Een goede relatie van de leerkracht met leerlingen helpt de leerling bij de schoolprestaties en vermindert de werkdruk bij de leerkracht, volgens de nieuwe leidraad van het Nationaal Regieonderzoek Nederland. Deze leidraad baseert zich op wetenschappelijk onderzoek en komt met concrete aanbevelingen voor de leerkracht.
Van theorie …
De leidraad beschrijft drie theorieën die inzicht geven in de relatie tussen leerling en leerkracht. Onderzoek naar het basisonderwijs wordt in de eerste plaats vaak onderbouwd met de gehechtheidstheorie. Deze vertelt hoe nabijheid, conflict en afhankelijkheid een rol spelen in een leerkracht-leerlingrelatie.
De zelfdeterminatietheorie beschrijft de motivatie van leerlingen en de invloed van de leerkracht hierop. Zo hebben leerlingen behoefte aan een relatie, een vorm van autonomie en een gevoel van competentie. Wanneer de leerkracht hier goed op inspeelt, verhoogt dat de motivatie van de leerlingen.
De derde theorie, de interpersoonlijke theorie, beargumenteert dat alles wat een leerkracht doet (verbaal en non-verbaal) een effect heeft op de klas. Wanneer een leerkracht zich vriendelijk opstelt, leidt dat bijvoorbeeld tot een vriendelijke houding bij de leerlingen.
… naar praktijk
De theorieën bevatten interessante achtergrondinformatie, maar de leidraad geeft de leerkracht ook concrete aanbevelingen. Heel handig, en gebaseerd op wetenschappelijke inzichten.
Een leuke aanbeveling gaat over het ondersteunen van de autonomie van leerlingen (zoals beschreven in de zelfdeterminatietheorie). Als een leerkracht de leerlingen enige vrijheid geeft, versterkt dit het gevoel van zelfstandigheid. Dit moet wél binnen een aantal kaders, want te veel vrijheid werkt verlammend en kan het gevoel van competentie verminderen. Bedenk daarom vooraf met welke vrijheid kinderen kunnen omgaan, vraag hen bijvoorbeeld of ze liever samen of liever alleen aan een bepaalde opdracht werken.
Dit is slechts één van de aanbevelingen uit de leidraad. Andere aanbevelingen over onder andere het reflecteren op relaties en het verminderen van negativiteit vind je hieronder.
