Thema leerstijlen en vakdidactiek Denken of doen: de versatilistische leerstijl

Denken of doen: de versatilistische leerstijl
D

Sommige leerlingen kunnen echt alles: ze hebben goed inzicht in de structuur van een hoofdstuk dat ze hebben bestudeerd, maar ze kennen ook de details. Een kwestie van gewoon goed kunnen leren? Ook dit heeft weer met leerstijlen te maken. Deze leerlingen maken een slimme combinatie van de serialistische en de holistische leerstijl. Dit is de versatilistische leerstijl.

In de afleveringen over de serialistische en de holistische leerstijlen hebben we kunnen constateren dat serialisten lineair door de leerstof gaan, daarbij stapsgewijs te werk gaan en stukje bij beetje meer gaan begrijpen. Holisten, daarentegen, benaderen de leersof meer globaal, verliezen details uit het oog en plaatsen de doorgewerkte details binnen het grotere geheel van de leerstof. Beide leerstijlen hebben hun nadeel. Serialisten verliezen met name de grote lijn uit het oog, terwijl holisten de details vergeten. Volgens de onderzoeker Pask (1976) zijn er echter ook leerlingen die beide leerstijlen weten te combineren tot een effectief geheel: zij passen hun leerstijl aan op de taak die ze op dat moment moeten uitvoeren. Deze leerlingen gebruiken de versatilistische leerstijl, een aleiding van het Engelse woord ‘versatile’, ‘veelzijdig’.

Leerlingen met een versatilistische leerstijl kunnen dus moeiteloos switchen tussen verschillende leerstijlen. Dit betekent dat ze meerdere favoriete leerfuncties, leerstrategieëen en leertactieken tot hun beschikking hebben (zie bijlage). Zo zijn ze goed in analyseren (een sterk punt van de serialist), maar ook in relateren (een voordeel van de holistische leerstijl). Uiteraard levert de flexibele inzet van verschillende tactieken veel voordeel op voor de leerling, zoals adequate kennis van feiten, adequate kennis van definities, inzicht in de grote lijnen van de leerstof, inzicht in de deelgebieden van de leerstof en een goede transfer naar andere kennisdomeinen, bijvoorbeeld schoolvakken.

Tsja … wat valt er verder over te zeggen? Het zijn gewoon goede leerlingen. Anders dan bij de artikelen over de serialistische en de holistische leerstijl deze keer dus geen tips die docenten aan deze leerlingen kunnen geven. Dat is anders bij de oppervlakkige leerstijl, de negatieve tegenhanger van de versatilistische leerstijl. Deze leerstijl wijkt af van de andere drie stijlen doordat een leerling met deze leerstijl in de meeste gevallen een gebrek aan motivatie heeft. Hierover in de volgende aflevering meer.

4 REACTIES

  1. Binnen het Leonardo onderwijs gaan we voorshands uit van het topdown leren, omdat hoogbegaafde kinderen graag willen weten waarom ze iets leren en ook waar hun inspanningen toe moeten leiden. We beginnen dus vanuit het doel, het eindresultaat, het geheel. Past dus meer bij de holistische visie. Vervolgens worden echter wel de stappen die naar dit doel leiden specifiek geoefend, bij degene die hier meer van afhankelijk is (serialist) zal dit van groter belang zijn dan voor de holist. Ik ben het met Henk Witteman eens dat holisme niet mag leiden tot oppervlakkige kennis, omdat leerlingen dan niet leren om zich echt in een onderwerp te verdiepen.
    Overigens heeft de Amerikaan Kaufman een intelligentieonderzoek ontwikkeld dat geheel op de achtergrond van dit artikel is gebaseerd, de Kaufman ABC.

  2. reactie op Jan Hendrickx. Het is altijd verstandig te beginnen met het doel. Zie mijn artikel op deze site “de ideale les” waar de leraar steevast begint met stap 1 van de Zevensprong “: formeleren van leerdoelen en taakeisen”. Het is niet motiverend voor leerlingen een (voor hen)doelloze leerweg te volgen!

  3. Het moet toch haalbaar zijn dat docenten zich richten op deze 3 leerstijlen? Krijgen ze iedere leerling mee in beeld! Of je nu 10 of 30 leerlingen in de klas hebt. Een utopie?

  4. Hinke Anne Eleveld. Samen met de Universiteit Leiden heb ik een instrument ontwikkeld dat dit mogelijk maakt. Ik verwacht dat ik in de maand oktober hieraan een artikel zal wijden samen met mijn collega Dr. Jeroen Rozendaal die net als ik op leerstijlen is gepromoveerd. Wil u er nu al iets van weten, mail me dan via deze site.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Schrijf hier je reactie
Vul hier je naam in

Meer van deze auteur

Gerelateerd

Advertisment

Meest gelezen

Top 5 online toets- en quiztools

Wil je de les meer pit geven? Of misschien extra oefeningen bieden? Met digitale toets- en quiztools kan het allemaal. Er zijn er alleen zoveel...

8x creatieve tips om tafeltjes oefenen

1 x 8= 8, 2 x 8 = 16, 3 x 8 = 24 en ga zo maar verder. Het eindeloos oefenen van tafeltjes...

5x leuke taalspelletjes

Actief en spelenderwijs met taal bezig zijn draagt bij aan de motivatie van leerlingen om te leren. Het loont dan ook om naast de...