Het is belangrijk om kinderen te ondersteunen in hun sociaal-emotionele en seksuele ontwikkeling. In deel 1 van dit tweeluik las je waarom dit in de basisschooltijd al belangrijk is. In dit deel vind je praktische tips om seksualiteit bespreekbaar te maken.
Ingvil de Haan werkt bij Rutgers, expertisecentrum seksualiteit. Ze houdt zich bezig met online informatie en de ondersteuning van professionals rond seksuele vorming, anticonceptie en onbedoelde zwangerschap.
beeld: FloorFoto en Leonie van de Mortel
Aan de slag
Lentekriebels
De Week van de Lentekriebels is een laagdrempelige manier om lessen over relaties en seksualiteit uit te proberen. De projectweek vindt elk jaar plaats rond 21 maart, het begin van de lente. GGD’s ondersteunen scholen bij het organiseren van deze projectweek.
Lesmethode
Kies een erkende lesmethode en bied deze aan in een doorlopende leerlijn van groep 1 tot en met groep 8. Structureel aandacht voor relaties en seksualiteit beklijft beter dan een enkele les of projectweek. Kriebelsinjebuik.nl is een erkende interventie van Rutgers, waarvan ook een versie is voor het speciaal onderwijs (kriebelsinjebuikso.nl). Op de website van Gezonde School vind je meer erkende lesmethodes en aanvullende interventies.
Ondersteuning
Seksuelevorming.nl van Rutgers biedt ondersteuning aan scholen, ook in het speciaal onderwijs. Behalve praktische tips vind je hier educatieve materialen, een beeldbank en informatie over de Week van de Lentekriebels. Gebruik de tips om wensen en grenzen bespreekbaar te maken. Dit kan natuurlijk ook buiten de Week van de Lentekriebels!
Teamtraining
Is nog niet het hele team overtuigd van het belang van seksuele vorming? Stel voor om een teamtraining te volgen. Je kunt daarvoor terecht bij de Gezonde School Adviseur van de GGD of je kunt een trainer zoeken in de trainerspool op seksuelevorming.nl. Er zijn ook trainingen over het Vlaggensysteem of de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.
Ouders
Breng ouders op de hoogte voordat je de lessen gaat geven. Informeer hen over de inhoud van de lesmethode, vertel waarom de school deze lessen geeft en neem dit onderdeel op in het schoolplan of de schoolgids. Geef ouders ook informatie over hoe zij zelf seksuele opvoeding kunnen geven. In de webshop van Rutgers vind je brochures over seksuele ontwikkeling en opvoeding die je kunt downloaden of bestellen. Ook kun je kinderen huiswerkopdrachtjes meegeven om over dit onderwerp met hun ouders te praten.
Schoolklimaat
Aandacht voor relaties en seksualiteit op school gaat verder dan lessen geven; de schoolomgeving moet veilig zijn. Stel als school gedragsregels op voor positief gedrag en voor gedrag dat niet toelaatbaar is. Houd toezicht en geef het goede voorbeeld. Praat respectvol over anderen en maak bijvoorbeeld geen seksistische opmerkingen, behandel jongens en meisjes hetzelfde en spreek elkaar aan op ongewenst gedrag. Maak kinderen duidelijk waar zij terecht kunnen met vragen, twijfels, zorgen of problemen (een vertrouwenspersoon bijvoorbeeld) en creëer een duidelijke zorgstructuur.
Blijf jezelf en vind een manier die bij je past. Je didactische vaardigheden als leerkracht zijn belangrijker dan kennis van seksualiteit. Houd het luchtig, gebruik humor en geniet van het gesprek en de reacties van de kinderen!
Dit artikel is deel twee van een tweeluik: in deel 1 las je over het belang van seksuele vorming op de basisschool. Het hele artikel verscheen eerder in Praxisbulletin juni 2022.
