Examentraining: aanvulling of onvermogen?

16

Deze week stond in de Volkskrant een artikel over de examentraining van de Universiteit Leiden. Leerlingen worden daar in 30 uur bijgespijkerd voor een vak naar keuze. Kosten voor deze driedaagse cursus €300,-.  De examenkandidaat wordt voor dat geld begeleid door een met zorg geselecteerde student zonder onderwijsbevoegdheid.

 

De organisatie laat ‘leerlingen inzien hoeveel zij al weten’ en ‘legt de nadruk op die 10% van de stof die 90% van het examen dekt’.  Niet iets wat een normale docent niet zou kunnen doen. Zijn deze cursussen daarom een aanvulling op de reguliere lessen of doen wij als docenten ons werk niet goed en moeten leerlingen daarom deze input buiten de deur gaan halen?

 

Als docent verbaas ik me al jaren over de ontwikkeling van commerciële examentrainingen. In de laatste weken voor het examen kan ik als docent op mijn hoofd gaan staan, maar leerlingen aanzetten tot het oefenen van examens gaat moeizaam. Het aantal absenten is in deze periode absurd hoog en de effectiviteit van de leerlingen laag. Mijn ervaring is dat er meer dan voldoende ruimte is voor leerlingen om vragen te stellen, maar dat veel leerlingen hier onvoldoende gebruik van maken. Dit staat haaks op het beeld van de overijverige leerling die in het weekend tien uur achterelkaar met examenstof wil bezig zijn.

 

In mijn studententijd heb ik met plezier bijspijkerkampen van Twente SummerCampus begeleid. Een groot gedeelte van de deelnemers kwam daar volgens eigen zeggen omdat ze op school niets deden en nu even in een week de achterstand gingen inhalen. De vraag is dus waarom een student van 20 een leerling wel tot werken kan aanzetten en zijn eigen docent niet.

Leiden en Twente zijn niet de enige universiteiten die deze faciliteit aanbieden. Ook in Groningen, Delft en Amsterdam worden al jaren bijspijkercursussen gegeven. Daarnaast zijn er talloze particuliere initiatieven. De vraag is blijkbaar groot, maar hoe komt dit? Zijn wij als docenten niet capabel genoeg om leerlingen fatsoenlijk voor te bereiden? Ontbreekt het ons aan tijd, middelen of ontbreekt de motivatie? Is het aanbod te versnipperd? Zijn er scholen die in plaats van het normale rooster te volgen, themadagen voor de diverse vakken geven? Graag uw mening.

 

Evelien Hoekman, economiedocent

 

Artikel Volkskrant, 27 april 2010: Dertig uur lang stampen en dan examen doen

 

16 REACTIES

  1. Uiteraard ben ik niet geheel objectief in deze discussie als een van de organisatoren van de Lyceo Examentraining (o.a. in samenwerking met de TU Delft en de Vrije Universiteit Amsterdam). Ik ben van mening dat examentrainingen een goede aanvulling zijn op wat de leerlingen in school leren.

    Wij benadrukken dat het overgrote deel van de kennis al wel bekend is bij de leerlingen. Onder intensieve begeleiding veel oefenen in een motiverende omgeving heeft wel degelijk effect!

    Ik wil bendadrukken dat examentrainingen geen vervanging zijn voor datgene op school wordt geleerd. Wel is het een aanvulling door de doelgerichte aanpak en veel begeleiding. Lyceo biedt nu op steeds meer scholen deze training ook aan. Dit betekent dat steeds meer scholen onze mening delen.

    Voor meer informatie kunt u terecht op http://www.lyceo.nl/

  2. Als docent economie / management & organisatie merk ik dat veel leerlingen pas onder grote druk aan de slag gaan.

    Afgelopen week was er een vrij rooster en deed elke docent voor zijn/haar vak examentrainingen. Wie zie ik daar langskomen? Juist bijna allemaal leerlingen die dat eigenlijk niet hoeven te doen en er klaar voor zijn.

    Het is voor mij ook een raadsel.

  3. Volgens mij zijn de meeste leerlingen onzeker, weten niet goed wat er fout ging tijdens de vorige tentamens en hebben daardoor moeite met het stellen van vragen. Daarbij willen ze natuurlijk niet afgaan ten opzichte van hun medestudenten, waardoor ze weinig gebruik zullen maken van de mogelijkheden die de school hun biedt tot bv het stellen van vragen..
    Aan de andere kant is er de druk van de ouders die willen dat hun kind slaagt en alles wat in hun vermogen ligt willen inzetten: dus ook examentraining!
    Heeft een kind last van faalangst dan kan examentraining de spanning voor een gedeelte wegnemen, zorgen voor het idee dat de student meer weet dan hij/zij zelf denkt, dus meer zekerheid.
    Het hoeft dus niet aan de school te liggen, al kunnen scholen wel van het gegeven gebruik maken om meer in te spelen op de behoefte van de leerling en/of hun ouders.

  4. “De organisatie laat ‘leerlingen inzien hoeveel zij al weten’ en ‘legt de nadruk op die 10% van de stof die 90% van het examen dekt’.”: elke docent zal zijn/haar leerlingen goed willen voorbereiden op het CE, maar ook op het vervolgonderwijs. Examentrucjes aanleren is dan niet het belangrijkste. Bovendien: veel leerlingen besteden liever minder tijd aan hun schoolwerk (geld verdienen en uitgaan kost veel tijd) en hopen zo efficiënt te leren: vertel me wat ik precies moet weten voor het examen. Hierop spelen organisaties in. Dat universiteiten ook examentrainingen geven en vervolgens klagen dat leerlingen te weinig weten vind ik een paradox.
    Daarnaast is door de 2deFase minder lestijd beschikbaar, leerlingen moeten vaker zelfstandig werken en zijn blij met een intensieve ondersteuning zo vlak voor het CE.

  5. @ Wim van der Kamp: Dat herken ik ook. Dit jaar vanaf de tweede periode examentraining gegeven in een keuze-uur. Ook daar kwamen met name de leerlingen die het eigenlijk niet nodig hadden…

  6. Volgens mij het heel simpel. De leerlingen hebben gedurende het jaar geen tijd om te leren en moeten dan, geschrokken door de korte tijd die ze nog hebben, even snel in de juiste richting gestampt worden.

  7. Volgens mij komt het op 2 bekende punten neer die je eigenlijk bij alle leerlingen tegenkomt, examenklas of niet, namelijk:
    het niet kunnen overzien van een langere periode (planning) en het onvermogen om relevante stof van minder relevante stof te scheiden.
    Dit vormt het grootste deel. Voor een kleine groep zal ook nog wel gelden dat ze onvoldoende met toepassingen geoefend hebben (door welke oorzaak dan ook) en dat nu nog willen oefenen.
    Het treurige (of niet?) is dat leerlingen veel en veel meer zouden kunnen bereiken als hun motivatie hoger zou zijn.

  8. Ik heb laatst zo’n examentrainig bijgewoond:
    15 gemotiveerde leerlingen, want het was hun eigen keuze;
    3 begeleiders die niet capabel waren en elkaar tegenspraken; het was tenenkrommend wat zij beweerden: ze gaven ronduit foute informatie.
    Leerlingen die anders geen vragen stellen, durfden dat nu wel omdat ze anoniem zijn voor deze onbekende “docenten”. De groep kon het opbrengen om een vol uur lang klassikaal naar uitleg te luisteren en vragen van de docenten te beantwoorden. Als er grotere opdrachten uitgevoerd moesten worden, kregen de leerlingen volop individuele aandacht omdat ze in 3 groepjes van 5 werden verdeeld met op elk groepje één begeleider. Kortom: deze situatie maak ik nooit mee in mijn eigen reguliere lessen.
    Na afloop de leerlingen gevraagd of ze veel geleerd hadden. Zonder uitzondering vonden ze dat allemaal. Het moet natuurlijk nog bewezen worden en daar heb ik zo mijn twijfels over, maar ze gaan in ieder geval met meer zelfvertrouwen het examen in.
    Dus: examentraining werkt omdat de leerlingen gemotiveerd zijn (eventueel omdat er grof geld voor betaald is); omdat het plaatsvindt in een andere omgeving; omdat de groep klein is en er veel individuele aandacht is. Dat de ‘docent’ niet capabel is, maakt dan niet meer uit. Geen enkele leerling durft dat te betwijfelen. Het zelfvertrouwen wordt hierdoor niet geknakt, maar wel versterkt.

  9. Wij schieten als docent zeker te kort. Examentraining moet niet pas beginnen in het examenjaar.
    Als je bijvoorbeeld iets leert over mechanica in VWO 4, dan moeten de toetsen die je er over geeft op EXAMENNIVEAU worden getoetst. Een mogelijkheid is een toets te doen die voornamelijk reproductie toetst en een zwaardere toets waarbij kennis, begrip en het oplossen van complexe vraagstukken – vergelijkbaar met het examen – getoetst worden.
    Leerlingen zien niet direct verbanden en het grote geheel van het examen bij de schoolexamens, ze werken voornamelijk aan losse modules. Het maakt niet uit of ze VMBO, HAVO of VWO leerlingen zijn, iedereen heeft training nodig.
    Ik heb VMBO leerlingen les gegeven die met een 8 geslaagd zijn en VWO leerlingen die met een 5 geslaagd zijn. De leerlingen die een 8 hadden gehaald hebben veel geoefend.
    Wanneer wij leerlingen in ALLE jaren trainen en op niveau de stof aanbieden en HERHALING inbouwen, dan zijn zij zeker in staat een examen te maken.
    Het vergt een meerjarenplan met een heldere doorlopende leerlijn. Wat moet een leerling kennen en kunnen in VWO 6 en dan terugwerken naar klas 1. In de praktijk betekent dit dat er veel overleg met onder- en bovenbouw docenten moet plaats vinden over het curriculum. Hiervoor wordt geen/te weinig tijd vrij gemaakt, of er wordt verwacht dat je op tijden wanneer je gaar bent – omdat je 8 lesuren achter elkaar hebt les gegeven – een helder plan gaat opstellen voor overbrugging van jaarprogramma’s. Beginnen bij de einddoelen en terugwerken naar het niveau van klas 1. Als je het goed doet kan je zelfs complexe mechanica in klas 2 VWO behandelen, mits je ook vakverbindend gaat werken en een heldere relatie met wiskunde legt.

    J. Serra, Docent Science (Chemistry, Physics, NLT)

  10. Examentraining kan m.i. sowieso géén kwaad!
    Al was ’t alleen maar om leerlingen zo vlak voor het
    examen scherp te houden!
    Daarnaast dient mbt alle aanbieders van dit soort
    begeleiding wel het kaf van het koren gescheiden
    te worden!
    Tenslotte: zou het huidige onderwijs dan toch
    te kort schieten?

    Ton van Goor, ervaringsdeskundige en trainer
    eco/meno Friesland examentraining

  11. Hoe ging dat vroeger eigenlijk? Ik herinner me niet dat wij (vwo eindexamen ’81) examenbundels hadden of extra vragenuurtjes. Je kreeg opnieuw de stof op voor het examen en je moest er maar uit zien te komen. Mijn vader sleepte ons erdoorheen.

  12. Als vader van een dochter die nu midden in de vwo examens zit, heb ik gemerkt wat de waarde is van de examentraining die zij in Leiden heeft gehad:
    1. structuur! Hoe is de stof van het vak opgebouwd en hoe pak ik de beantwoording systematisch aan?
    2. relevantie! Het is een training, inderdaad tot op zekere hoogte een trucje: hoe doe je eigenlijk een examen, waar moet je op letten, wat zijn belangrijke vragen enz
    3. vertrouwen: met bovenstaande zorg je voor meer houvast.
    Vraag van de ouder: waarom organiseert de school dit niet? Let op: het gaat, in mijn geval, dus niet over het bijspijkeren van de stof, dat gaat gewoonweg niet, je kunt niet een paar jaar vwo in een weekend inhalen, maar dat is ook niet de insteek. Je kunt wel leren hoe je dit slim aanpakt!

  13. Ik begeleid scholen bij het zelf maken van examentrainingen. De hele organisatie gaat na het laaste CE op de schop en docenten denken opnieuw na hoe ze die laatste weken vormgeven. Er komt dan altijd een totaal ander programma uit dan het ‘normale 50′ rooster’ en er worden dan oplossingen bedacht die echt werken voor deze groep leerlingen: keuzemogelijkheden om alleen die vakken te kiezen waar men nog hulp nodig heeft, grotere tijdseenheden, goede opzet en stappenplannen, maar ook ouders die taarten bakken en folders naar huis. Soms betalen de leerlingen een klein bedrag voor bv wat extra begeleiding of een lekkere lunch. Leerlingen denken zelf ook mee over een goede opzet. Het gevolg is dat leerlingen vaak staan te ‘springen om zich in te schrijven’ en docenten blij werden van gemotiveerde leerlingen in hun groep. Het bleek ook niet zo te zijn dat alleen de ‘goede’ leerlingen komen. Het is wel een ‘hell of a job’ maar dan heb je ook wat. Wil je meer info: http://www.aps.nl/examentraining

  14. Naast het verhaal van Bram Masselink wil ik nog even toevoegen dat er ook meer specifieke examentrainingen zijn. Zo zijn er examentrainingen die vooral focussen op leerlingen met dyslexie, dyscalculie of ADHD. Voor een docent is het moeilijk om in een groep van 25 leerlingen deze leerlingen extra aandacht te geven. Doormiddel van ervaren pedagogen en gemotiveerde studenten kunnen deze leerlingen ook hoge cijfers halen op hun examens. Dus examentrainingen zijn naar mijn mening totaal niet overbodig. Een voorbeeld van een dergelijke examentraining bureau –> examentraining

  15. Examentrainingen geven vrijwel altijd een verbetering te zien, maar er is helaas wel een hoop wildgroei op dit moment. Veel aanbieders van examentrainingen, met weinig ervaring. Interessant feit is dat geen enkele examentraining door echte docenten wordt gegeven. Alle aanbieders van examentrainingen werken met studenten, die helaas nooit de ervaring van een vakdocent kunnen evenaren. Jammer, want het is juist zo belangrijk dat leerlingen tijdens een examentraining de beste uitleg krijgen die er is, die precies past bij hun leerstijl. Zo’n leerstijl herkennen en de uitleg daarop aanpassen is vakwerk. Het enige bedrijf wat ik ken die wel echt met vakdocenten werken zijn http://www.vincius.nl/ Ze bieden op dit moment helaas alleen nog maar wiskunde en natuurkunde aan.

LAAT EEN REACTIE ACHTER