Denken of doen: de versatilistische leerstijl

Sommige leerlingen kunnen echt alles: ze hebben goed inzicht in de structuur van een hoofdstuk dat ze hebben bestudeerd, maar ze kennen ook de details. Een kwestie van gewoon goed kunnen leren? Ook dit heeft weer met leerstijlen te maken. Deze leerlingen maken een slimme combinatie van de serialistische en de holistische leerstijl. Dit is de versatilistische leerstijl.

In de afleveringen over de serialistische en de holistische leerstijlen hebben we kunnen constateren dat serialisten lineair door de leerstof gaan, daarbij stapsgewijs te werk gaan en stukje bij beetje meer gaan begrijpen. Holisten, daarentegen, benaderen de leersof meer globaal, verliezen details uit het oog en plaatsen de doorgewerkte details binnen het grotere geheel van de leerstof. Beide leerstijlen hebben hun nadeel. Serialisten verliezen met name de grote lijn uit het oog, terwijl holisten de details vergeten. Volgens de onderzoeker Pask (1976) zijn er echter ook leerlingen die beide leerstijlen weten te combineren tot een effectief geheel: zij passen hun leerstijl aan op de taak die ze op dat moment moeten uitvoeren. Deze leerlingen gebruiken de versatilistische leerstijl, een aleiding van het Engelse woord ‘versatile’, ‘veelzijdig’.

Leerlingen met een versatilistische leerstijl kunnen dus moeiteloos switchen tussen verschillende leerstijlen. Dit betekent dat ze meerdere favoriete leerfuncties, leerstrategieëen en leertactieken tot hun beschikking hebben (zie bijlage). Zo zijn ze goed in analyseren (een sterk punt van de serialist), maar ook in relateren (een voordeel van de holistische leerstijl). Uiteraard levert de flexibele inzet van verschillende tactieken veel voordeel op voor de leerling, zoals adequate kennis van feiten, adequate kennis van definities, inzicht in de grote lijnen van de leerstof, inzicht in de deelgebieden van de leerstof en een goede transfer naar andere kennisdomeinen, bijvoorbeeld schoolvakken.

Tsja … wat valt er verder over te zeggen? Het zijn gewoon goede leerlingen. Anders dan bij de artikelen over de serialistische en de holistische leerstijl deze keer dus geen tips die docenten aan deze leerlingen kunnen geven. Dat is anders bij de oppervlakkige leerstijl, de negatieve tegenhanger van de versatilistische leerstijl. Deze leerstijl wijkt af van de andere drie stijlen doordat een leerling met deze leerstijl in de meeste gevallen een gebrek aan motivatie heeft. Hierover in de volgende aflevering meer.