VIDEO'S motivatie alle kinderen diamanten

alle kinderen diamanten
a

In Roermond staat sinds 2007 Niekée: een school vol kleur en beweging. Waar docenten hun vak hebben gemaakt van de groei van leerlingen. Waar een kunstenaar directeur is. Waar alle leerlingen diamanten zijn.

 

Mijn twee kinderen zitten sinds augustus in de brugklas. Dat is voor hen overwegend leuk, stoer en interessant. Voor ons is het buffelen: iedere dag bergen huiswerk en dus discipline. Het is ook ontluisterend: wat leren ze een hoop onzin! En wat worden ze eenzijdig gestimuleerd, vrijwel alles wat er gevraagd wordt is reproductie van iets dat in een boek staat. In een slecht boek ook nog, en ik weet er wat van.

 

Intrinsieke motivatie
De zon ging daarom voor mij op toen ik directeur Sjef Drummen interviewde. Het bestaat: een school waar leerlingen leren vanuit intrinsieke motivatie. Waar de kern van het leren draait om het leven zelf en de leerstof daaraan moet bijdragen en anders niet deugt. Niekée was zijn droom. Door een herorganisatie van de scholen in Roermond ontstond de mogelijkheid een nieuwe school te stichten en nu is de school al in zijn vierde jaar. Wat is de kern van Niekée?

 

Pakketjes verleden
“In het onderwijs zijn we vooral bezig met het verleden. Grammaticaregels, wiskunde, allemaal zaken die we ooit ontdekt hebben en weer klakkeloos doorgeven. We geven onze leerlingen een pakketje uit het verleden mee en daar moeten ze zich straks in de maatschappij mee redden. 

Kinderen zitten op school of op internet en leren niets over het leven. Wij zeggen: je moet dat kennispakketje natuurlijk geven, maar wat je ze vooral moet geven is de mogelijkheid tot verankering in het leven. Ze moeten het leven onderzoeken. Het gaat erom dat je met kinderen praat over hun leven. Dat je geïnteresseerd bent in ze, dat je hun ambities kent. Dat je hun leerstijl kent zodat je ze kunt helpen hun leerproces te optimaliseren. Je hebt daar ook nog een middeltje voor, dat is namelijk je vak. Dat vak is niet het doel, maar het middel om dat leerproces te optimaliseren.”

 

Geen schoolvak heeft maatschappelijke relevantie
“De taak van het onderwijs verschuift naar het aspect van burgerschap en sociale vaardigheden. Ik vraag wel eens aan docenten van de afdeling horeca: welke leerling zou je nou later in je bakkerij willen hebben, is dat die leerling met die hoge cijfers? Maar dan is het juist de leerling die in het totaal scoort: zowel qua vakmanschap maar vooral qua attitude. Er is geen enkel schoolvak dat enige maatschappelijke relevantie heeft. Geen enkel. Natuurlijk is het handig wanneer je in een globaliserende wereld Engels beheerst, maar of daarmee je persoonlijk geluk of je nut voor de maatschappij positief beïnvloedt is de vraag. Je kunt in feite voor niemand bepalen wat het belang van een vak is voor zijn of haar leven.

 

De postmoderne mens wisselt iedere zes jaar van baan, er zijn nu banen die vorig jaar nog niet bestonden. Twintig jaar geleden was 80% van de mensen al niet opgeleid voor het werk dat ze deden en dat is niet beter geworden. Het enige dat je dus kunt doen is investeren in de mens, in het individu. In zijn sociale context waarbij hij ondernemend is, creatief, flexibel, zelfverantwoordelijk. En daar gebruik je allerlei middelen voor. Het is wel belangrijk dat kinderen wiskunde leren, maar als je als een ‘vakdocent’ denkt, maak je de fout dat je je eigen vak belangrijk gaat vinden, terwijl jouw vak een nietige betekenis heeft in het totaal van wat die leerling straks in de maatschappij gaat betekenen.”

 

Energieverspilling
“Stel, je hebt een proefwerk gegeven over prijselasticiteit, 70% van de leerlingen had een voldoende. Je legt het nog eens uit, je geeft nog eens een toets. inmiddels heeft 80% van de leerlingen een voldoende en dan denk je dat je redelijk gescoord hebt. Ik vind dat het 100% moet zijn, maar goed, 80% is acceptabel. Twee maanden later toets je nog eens wat ze nog weten over prijselasticiteit en dan heeft misschien 20% nog een voldoende. Dat betekent dus dat al die energie van jou, en van die leerlingen, grotendeels voor niets is geweest. Vanuit het behouden van arbeidsgeluk zou ik zeggen; daar stop ik mee, dit heeft geen zin.”

 

Vakantie in het eigen schoollokaal
“Wat kun je wél doen? Zet de leerling centraal. Economie is gerelateerd aan het leven, beschrijft heel belangrijke aspecten van het dagelijks leven, ook van leerlingen. Reik die principes dus vanuit het leven zelf aan, niet vanuit de theorie. We gaan nu een schoolhotel bouwen en in dat schoolhotel zijn het hele jaar door buitenlandse kinderen te gast. Elke week gaan twintig van onze kinderen op vakantie in het eigen schoolokaal, met een buitenlandse buddy waarbij de kinderen 24 uur per etmaal samen zijn, maar ze hebben daaraan voorafgaand al 3 maanden met elkaar via e-mail gecommuniceerd. Die kinderen hoef je helemaal geen Engels te leren, ze vinden zelf van alles uit en ze komen vanzelf naar je toe met hun vragen. Hun intrinsieke motivatie drijft ze daartoe.”

 

30%-40%-30%
“Volgende week gaat een groep van onze kinderen naar de Gamma, daar is een feestweek. Ze gaan daar theater doen en dansen en ze verzorgen de catering. Als je dat tegen een standaard docent zegt vraagt hij je wanneer ze die lesuren allemaal moeten inhalen. Maar die leerlingen gaan daar leren, ze missen niks, ze staan daar midden in de maatschappij. Wij hebben dat zo georganiseerd: 30% krijgen ze instructielessen, en zitten ze ingedeeld op niveau. 40% van de lestijd zitten ze in heterogene groepen bij leergebiedlessen: Science, Mens & Maatschappij, Communicatie of Kunst. En in die 70% van de tijd moeten ze, zonder huiswerk, alles halen wat ze moeten beheersen voor het diploma. Dat doen we gewoon zo. Het rendement van het traditionele leren is door professor Luc Stevens van NIVOZ onderzocht. Hij kwam uit op ongeveer 13%. Dus 87% van de tijd gebeurt er niet wezenlijk iets. We hebben dus flink gesneden in de traditionele uren en daar heeft niemand last van.

 

De overgebleven 30% noemen wij Wings, naar de vleugels van Nikè, de godin van de overwinning, wier beeld het stralend middelpunt van de aula vormt. In de Wings onderzoeken leerlingen het leven en dat kan alles zijn. De docent kan met onderwerpen aan komen, maar we hebben ook een Wing gehad van de vader van een leerling die uilen kweekt en die met allerlei uilen aankwam die door de school vlogen en de leerlingen wisten daarna alles over uilen. Veel mensen hebben nog de perceptie dat leren het gepeins boven boeken is, maar leren zou groeien moeten zijn, en ontwikkelen. Door zelfsturende leerlingen die nieuwsgierig zijn. Je moet het proces begeleiden en zorgen dat er geen rampen ontstaan, maar je moet ook veel loslaten.”

 

Alle leerlingen zijn diamanten
“Talentontwikkeling is ook zoiets geks. In mijn perceptie is een talent een zwakte, een overontwikkeling van één aspect. Het is ook je motor, het drijft je. Kinderen die goed zijn in talen, die onderhouden dat zelf. Als docent help je juist een leerling zijn diamant verder te polijsten op de plekken waar hij nog niet blinkt.”

 

 

6 REACTIES

  1. Corinne, mijn complimenten voor het inspirerende artikel en het prachtige en zeer leerzame filmpje. Ik kan het iedereen aanbevelen. De combinatie van leerstijlgericht denken, meervoudige intelligentie en het gebruik van intuïtie en verbeeldingskracht is een ideale mix om leerlingen tot ontwikkeling te brengen!!!

  2. Je artikel sprak me zeer aan. Ik ben het helemaal met je eens op veel gebieden, echter je mening in de laatste alinea deel ik niet helemaal.
    Leerlingen die ergens goed in zijn, krijgen op veel scholen niet de kans om dit verder te ontwikkelen, tenzij dat talent toevallig wiskunde of taal is. De andere talenten blijven nu teveel liggen en deze leerlingen met andere talenten leren nu vaak op school dat ze iets NIET kunnen. Het is goed om dat, wat ze niet goed kunnen, extra te ontwikkelen, maar het is nu vaak doorgeslagen. Leerlingen moeten naar mijn mening juist op school naast wat ze niet goed kunnen ook de mogelijkheid krijgen om dat waar ze wel goed in zijn verder te ontwikkelen!

  3. Wat een verzameling flauwekul en gemeenplaatsen staan er in dit artikel. “Geen enkel schoolvak heeft maatschappelijke relevantie”, hoe dúrf je zo’n belediging uit je toetsenbord te laten vloeien. Maar ja, van iemand die de beweringen van Luc Stevens voor zoete koek slikt valt er eigenlijk niets anders te verwachten: “het rendement van traditioneel leren is 13%, *dus* 87% van de tijd gebeurt er niet wezenlijk iets”. Wat vindt Stevens dan wel het rendement? En welk onderzoek toont aan dat ander onderwijs (zoals bij Niekée) het beter doet?

    Maar wees gelukkig met de Niekée-kindertjes. Als je maar zorgvuldig genoeg selecteert vind je altijd wel een leergierig groepje met intrinsieke motivatie. Alleen jammer voor die pakweg 95% andere kinderen dat ze met “traditioneel” onderwijs (lees: gestructureerd aangeboden lesstof met een duidelijke structuur) beter af zijn.

  4. Marten Hoffmann. Ik begrijp je reactie en kan je mening op punten ook wel delen. Ik kan het artikel echter wel waarderen, omdat het een wezenlijke andere kijk biedt op de ware rol die de verschillende vakken spelen in de ontwikkeling van het kind. Als je rendement vertaalt in behaalde cijfers bij een toets, dan zou dit inderdaad miserabel laag zijn. Ik zit vaak in lessen van brugklassen en ik moet je eerlijk bekennen dat ik lang niet altijd een voldoende zou halen voor de toetsen die de kinderen moeten afleggen. Kennis veroudert en verdwijnt uit het geheugen, dat ondervind ik aan den lijve. Wat echter wel blijft zijn de metacognitieve vaardigheden die iimpliciet tijdens het verwerken van leerstof worden aangeleerd. Leerlingen leren tijdens de leerprocessen te relateren, selecteren, kritisch verwerken, structureren. Zij leren impliciet en explicitiet de juiste leerstrategieën en leertactieken toe te passen. Dit is uiteindelijk het effect van leren. Daarom kunnen we volgens Howard Gardner ook MEERVOUDIG INTELLIGENT zijn. Een leerling die een horeca opleiding volgt, kan door de metacognitieve strategieën die hij heeft geleerd in combinatie met persoonlijke kenmerken het tot een belangrijke functie bij een multinational brengen. Ik ken de school in Roermond niet uit eigen ervaring. Maar ik begrijp uit de woorden van Corinne dat de school leerlingen LEERPLEZIER brengt. Dat kan ook in traditioneel onderwijs bij gemotiveerde en inspirerende docenten. Het is echter moeilijk voor docenten altijd geïnspireerd en gemotiveerd te zijn. Als er daarom op een school rondom de leerlingen en docenten een inspirerende omgeving wordt gecreëerd, dan zal deze omgeving de taak van de docent vergemakkelijken en dus ook de resultaten van de leerlingen helpen verbeteren.
    Ik wil eindigen met een citaat van Luc Stevens waar ik het erg eens kan zijn: “De zorg voor je kinderen is veelomvattend en niet vrijblijvend, wil je tot werkelijke ontplooiing van je leerlingen komen: een docent heeft liefde voor het kind en toewijding aan zijn of haar vak nodig. Daaronder ligt het besef dat het product van onderwijs schuilt in het proces – de groei en talentontwikkeling van de leerling – en niet in een prestatiegerichte competitie tussen leerlingen en scholen”.

  5. @Henk Witteman: De stelling klinkt zo mooi: “Kennis veroudert en verdwijnt uit het geheugen aar metacognitieve vaardigheden blijven”. En als het gaat om concrete feiten zal dit best kloppen. Een havo3 economievraag over pakweg ‘de ontwikkeling van de geldhoeveelheid’ zou ik nu ook niet kunnen beantwoorden zonder de bijbehorende leerstof eerst bestudeert te hebben. Logisch, want ik ben in mijn dagelijkse werk niet met deze materie bezig. U laat uw stelling over verouderde kennis echter niet volgen door een concrete uitwerking ervan. Wilt u vanwege die kennisveroudering het aanleren van feitenkennis schrappen?
    De vraag is verder hoe je de metacognitive vaardigheden zou moeten aanleren. Als een leerling lessen krijgt die mede draaien om feitenkennis ontwikkelt deze de metacognitieve vaardigheden én leert wat meer over de wereld om zich heen. Daar lijkt mij niets mis mee. Dat je daarbij gemotiveerde en inspirerende docenten nodig hebt lijkt me evident. De voortdurende stroom van onderwijsvernieuwingen van de afgelopen 20-30 jaar heeft overigens aan die motivatie en inspiratie niet bepaald bijgedragen.
    Vervolgens: waarom zou een school als Niekée de resultaten van kinderen sterk verbeteren? En hoe meet je die resultaten dan? Hoge cijfers? Meer onthouden? Meer kunnen uitleggen? Vooralsnog zie ik Niekée als een prima school voor een specifieke groep leerlingen. Maar het “traditionele onderwijs” (altijd leuk, die semantische trucs) heeft m.i. nog steeds de grootste meerwaarde voor de meeste scholieren. En is bovendien betaalbaar.

  6. Marten Hoffman – uw vraag was of ik vanwege die kennisveroudering het aanleren van feitenkennis wilde schrappen? Nee, zeker niet. Want het aanleren van feiten, kennis en vaardigheden leidt (vaak) ongemerkt tot het aanleren van metacognitieve kennis. Je leert namelijk straegieën te gebruiken die je later in andere onsdtandigheden kunt toepassen. Dus feitenkennis, kennis en vaardigheden zijn nodig. Ze worden impliciet (= ongemerkt) aangeleerd. Het is van deze impliciete kennis waar mensen van profiteren ook als de aangeleerde expliciete kennis al lang verdwenen is.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf hier je reactie
Vul hier je naam in

Meer van deze auteur

Gerelateerd

Advertisment

Meest gelezen

Van patatgeneratie tot prestatiegeneratie

Wat is het verschil tussen generatie Einstein, prestatiegeneratie, patatgeneratie en generatie Z? Het overzicht is zoek, nooit eerder zijn er zoveel verschillende benamingen geweest...

Schoolleider: geef ruimte en vertrouw op je leraren

Schoolleiders Berenike Vossebeld, Angèl Chen, Mirjam van Ree en Manja Lubberhuizen deden allemaal om een andere reden mee met het onderzoek van Klassewerkplek. Hun...

8x creatieve tips om tafeltjes oefenen

1 x 8= 8, 2 x 8 = 16, 3 x 8 = 24 en ga zo maar verder. Het eindeloos oefenen van tafeltjes...