gepresenteerd.
    Het symposium wordt gehouden in de Soefi-tempel Murad Hassil, Zuidduinseweg 5, Katwijk aan Zee. Deze tempel is schitterend gelegen in de duinen ten zuiden van Katwijk. In het programma is ook voldoende tijd voor een strand- of duinwandeling. Zie voor meer programma-informatie: http://www.soefi.nl.

    Opgave en betaling
    Opgave kan tot 25 juni 2010 bij het Secretariaat van de Soefi Beweging, Anna Paulownastraat 78, 2518 BJ Den Haag; e-mail: sufiap@hetnet.nl; fax 070 3614864; tel. 070 3461594. De kosten (incl. lunch) betreffen € 30,00 voor dag 1, € 25,00 voor dag 2 en € 50,00 voor beide dagen. Voor betaling het geld overmaken op girorekening 5289160 van de Soefi Beweging/Evenementen onder vermelding van de naam van de deelnemer.

    Bereikbaarheid
    Per auto: de borden naar Katwijk aan Zee volgen en vervolgens de borden Zuidduinen. Aan het eind van de Zuidboulevard is de koepel te zien. Er is parkeergelegenheid tegenover de tempel (dagkaart € 6,00). Openbaar vervoer: vanuit Leiden CS: Bus 36 en 37 naar Vuurbaakplein, bus 38 halte Drieplassenweg; vanuit Den Haag CS: Bus 90 halte Drieplassenweg.

  18. Tedx- aan de slag creatieve jongeren – Video – leraar24 Ken Robinson filosofy in practice! http://www.leraar24.nl/video/3326

    Heel mooie aanvulling en een overstap naar de transitie van Gelukskunde naar TED en ook spiritualiteit.
    Collegae in ons onderwijsland.. ga lekker aan de slag, laat je inspireren door Marieke Peters en zet vooral je eigen good practice op OVM en ook de reactiekolom van leraar24uur. Delen ,, verbinden..groeien!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here