Erno Mijland: de kennis-ratrace (enjoy the ride!)

5

Deel 4 van de reeks columns van onderwijsjournalist Erno Mijland: een leven lang leren. Het is misschien geen hogere wiskunde, maar wel een interessante optelsom. Eén: wat we als wereldbevolking weten, neemt een enorme vlucht. De afgelopen decennia heeft dat de halfwaardetijd van kennis, zo stelt wetenschapper Mathieu Weggeman, drastisch verkort. Wat je nu leert, is in economische zin vandaag nog waardevol, maar die waarde kan morgen al achterhaald zijn of vervangen door een geautomatiseerd proces. Of alle anderen hebben er ondertussen op verder gebouwd en passeren je links en rechts.

Twee: het internet en snel en goedkoop vervoer maken afstanden korter, waardoor voor veel beroepen het speelveld met concurrenten steeds groter wordt. Wil je mee blijven doen, dan moet je minstens even goed blijven als die programmeur uit India of die metselaar uit Polen. Een van de uitkomsten van deze som is de noodzaak om een leven lang te blijven leren.

Ratrace
Zo geschetst lijkt het alsof we ons in een duizelingwekkende kennis-ratrace bevinden. En dat is ook zo. Alleen, die ratten, dat klinkt zo naar. Met een andere (lees: roze) bril ziet het er meteen al een stuk positiever uit. Wat een tijd! Er is zoveel boeiende informatie beschikbaar, vaak gratis, dat je een dief van je eigen brein zou zijn als je daar niets mee zou doen. We moeten langer werken. Maar wat geeft dat als ons werk steeds nieuwe uitdagingen en mogelijkheden biedt, omdat we onze kennis en vaardigheden verdiept en verbreed hebben. Hoe geweldig is het als je het keerpunt van je mentale levenstrap een paar decennia kunt uitstellen. Want leren, daar blijf je jong en fris bij!

Startbekwaam
Nederland wil meedoen in deze race en noemt het parcours ‘de kenniseconomie’. Het idee van een leven lang leren zie je al terug in een begrip als ‘startbekwaamheid’. Een diploma halen betekent dat je af- of uitgestudeerd bent, een startbekwaamheid halen dat je voldoende bagage hebt verzameld om aan een nieuwe stap te beginnen. Het onderwijs heeft als taak de jonge generatie het gereedschap mee te geven om invulling te geven aan een leven lang leren. Dat gereedschap bestaat uiteraard uit vaardigheden, zoals lezen, luisteren en informatie beoordelen en verwerken. Maar het gaat ook om het bijbrengen van plezier in leren, het leren verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen leren, het stimuleren van nieuwsgierigheid en een onderzoekende houding. Het is daarbij niet voldoende om als leraar slechts je kennis over te brengen. Je bent een rolmodel en inspirator, de coach van je raceteam, iemand die zijn of haar coureurs helpt uitblinken, niet alleen nu, maar ook in de race van morgen.

Hoe geeft u vorm en inhoud aan een leven lang leren voor uzelf en voor uw leerlingen?

5 REACTIES

  1. Hoi Erno,

    Ik help mijn studenten uitblinken door het voor te doen, het leven en werken vanuit ‘niet weten’. Ik geef op die manier de onzekere wereld van de toekomst vorm. Als docent nieuwe media creeer ik geen handleidingen maar uitdagingen. De handleiding van het leven schrijf je namelijk zelf.

    Hoe doe ik dat?
    Ik creeer broedplaatsen in het onderwijs als http://www.eentweetien.nl, ik ondersteun netwerken van eensgezinde leermeesters (en in mijn visie zijn studenten ook leermeesters als ze op hun talenten worden aangesproken) als http://www.co-lere.nl en onderwijsvernieuwingsprojecten als http://www.trendsformers.org.

  2. Waar blijft het milieu? Steeds langer werken, tot je 70-e, ook alle vrouwen aan het werk, geen tijd voor de kinderen, schop ze naar de opvang, levenlang leren, we hebben iedere splinter talent nodig, heerlijk die ratrace. Nog meer bèta-techniek studenten want we hebben steeds meer nieuwe uitvindingen nodig om zo de consumptie verder aan te zwengelen en de economie een boost te geven. In recordtempo verbruiken we alle olie, alle grondstoffen, worden oerwouden gesloopt en oceanen met de nieuwste drijfnetten vernield. De kennis-ratrace maakt het nu allemaal mogelijk en als wij het niet doen, dan doen andere landen het wel.

    Opvallend is de bewering dat we bèta-techniek nodig hebben i.v.m. milieu en duurzaamheid. Dat er bij ieder van die ‘milieu-produkten’ slechts sprake is van één onderdeeltje dat het predicaat ‘milieu-vriendelijk’ zou kunnen dragen, daar zwijgt men over. Niemand heeft het meer over soberder leven, consuminderen, minder stroom verbruiken, verwarming lager/uit. Ook de zgn. milieu-partijen (D66, GroenLinks) niet.

    “De halfwaardetijd van kennis is drastisch verkort.”
    Wat ik in 40 jaar geleden aan kennis opgedaan heb op het VWO is nog voor het grootste deel geldig. De natuurwetten zijn nog niet veranderd, evenmin als de engelse grammatica-regels, en de fotosynthese. Er is kennis bijgekomen (bv. DNA) maar daarmee is de oude kennis niet waardeloos geworden.

    Hoeveel toekomstige generaties gunnen we nog een redelijk leven? Ik heb medelijden met mijn kleinkinderen (3,4,6 jaar).

  3. De kennis-ratrace als versnelling naar de afgrond.

    Waar blijft het milieu? Steeds langer werken, tot je 70-e, ook alle vrouwen aan het werk, geen tijd voor de kinderen, schop ze naar de opvang, levenlang leren, we hebben iedere splinter talent nodig, heerlijk die ratrace. Nog meer bèta-techniek studenten want we hebben steeds meer nieuwe uitvindingen nodig om zo de consumptie verder aan te zwengelen en de economie een boost te geven. In recordtempo verbruiken we alle olie, alle grondstoffen, worden oerwouden gesloopt en oceanen met de nieuwste drijfnetten vernield. De kennis-ratrace maakt het nu allemaal mogelijk en als wij het niet doen, dan doen andere landen het wel.

    Opvallend is de bewering dat we bèta-techniek nodig hebben i.v.m. milieu en duurzaamheid. Dat er bij ieder van die milieu-produkten slechts sprake is van één onderdeeltje dat het predicaat ‘milieu-vriendelijk’ zou kunnen dragen, daar zwijgt men over. Niemand heeft het meer over soberder leven, consuminderen, minder stroom verbruiken, verwarming lager/uit. Ook de zgn. milieu-partijen (D66, GroenLinks) niet.

    Hoeveel toekomstige generaties gunnen we nog een redelijk leven? Ik heb medelijden met mijn kleinkinderen (3,4,6 jaar).

  4. Paul Dirac. Neem een voorbeeld aan de Grieken, Die werken kort. Hebben veel vrije tijd. Alleen…ze willen niet consuminderen. Ze laten het hun mede-Europeanen betalen. Slim bekeken. Wij werken wel door.

  5. Hendrik, Paul Dirac. Een nog beter advies is het gedrag van de Chinezen te volgen. Ze werken hard, tegen lage lonen om daarmee de toekomst van hun kleinkinderen zeker te stellen. Ze lijken hierin ook te slagen. Paul ziet het somber in voor zijn kleinkinderen, maar als we met zijn allen harder gaan werken, eerlijker delen met andere delen van de wereld dan kunnen onze kleinkinderen hiervan profiteren in een veiliger wereld.Dan hoeven Indiase kindertjes niet voor C&A te werken tegen minder dan een hongerloontje.Aan de slag zou ik zeggen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here