Terwijl de stemhokjes worden opgeborgen en laatste verkiezingsposters verdwijnen, blijft één vraag actueel: wie praat er eigenlijk mee over het Nederland van morgen? Mbo’ers zijn in de politiek nog altijd ondervertegenwoordigd, terwijl juist zij veel praktijkkennis meebrengen over thema’s als zorg, techniek, wonen en kansengelijkheid.
Mbo’ers voelen zich nauwelijks gehoord
Hoewel de opkomst dit jaar hoger is dan in 2022, is er nog altijd een dalende trend te zien in het aantal uitgebrachte stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Bovendien gaan mensen met een mbo-diploma gemiddeld minder vaak stemmen dan universitair opgeleiden. Dat hun belangen op deze manier mogelijk niet goed worden vertegenwoordigd is zorgelijk, zeggen deskundigen.
Daar komt bij dat mbo-studenten al langer aangeven het gevoel te hebben dat ze niet gezien of gehoord worden. ‘Ze denken dan toch: o, dat is een mbo’er. Die zal er wel geen verstand van hebben,’ vertelt een student aan NOS Stories. Uit een onderzoek van het RIVM en Amsterdam UMC blijkt dat een dergelijk gevoel ervoor kan zorgen dat een grote, belangrijke groep zich niet meer betrokken voelt bij de samenleving.
Cursus voor mbo’ers: van idee naar raadszaal
Verschillende initiatieven proberen die afstand kleiner te maken. Zo zijn er cursussen en projecten die mbo’ers wegwijs maken in de lokale politiek en hen laten zien hoe je ideeën kunt omzetten in voorstellen. Het uitgangspunt van deze initiatieven is dat beleid sterker wordt als ook de ervaringen van mensen uit de praktijk daarin doorklinken.
‘Die kennis is heel erg van waarde in het beleid dat je maakt,’ vindt ook de Utrechtse wethouder Dennis de Vries. Hij heeft zelf een mbo-opleiding gevolgd en vindt het een positieve ontwikkeling dat deze cursussen gegeven worden. ‘Je ziet het gelukkig steeds meer, van dit soort voorbeelden.’
Tegelijk ligt daar ook een kans voor het onderwijs. Juist op het mbo kun je studenten laten ervaren dat politiek niet iets abstracts is, maar direct raakt aan hun stage, wijk, veiligheid, woning of toekomst op de arbeidsmarkt. Politieke betrokkenheid begint vaak niet in Den Haag, maar bij herkenbare vragen uit het dagelijks leven.
Praktische handvatten: ideeën die gehoord moeten worden
Voor docenten biedt dit een bruikbaar aanknopingspunt voor burgerschapsonderwijs. Door maatschappelijke thema’s dichtbij de leefwereld van studenten te houden, wordt politiek concreter en toegankelijker. Met deze korte werkvorm laat je studenten nadenken over een onderwerp dat zij belangrijk vinden in hun gemeente of schoolomgeving.
Werkvorm: de 1-minuut pitch (10–15 min)
- Kies samen een thema uit de leefwereld van studenten, zoals stage, openbaar vervoer, wonen of veiligheid.
- Laat studenten in kleine groepjes bespreken wat er binnen dat thema beter kan.
- Vraag elk groepje om één idee te kiezen en dit uit te werken in vier punten:
- Dit moet anders: …
- Want nu gebeurt er: …
- Onze oplossing is: …
- Dit is daarvoor nodig: …
- Laat per groepje een of twee studenten een pitch van één minuut houden.
- Bespreek daarna klassikaal: welk idee is het meest urgent? En welk idee is het meest haalbaar?
Van pitch naar echte invloed
Je kunt de opdracht uitbreiden door studenten hun voorstel te laten uitwerken in een e-mail aan een wethouder, gemeenteraadslid of politieke partij. Zo ervaren zij dat politieke betrokkenheid niet stopt bij meepraten, maar ook gaat over ideeën op de agenda krijgen en actie ondernemen.
