Home Artikelen

Motiveren versus presteren: een ongemakkelijke spagaat?

motivatie | differentiatie | internationaal onderwijs | maandag 6 mei 2013, 12:22
MaricorMaricarBeExcellent01

Een nichtje van mijn vrouw is vorige week vijftien geworden. Een leuk kind en ook nog eens hartstikke slim. Ze zit in jaar drie van het voortgezet onderwijs, gaat met plezier naar school en is als sinds de basisschool elk jaar de beste of een na beste van de klas. Hoe we dat weten? Haar ouders hebben alle rankings die ze  in die jaren heeft verzameld aan de muur gehangen: de beste kinderen van de klas met grote letters bovenaan en naarmate je  verder naar beneden kijkt worden de letters kleiner, zodat het nog vrij veel moeite kost om te zien wie de beschamende dertigste plaats bezet. Als er bezoek komt bij mijn zwager en schoonzus wordt vol trots aan iedereen verteld dat Adela echt de allerslimste van de klas is.

Standaard ranking

Misschien bent u geschokt door deze opzichtige opschepperij? Ik vergat nog te vermelden dat Adela in Indonesië woont, waar het – net als in veel andere landen – een standaard gebruik is om leerlingen samen met hun rapport een dergelijke ranking mee te geven. De gedachte erachter: iedereen wil hoog op die lijst staan, dus dan wordt er wel hard gewerkt. Maar hoe zit het met de arme leerling die wel hard werkt maar voor wie dat niet genoeg is, denk ik dan altijd bij mezelf?

Not done

In het Nederlandse onderwijs doen we er alles aan om de kinderen een rijk en motiverend leerklimaat mee te geven en in onze cultuur wordt uitblinken niet zonder meer gestimuleerd. Toch kun je geen vakblad openslaan zonder iets te lezen over excellente scholen en dito leerlingen, opbrengstgericht werken, meten is weten, hoge resultaten, etcetera... We meten en toetsen wat af in het Nederlandse onderwijs, maar openlijk laten zien wie de beste leerling is en daar een beloning tegenover stellen lijkt toch not done in de meeste scholen. Naar mijn mening manoeuvreren we onszelf hiermee in een wat ongemakkelijke spagaat.

Trots uitdragen

Kinderen zijn van nature competitief, kijk naar alle rankings die in hun virtuele spelwerelden  voorkomen, het fanatisme waarmee wordt gesport en hoe ze bijvoorbeeld nog jaren van klasgenoten onthouden wat die voor CITO score had in groep 8. Kunnen we niet iets meer van het goede van deze competitie in ons onderwijs stoppen – zonder door te slaan en met behoud van al het goed motiverende en veel aandacht voor de zwakkere leerlingen? Ik geloof in de kracht van elke leerling – iedereen is ergens goed in en dat mogen we best met meer trots uitdragen, het komt de resultaten van leerlingen, scholen en Nederland als kenniseconomie vast ten goede.

Dit is geen pleidooi voor een situatie zoals ik in de eerste alinea beschreef. Overigens, Adela heeft door haar goede resultaten de keuze voor de volgende school (bovenbouw VO) in eigen hand. Zij kan hierdoor naar een kwalitatief goede staatschool, waarvoor ze dan ook geen registratiegeld hoeft te betalen. Dit scheelt haar ouders zo’n 3 tot 5 miljoen rupiah, wat toch een heel aardig maandsalaris is in Indonesië. Ik begin geloof ik steeds beter te snappen waarom juist ook de ouders zo’n groot belang aan die ranking hechten...

Wat denkt u? Is competitie in het Nederlandse onderwijs een goed idee?

Hans Prins - uitgeefmanager VO

Stuur dit artikel door | 3293 keer gelezen

img img img img

Geef uw reactie REACTIES (3 totaal) Alle reacties...

StakenburgEdu - Competitie is altijd een bevestiging van het recht van de sterkste. Dit is niet een filosofie die recht doet aan het mens-zijn, sterkeren hebben niet meer rechten dan zwakkeren. Eerder meer verantwoordelijkheden en dat wordt met competitie níet aangeleerd.

Jelle Sjollema - Inderdaad een idee van een manager: de rijkdom van het onderwijs terug te brengen tot een ééndimensionale eenheid en dan kijken wie daar het hoogste op scoort. Niet omdat het goed is voor het onderwijs, maar omdat het dan zo lekker makkelijk organiseert. Doe mij en het onderwijs een plezier, hou op met het managen van onderwijs gerelateerde zaken en ga jezelf eens vergelijken met echte managers bij banken of grote commerciële instellingen, zodat je echt kan laten zien hoe goed je kan managen!

Lex Hupe - Ik denk dat de meeste kinderen a) graag zichzelf willen verbeteren (het meeste in het leven wordt pas leuk als je het goed beheerst tenslotte), en b) graag vergelijken. Het narcistische ideaal van "de beste willen zijn" heeft ook een keerzijde: eenzaamheid. Want it's lonely at the top. Vooral in aziatische culturen plegen kinderen zelfmoord als ze niet een 10 maar een 9 hebben gehaald. Ze vallen door hun eigen drang naar perfectie heen. Willen we dat in ons land ook? Ik grloof niet dat je gelukkiger wordt door "beter te zijn dan een ander". Word je beste zelf, da's uitdagend genoeg.

REAGEER

img
img

Widget Title

LAATSTE 3 REACTIES

C. van Hout - Ik zie het probleem niet. In het Katholieke Brabant jaren 50-60 was dit normaal. Ik... 
Lees verder  arrow

René - Ik hoorde ooit van twee Belgische jongens die een jongensschool bezochten, dat zij niet zouden... 
Lees verder  arrow

Wietske Heerebout - Ik heb het afgelopen schooljaar Khan Academy gebruikt als verrijkingsmateriaal in 2 VWO en vindt... 
Lees verder  arrow

Widget Title

MEEST GELEZEN ARTIKELEN
Onderwijstips juli 2014: lezen, lezen en nog eens lezen
Onderwijs van Morgen selecteert maandelijks de cursussen, congressen, boeken en andere evenementen d
Lees verder arrow
Favoriete educatieve apps: beeldende vorming
Om de zoveel tijd kun je er als onderwijsredactie niet omheen. De stortvloed aan educatieve apps die
Lees verder arrow
De Khan Academy als onderdeel van het wiskundeonderwijs: deel 1
Wat voor Salman Khan begon als wiskunde-uitleg aan zijn nichtje is uitgegroeid tot een platform met
Lees verder arrow

Widget Title

STEM MEE Bekijk resultaat img
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
Leren op maat
Device onafhankelijk leren
Opbrengstgericht leren
Geen van allen
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
 
40%
Leren op maat
 
33%
Device onafhankelijk leren
 
0%
Opbrengstgericht leren
 
13%
Geen van allen
 
13%