Twee weken geleden sprak ik over illegaal downloaden. Brigitte vroeg zich in haar reactie af: “Hoe zit het dan met het overnemen van lesmateriaal via internet?” Ik wil hier even bij stilstaan in dit artikel.
Met de opkomst van diverse nieuwe media, ook wel bekend als ‘social media’, zijn diverse branches onder druk komen te staan. Het internet met al haar nieuwe toepassingen zorgt er namelijk voor dat veel informatie en diensten waarvoor we vroeger moesten betalen inmiddels ook ‘gratis’ beschikbaar zijn. De muziek-, kranten- en filmindustrie beweert er aan onderdoor te gaan en internet goeroe en schrijver Chris Anderson (onder meer bekend van het veelbesproken The Long Tail) schreef er zelfs een heel boek over: Free: The Future of A Radical Price. Geheel in stijl ook gratis te downloaden als audioboek. In het boek stelt Anderson kort samengevat dat het gratis aanbieden van producten de toekomst heeft en dat de businessmodellen van bedrijven anders ingericht zullen moeten worden.
Het mes snijdt aan twee kanten; wat door een groot aantal commerciële industrieën als de doodsteek wordt gezien, biedt een aantal andere sectoren wellicht ongekende kansen. Toonaangevend social media blog Mashable filosofeert over de gevolgen voor het (hoger) onderwijs. Wat als je met behulp van social media (YouTube, Twitter, Blogs of Fora) de kosten van onderwijs zo laag kunt maken dat onderwijs nog veel laagdrempeliger wordt? Kunnen we dan ook meteen de voorspelde ‘krimp’ opvangen?
Een derde voorbeeld zijn de gratis lesboeken. In het artikel op Mashable wordt het voorbeeld gegeven van Wikibooks; een community die er naar streeft een open source online bibliotheek voor educatieve boeken te zijn. Ondanks de grote hoeveelheid beschikbare lesmaterialen op Wikibooks merkt Mashable terecht op dat een groot gedeelte van de lesboeken incompleet en dus nauwelijks bruikbaar is.
Het Wikiwijs-initiatief van de Nederlandse overheid is evenmin 100% positief ontvangen en kon rekenen op veel kritiek. Duidelijk lijkt wel dat makers en uitgevers van lesmaterialen rekening moeten houden met de situatie waarin de inkomsten niet meer alleen vanuit het lesmateriaal zelf komen.
dr. Henk Witteman - Theo Wismans, FR.T. Grunsven. Gratis lesmaterialen! Dat klinkt goed. Het is echter een rigoreuze maatregel die alleen in samenhang kan worden uitgevoerd, willen we het bouwwerk van ons onderwijs niet tot een ruïne maken. Ik heb in de jaren '80 een dergelijke excercitie meegemaakt in het volwassenen onderwijs. De leraren zouden OPEN lesmaterialen maken in een systeem van OPEN LEREN. Daar is niet veel van terecht gekomen. Niet alleen bleken leraren niet per definitie ontwikkelaars van lesmaterialen te zijn, maar er waren ook nauwelijks faciliteiten voor. Om de kwaliteit te bewaken van het toekomsige onderwijs te bewaken zullen lerarenopleidingen daarom niet alleen LERAREN (die lesgeven) moeten opleiden, maar ook een aparte richting voor MATERIAAL-ONTWIKKELAAR van start moeten laten gaan. Ik zit veel in de klas bij leraren in het hele land. Nederlandse leraren worden ONEVENREDIG ZWAAR belast met veel te grote klassen en veel te veel lesuren. Vergelijk dit eens met België en andere Europese landen waar de klassen kleiner zijn en de omvang van de lestaak ook kleiner is dan in ons land. Waarom scoren wij lager dan het gemiddelde van de OESO landen op vele terreinen? Open sources? Prima! maar geef leraren de tijd en de energie EN DE MIDDELEN om met deze open sources creatief om te gaan. Want: om met Kennedy te spreken, IF YOU DOT NOT INVEST IN EDUCATION, YOU INVEST IN IGNORANCE! Dus leraren van Nederland: Let op uw saeck!
t.wismans - Zeer zeker!. Als vaksektie levensbeschouwing hebben wij alle moeite gedaan om een nieuwe methode uit te zoeken en in gebruik te nemen en dan komt het probleem dat de leiding van de school met maatregelen komt om het budget te bewaken,Dus geen werkboeken op de man. Of klassikale setjes aanschaffen.Prima dat de school de maatregel neemt;zij moeten er immers voor zorgen dat het mooi matcht met de gratis schoolboekenregeling. Ik vind dat deze regeling zo snel mogelijk van tafel moet. De uitgevers en de vaksekties doen hun uiterste best om het produkt dat ingezet gaat worden voor de vorming van de kids top is. Mocht deze regeling blijven dan zou ik zeggen tegen bv Malmberg.. ga aan de tafel zitten met de vaksektiese en kijk waar winst gemaakt kan worden. Eventueel als startpunt een discussie/ overleg via OVM Als je in deze tijd een produkt maakt dat niet duur is , dus een werk/leerboek met website bv in de vorm van katernen die afgestemd zijn op de kerndoelen per vak .. dan zul je zien dat er succes is. Het dwingt de uitgever om kompakt materiaal te maken, natuurlijk wel met verdiepingsstof. In deze kontekst zou het heel nuttig zijn dat de uitgever steekproeven neemt op scholen ivm mogelijk kopieeren van methodes. Dat mag niet en het zou het kromme van de regeling kunnen verdoezelen. Graag reakties hierover op OVM
F.T.Grunssven - Goede tip van t.wismans. Het is inderdaad zo dat de keuzes die noodgedwongen (door budget) moeten worden gemaakt de kwaliteit van het uiteindelijke materiaal bepalen. Een gevaarlijke zaak als u het mij vraagt!
t.wismans - De vraag is :willen leraren dit? Mijn ervaring is dat in een school waar ik werk, waar echt alles in huis is..in ieder lokaal pc en beamer, teletop ed er toch nog veel op een ouderwetse manier wordt lesgegeven. Teletop wordt wel steeds meer gebruikt door leraren en leerlingen. Ik zie toch ook het gewone lesboek. Er is echter een heel ander probleem. Bij het samenstellen van de boekenlijst kregen wij strenge regels te horen over het feit dat we niet over de 340 e mochten gaan ivm het gratis schoolpakket. Ik denk dat dit speelt bij alle scholen. en dan in de trant van wel een leerboek en liefst geen werkboek. Wel werkboek klassikaal gebruiken. Mijn advies voor jullie is dan ook: Maak een leer/werkboek voor de vakken waar dit bij past en een goede bruikbare website. Jullie hebben kennis genoeg om in die website een stuk interaktiviteit te brengen.