Jan Steenhuis - Corinne Nederlof, wat een prachtig uitgevoerd boekje. Ik heb het ondertussen gelezen! Het zit inderdaad vol dromen: realistische en onrealistische! Maar er staan ook bijdragen in die erg "aards" en met inzicht zijn geschreven. Maar laten we niet afdwalen van de boodschap van de heer Witteman: Een uitnodiging om met z'n allen te zorgen voor goed onderwijs met oog voor meervoudige intelligenties!

Corinne Nederlof - Het stukje 'Niet meer naar school' staat in een boekje dat Uitgeverij Malmberg verspreidt onder haar relaties. Het bevat bijdragen van allerlei mensen: leerlingen, docenten, directeuren, auteurs, kamerleden enz. Het boekje heet 'Login 2020' en het bevat kleine en grote dromen over het onderwijs in 2020. De bijdrage 'Niet meer naar school' is van een tweedejaars student Grafische Vormgeving. Bijna alle kinderen en jongeren die aan het boekje hebben meegewerkt hebben de schooldag teruggebracht tot de hoognodige aanwezigheid op school. Maar ook zijn ze er allemaal van overtuigd dat ze veel met leren bezig zijn, de plaats en de manier waarop is wel persoonlijker en vrijer dan in de meeste huidige situaties. De stukjes zijn allemaal creatief en positief van toon. Erg leuk en inspirerend om te lezen. Ik weet zeker dat iets of meer dan iets ervan tot in 2020 zal doorsijpelen. En sommige dromen blijven dromen, daar zijn dromen voor.

Jan Steenhuis - Dag Ingrid, Ik ben het helemaal met je eens! Ik heb het artikel niet gelezen, maar een wereld zonder intermenselijk contact, lijkt me verre van ideaal. Persoonlijk onderwijs gegeven door leerkrachten die leerlingen (ook in deze snelle, digitale tijd) weten te motiveren en te inspireren. Dat blijf ik prefereren. Onderwijs gegeven door leerkrachten, die weet hebben van hun eigen leerstijl en die van hun leerlingen, is nu meer dan ooit, noodzakelijk om de komende generaties op te vangen. De maatschappelijke ontwikkelingen zijn niet te keren en zullen steeds sneller gaan. We moeten leerlingen leren daarin goede keuzes et maken, maar we kunnen niet onze kop in het zand steken. Inzetten op de mensen voor de klas en niet op machines! De mensen voor de klas, zij hebben onze hulp en steun ook meer dan ooit nodig en zeker die van de overheid!

Ingrid - Jan Steenhuis - In onze docentenkamer las ik in een boekje van Uitgeverij Malmberg een artikeltje onder de naam NIET MEER NAAR SCHOOL. De school komt namelijk naar jou. Ales gaat digitaal. Ook het contact met je mentor of je leerkracht. Als dit de toekomst is, Jan, dan vrees ik het ergste voor de komende generaties. Ik lees: Ër wordt ingespeeld op al je zintuigen, met beeld, geluid en misschien zelfs op je gevoel (!). Ik denk dat in dit soort onderwijs de grote ontmenselijking pas echt gaat plaats vinden. Ik hoop dat deze serie het belang van de interppersoonlijke intelligentie zal benadrukken.

Dr. Henk Witteman - Joke vraagt of leerstijlen hetzelfde zijn als intelligenties. Deze vraag is niet zo eenvoudig te beantwoorden, omdat voor leerstijlen verschillende constructies worden gebruikt. Ik vindt de eenvoudigste definitie van leerstijlen in het verschil van inzet tussen linker- en rechterhersenhelft. Neem als voorbeeld linguistische intelligentie. Een taalkundige zal eerder zijn linkerhersenhelft inschakelen omdat hij heel precies stap vor stap de taal benadert. Alle kans dat een letterkundige zijn rechterhersenhelft inschakelt, omdat in de letteren (bijvoorbeeld poëzie) veel meer met de rechterhersenhelft wordt gewerkt (holisme), door het gebruik van soms verrassende wendingen in de taal. Twee leerstijlen dus voor dezelfde intelligentie, maar wel voor verschillende aspecten van deze intelligentie. Er is dus wel een relatie met leerstijlen. Leerstijlen bepalen de de wijze van aanpak. Ze gaan dus aan de inzet van een intelligentie vooraf.

Joke - Ik heb wel eens gelezen dat meervoudige intelligentie hetzelfde is als leerstijlen. Is dat waar?

Jan Steenhuis - Dr Henk Witteman en drs. Jan Delissen: dr. Henk Witteman, ik hoop dat ik ook ergens een spijker op z’n kop heb geslagen en niet alleen spijkers met koppen! Drs. Jan Delissen, eigenlijk denk ik dat we het wel met elkaar eens zijn! Naar mijn mening moeten we ons allemaal erg bewust zijn van de gevaren die Jean Gross in de Daily Mirror schetst! Het zou vreselijk zijn als op de scholen de leerkrachten door computers worden vervangen! Dat is ook beslist niet wat ik bedoelde! Uit onderzoek echter is gebleken dat haast 1 op de 4 / 5 leerlingen een visueel ruimtelijke leerstijl heeft. Deze leerlingen hadden het altijd al moeilijk op school, maar ze leven nu -op dit moment- in een maatschappij waarin zij de mogelijkheid hebben om met deze leerstijl veel en op een natuurlijke manier te leren buiten deze school om. En daarbij hoop ik dat hun ouders ze niet aan hun lot overlaten, maar ze heel talig, met inzicht en met oogcontact opvoeden tot volwaardige burgers in deze maatschappij, gesteund door diezelfde maatschappij! Ook ouders hebben het moeilijk, maar we kunnen niet terug! Het is voor geschetste leerlingen een zeer uitdagende tijd! Echter in de klas worden ze (meer dan ooit, gevoelsmatig) in een keurslijf gedwongen, want het onderwijs is nog altijd auditief –analytisch ingericht, ondanks alle vernieuwingen! En daar hoor ik nu nooit een leerkracht over! Natuurlijk laten de leerlingen het wel merken, dat is ook wat wordt geconstateerd!. Gedragsproblemen blijven per jaar toenemen in plaats van af te nemen en iedereen tast in het duister! Ik durf rustig te stellen: Er is geen tijd geweest, voor kinderen met een visueel ruimtelijke leerstijl, waarin de afstand maatschappij / onderwijspraktijk zo groot is! In een land als België is “leren studeren, leren leren” op alle scholen een verplicht item, waarbij over het algemeen aandacht is voor leerstijlen van zowel docent als leerling! In Nederland houdt men zich daar nauwelijks mee bezig! Hoe leren, studeren deze kinderen, als ze niet horen dat het ook op een andere manier kan, dat ze in de gaten krijgen dat je je hersenen ook op een andere manier kunt gebruiken. Dat ze niet dom zijn, maar van nature een andere leerstijl hebben! Veel leerlingen, met best wat bagage, mislukken, keren zich af, vervelen zich. Veel auditief, serialistisch ingestelde leerkrachten komen bij een groep leerlingen niet of nauwelijks aan en zijn zich niet bewust van het waarom!! Gedragsproblemen zullen blijven toenemen als we ons onderwijs (in ieder geval voor deze groep leerlingen, zeg zo ongeveer tussen de 20 à 25 procent) niet veranderen! Maar dat betekent niet een robot voor de klas! Maar wat dan wel? Misschien wel meer gebruik van visueel ruimtelijke middelen als altijd al gebeurde wandplaten, het schoolbord, een film, biologie in het veld. Het speciaal onderwijs is niet meer te betalen en blijft alleen maar groeien. Ik hoor in de praktijk zelfs nu nog wel eens leerkrachten zeggen: “Als het kind zich niet aanpast, dan hoort het hier niet!” Deze houding kan er mede voor zorgen dat het speciaal onderwijs genoeg “klanten” blijft houden en dat er in de praktijk niet de noodzaak is om verder te kijken! Leerkrachten weten veelal niet waarvoor het project Passend Onderwijs en de nieuwe zorgplichtwet van 2011 werkelijk is bedoeld; de overheid laat daar een taak liggen! Meervoudige intelligenties vraagt om Passend Onderwijs, zeker in deze tijd. Laten we daar eens over gaan nadenken! Wie doet er mee?

drs. Jan Delissen - Jan Steenhuis. U schetst een somber beeld. Voor mij zelf zie ik nog somberder beelden opdoemen. Ik was enkele dagen in Londen en daar las ik een artikel in de Daily Mail. Volgens een onderzoek van Jean Gross ervaren veel kinderen ernstige problemen bij het gebruik van taal. De reden? De vele uren die zij doorbrengen achter de computer en voor de televisie. Volgens Gross zijn mensen vanuit hun evolutie het meest gebaat met het spreken met en het leren van echte mensen van vlees en bloed. Zij moeten andere mensen iin de ogen kunnen kijken, contact met hun kunnen hebben. Als ik dan lees dat het onderwijs steeds digitaler gaat werken, waarbij veel taken van de leraar door beeldschermen worden overgenomen dan vrees ik het ergste voor de komende generaties. Hun ontwikkeling zal worden verstoord. Zijn hier de huidige problemen met de jeugd op terug te voeren? Of spreekt hier slechts een man op leeftijd?

Dr. Henk Witteman - -Jan Steenhuis, ik heb niet geteld hoeveel spijkers met koppen u sloeg, maar ik heb uw bijdrage met veel interesse gelezen. Ik nodig iedereen uit te reageren op deze waardevolle bijdrage geschreven door een bevlogen leraar? Deskundige? Wie doet er mee?

Jeroen / HAVOplus - Hallo Henk, Ik ben nieuwsgierig wat deze serie gaat bregen. Ik wordt uit dit eerste nummer - als leek - nog niet wijzer over wat Gardner's theorie precies inhoudt. Maar daar kom je vast nog op terug. Ik herken en onderschrijf als vader van 3 (van 4) schijnbaar ongeleide projectielen in de leeftijd van 9 - 15 absoluut je definitie dat het functioneren (van kids in dit geval) van meer afhangt dan van alleen hun I!Q. Waar is zeker enkele jaren geleden wel eens moedeloos van werd is dat wanneer mijn kinds op school niet conform IQ-verwachting presteerden. Dat de DML-en mij mij mijn kind teruggaven met de mededeling "defect, eerst maken, dan mag het terugkomen in de klas". Nou weet je dat ik er ook wat PDD-nos en ADHD tussen heb zitten. Met name bij deze onderwijsklante liep ik tegen dat probleem. Inderdaad kinderen die blijken - zolang ze geen echter puber zijn - beter gaan functioneren als de omstandigheden aan hen worden aangepast (omdat het ze andersom niet lukt). Ik heb ook een puberdametje (13) dat zich moeiteloos aanpast, op de basisschool zeer matig presteerde, maar nu in de brugklas lijkt de wereld wel aan te kunnen. Haar grote PDD zus is nu bijna 16. Geen land mee te bezeilen. Ook de wereld aan haar aanpassen helpt tot op heden niet haar intelligent kunstmatig te verhoden. Ze heeft wel een klein motivatie-knopje. Met een hele korte werkingstijd. Erg arbeidsintensiet om dat de hele dag ingedrukt te houden met een team van 2 ouders en 10 leerkrachten. Nou in dit betoog zitten vast een paar leuke aanknopingspunten om op voort te borduren. Ik kom binnenkort terug!

Henk Witteman - Beste Theo, ik maak binnenkort een afspraak. Ik wil in de komende artikelen filmpjes maken van leerlingen met hun specale intelligenties. Jouw school lijkt me daarvoor heel geschikt.