MI (8) Visueel-ruimtelijke intelligentie

11

Visueel-ruimtelijke intelligentie verwijst naar het vermogen om van de wereld van de ruimte een innerlijke voorstelling te maken. In de praktijk gebeurt dit bijvoorbeeld door piloten die navigeren door de grote wereld van de ruimte.

 

Dit vermogen wordt ook gebruikt door mensen die zich richten op de kunst, zoals een beeldhouwer, een schilder of een architect.

 

 

 

Een fraai staaltje van een visueel ruimtelijke voorstelling is de Möbiusband van de Nederlandse graficus Maurits Cornelis Escher. Dit is een driedimensionale afbeelding waarop mieren lopen.

 

De eigenschappen van de band van Möbius zijn zodanig, dat deze ruimtefiguur slechts één kant en één rand heeft. Volgt men de mieren op hun tocht, dan zal blijken dat ze oneindig door kunnen lopen zonder een rand om te gaan, en toch het hele oppervlak bewandelen.

 

Wat zijn kenmerken van visueel-ruimtelijke intelligentie?

Leerlingen die beschikken over deze intelligentie:

 

·               kunnen zich goed in de ruimte oriënteren;

·               “zien” oplossingen voor problemen;

·               denken in plaatjes en beelden;

·               zijn gevoelig voor kleuren;

·               hebben ook voor details;

·               zijn beelddenkers.

 

 

Om kennis te maken met deze intelligentie en met de Möbiusband  zijn we op bezoek gegaan bij docent wiskunde H. Peters van de OSG Winkler Prins in Veendam. Bij de les was ook Peter Riksten aanwezig, een LIO van de Rijksuniversiteit Groningen. Peter heeft een kort verslag van de les gemaakt:

 

‘Onlangs maakte ik een les mee van een vwo4-klas over ruimtelijke figuren. De leerlingen kregen twee kunstwerken van Escher te zien. Een Möbiusband en een Möbiusband die in de lengterichting door midden is geknipt. Door in groepjes te proberen de banden na te maken met papieren stroken moesten de leerlingen uitzoeken of deze Möbiusbanden in het echt kunnen bestaan. Het lukte de meeste groepjes om de eerste Möbiusband goed na te maken. Het namaken van de tweede Möbiusband bleek een aanmerkelijk stuk lastiger, maar toch slaagde een groepje erin om ook deze Mobiusband na te maken. Blijkbaar kan de tweede dus ook in het echt bestaan’. Peter Riksten, LIO aan de Rijksuniversiteit Groningen (De beide Möbiusbanden zijn te zien in het filmpje).

 

Hoe kun je leerlingen met visueel-ruimtelijke intelligentie herkennen? Deze leerlingen houden bijvoorbeeld van knutselen, ontwerpen, schetsen. Zij leren het best door innerlijke voorstellingen van de werkelijkheid te maken. Op geavanceerd niveau zijn ze bijvoorbeeld goed in ruimtelijke beeldvorming, bijvoorbeeld bij geometrie. Zij zijn goed in het ontwerpen, lezen en interpreteren van bouwtekeningen.

 

Kortom, het is een intelligentie met grote persoonlijke en maatschappelijke waarde. We kunnen leerlingen helpen deze intelligentie te ontwikkelen door bijvoorbeeld leerstof te visualiseren, gebruik te maken van metaforen, te schematiseren en te schetsen.

 

Overigens was ook in deze les te zien hoe leerlingen met andere intelligenties het probleem op andere wijzen benaderden. Bij een deel van de leerlingen kreeg bijvoorbeeld de verbaal-linguïstische intelligentie de overhand. Dit is geheel in overeenstemming met de theorie van Gardner: mensen hebben de neiging hun sterke  intelligenties in te zetten bij een veelheid van taken.

 

11 REACTIES

  1. Beste Ramon,
    Nu ik deze reeks artikelen volg merk ik dat ik de intelligenties in een mix toepas. Leuk zou zijn om in een congres of inspiratiedag collegae uit het hele land bij elkaar te brengen en aan elkaar te laten zien hoe zij daar mee omgaan. Eeen markt met kraampjes
    waarin de scholen en de docenten zich presenteren. Je zou dan met korte simulaties met leerlingen, eventueel via een filmpje, aan de slag kunnen. Zou je direkt ook nieuwe media kunnen gebruiken.

  2. Theo – Ramon. De vraag die Ramon stelt, stel ik me ook. Als je gewend bent les te geven uit een leerboek uit de boekenlijst, heb je bijna geen mogelijkheid je aan de behoeften en mogelijkheden van de leerling aan te passen. Ik reken er echter op dat in de nabije toekomst dit steeds meer mogelijk wordt. `ik ben het met Theo eens. Met collega’s kun je steeds meer gaan uitwisselen. Over enkele jaren is er zoveel materiaal dat het vooral de kunst gaat worden door de bomn het bos te leren zen.

  3. Visuele intelligentie speelt volgens mij een belangrijke rol bij het leren van de Chinese karakters. Ik sta open voor alle informatie en discussies over dit onderwerp.

  4. Beste Tsui, goed om weer eens van je te horen na onze expeditie ter bevordering van het Chinees bij het VO. Ik hoor veel goede dingen over de voortgang van het Chinees. Het is zeker waar dat visuele intelligentie een belangrijke rol speelt bij het Chinees. Chinese karakters zijn nu eenmaal geen weergaven van klanken zoals bij talen die het alfabet gebruiken. Houd me op de hoogte. Hartelijke groet, Henk

  5. Henk. Een van de mooiste voorbeelden: een docent natuurkunde die twee meisjes (die absoluut geen interesse voor/kaas gegeten van zijn vak hadden – maar wel voor dansen en toneel) de opdracht gaf om de choreografie van een cel te ontwerpen – waarbij alles wat daar gedanst werd ook klopte met wat we weten van die cel (aantrekken/afstoten/trillingen/onderlinge snelheid). Ze hebben het nooit meer vergeten, en méér begrepen dan de theorie.
    Bericht me en verder veel plezier met de serie.

  6. Een geweldige serie! Ook mooie en open reacties. De reactie van drs. Heleen Wientjes sprak me erg aan, maar ook die van Theo! Misschien wel een erg goed idee van Theo ( dit n.a.v. de vraag van Ramon, waar Margje weer op inhaakte)! Toch heb ik het gevoel dat dat idee (voor deze intelligentie) goed, maar toch niet doeltreffend genoeg zal zijn, zolang het onderwijsveld onvoldoende op de hoogte is van de verschillende leerstijlen en als docenten niet leren daar mee om te gaan en zich niet bewust zijn van hun eigen leerstijl (overwegend nog steeds verbaal-linguïstische). Misschien zouden aan die uitwisselingsmarkt nog workshops en cursussen gekoppeld kunnen worden. Wat vind je van dat idee, Theo? Ook de Pabo’s zouden daar een rol in kunnen spelen.
    Ik heb nog een tweetal vragen voor Henk:
    – Gaat de suggestie van Tin Chau Tsui ook op voor het aanleren van de Chinese taal of alleen voor het aanleren van de karakters?
    – De groep die de Mobiusbanden konden namaken, zaten daar ADD ers tussen of is dat niet bekeken?

  7. Meneer Witteman, kunt u nou eens precies uitleggen waarom deze intelligenties zo belangrijk zijn? Wij lopen stage en zien inderdaad dat er verschillende intelligenties zijn. Maar wat kunnen we er mee?

  8. Twee leidse studenten. Ik zal op jullie vraag ingaan. Volgens Gardner zijn mensen op verschillende manieren intelligent. Je kunt bijvoorbeeld heel goed zijn in talen en heet slecht in wiskunde/natuurkunde. Iemend die goed is in talen zal de leerstof voor wiskunde benaderen met de intelligentie waarin hij het sterkst is. Dat is zijn talige intelligentie. Hij zal proberen de leerstof te snappen via woorden en niet via formules of ruimtelijk inzicht. Zelf denk ik dat de intelligenties terug te voeren zijn op het gebruik van zintuigen. Je kent ze wel, mensen die graag hardop leren, graag colleges volgen. Zij gebruiken het auditieve pad. Anderen gebruiken liever het visuele pad en zien graag teksten en beelden voor zich. Zo zijn er ook mensen die graag lezen en daarbij de woorden die ze lezen hardop uitspreken. Je ziet bijvoorbeeld dat ze hun lippen bewegen. Zij gebruiken dan een combinatie van het visuele en auditieve pad. Andere gebruiken graag hun tastzin om kenns ie verwerven, etc.

  9. Beste Henk,

    ik begrijp je artikel maar vindt het lastig te koppelen met een specifiek persoon, leerling. In theorie is het mooi gezegd maar hoe zie het er in de praktijk uit? Ik heb zojuist een leerling met visueel ruimtelijke tekorten. Deze leerling volgt moeilijk instructies over spelling, spellingregels toepassen is lastig. Maar hoe heeft visueel ruimtelijke vermogen hier dan invloed op. En wat zou dan een andere aanpak kunnen zijn? Dus hoe zou de leerkracht eenzelfde instructie, spellingregel dan aan deze leerling kunnen uitleggen? Bedankt.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here