Home Artikelen

Leraar moet blijven leren

dinsdag 16 april 2013, 10:48
shutterstock124450948

Er klonk aarzeling in haar stem. “Gaat technologie ons in de toekomst niet gewoon vervangen?” Ik twijfelde even of de lerares Nederlands pessimistisch was of zelfkritisch. Het was dat laatste. Al pratend over de invloed van smartphones en sociale media en de gevolgen daarvan voor het onderwijs, kwam ik tot de conclusie: de docent wordt in de nabije toekomst belangrijker dan ooit.

 

De rol van de docent

De wereld waarin we leven en waarin jongeren opgroeien verandert snel en wordt steeds onzekerder. Het is daarom voor jongeren essentieel goed op- en begeleid te worden. Het onderwijs heeft de belangrijke taak hen voor te bereiden op deze toekomst. De rol van de docent wordt daarin alleen nog maar belangrijker. Voorwaarde is wel dat die oude patronen durft los te laten. Een lerende docent, die openstaat voor verandering en bereid is zijn kennis te delen, dat is wat nodig is om jongeren te inspireren tot leren.

 

Bijblijven

Anno 2013 is het niet meer vanzelfsprekend dat je diploma aan het einde van de rit ook een baan oplevert. De druk van een goede studiekeuze neemt bovendien toe, omdat het je door de overheid financieel verdomde moeilijk wordt gemaakt een verkeerde keuze te herstellen. Ons onderwijssysteem is er in grote lijnen op gericht grote hoeveelheden jongeren op eenzelfde manier op eenzelfde tempo door het systeem te jagen in de hoop dat zij daarna goed op de arbeidsmarkt terechtkomen. Helaas kent deze tijd niet zoveel zekerheden meer. Docenten hebben de lastige taak jongeren in die veranderende wereld op te leiden. In mijn werk spreek ik gelukkig veel docenten die dit vol omarmen. Zij slagen erin jongeren te inspireren. Wat mij opvalt, is dat dit vaak de docenten zijn die het belangrijk vinden ‘bij te blijven’. Zij zien nieuwe ontwikkelingen als kans en niet als bedreiging. Ze proberen technologie in te passen in lessen, zonder daarbij de risico’s uit het oog te verliezen. Het zijn vaak ook de docenten die het lukt met een pedagogische bril te kijken, die met jongeren in gesprek gaan. Juist bij deze groep is het contact met de leerlingen meestal ook erg goed. En het zijn vaak de docenten die inzien dat je over de muren van je eigen lokaal moet kijken. Het leren van elkaar staat bij hen voorop. Het zijn soms eenlingen, maar vaak werken ze bij een school die de docent serieus neemt als vakman.

 

Bereidheid om je te blijven ontwikkelen

Ik merk overigens dat zo’n houding leeftijdsonafhankelijk is. Zo sprak ik laatst met Paul, die een jaar of 58 is. Hij is techniekdocent op een ROC. Hoewel hij al heel wat jaartjes meeliep in het onderwijs, wilde hij toch meer begrijpen van de belevingswereld van jongeren van nu. Hij kwam naar mij toe: “Michiel, ik ben blij dat ik toch ben gegaan; hoe kan ik hier nu nog meer mee doen?” Terwijl twee weken later tot mijn verbazing een jonge, net afgestudeerde docent op een congres ten overstaan van driehonderd collega’s zei: “Een iPad in het onderwijs? Ik moet er niet aan denken!” De bereidheid om je te blijven ontwikkelen is essentieel voor deze generatie jongeren. Om goede oplossingen te verzinnen moeten zij creatief zijn, innovatief denken en goed kunnen samenwerken. Dit wordt steeds meer van jongeren verwacht als ze de arbeidsmarkt betreden. Generatiekloof of niet, het zijn de docenten van nu die dat de jongeren moeten aanleren.

 

Houding

Deze lerende houding moet vooral van henzelf komen. Zij zijn de experts die dag in dag uit het allerbeste uit jongeren proberen te halen. Die op zoek gaan naar datgene wat jongeren drijft. Die hen helpen hun talenten en passies te ontdekken, zodat ze die ten volle kunnen benutten om die oplossingen te bedenken. Een zware urennorm voor docenten is geen goed uitgangspunt voor het onderwijs van de toekomst, inspraak op beleidsniveau juist wel. Hierdoor kunnen goedbedoelde adviezen die slecht uitwerken eerder tegen het licht worden gehouden. En als we jongeren willen laten leren, laten we dan ook ruimte geven aan docenten om te leren. Uiteindelijk is het essentieel dat ook de beleidsmakers dat inzien en dat de docenten van de toekomst deze verantwoordelijkheid ook echt krijgen.

 

Michiel Stadhouders - YoungWorks

 

Deze column is eerder verschenen in de Volkskrant van 13 april 2013.

Stuur dit artikel door | 4938 keer gelezen

img img img img

Geef uw reactie REACTIES (5 totaal) Alle reacties...

wim van dijk - Mooi om te lezen hoe deze docenten techniek zien als een stukje nuttig gereedschap. Wie meer wil weten is welkom op het kennsi event bij Wifac. Kees versteeg van het Hondsrug college verteld uit zijn 3 jaar ervaring met iPads in de klas en meer! Meld je aan op: www.wifac.nl/wifac-kennis-seminar-op-25-september

Ruud Weerden - De motivatie voor leerlingen wordt vergroot als ze niet alleen in de klas hoeven te leren. Sterk punt van social media is dat er overal geleerd kan worden. Hier leren de docenten ook van. Opletten is uiteraard wel welke bronnen de leerlingen gebruiken. Want er staat ook veel onzin op internet en dat soms een probleem opleveren. Voordat je het weet steek je veel tijd in om leerlingen hiervan te overtuigen. Aanbeveling is om altijd de bron op te laten nemen waar het geleerde gevonden is. Met behulp van ICT is er dus veel mogelijk. Belangrijk is leerlingen laten verdiepen in lesstof, uitdagen en motiveren. Als jij als docent hier nog iets aan kan toevoegen krijg je al snel waardering en is de klik enorm! Moet toch een kick geven! Zelf geef ik technieklessen op een vmbo-gt school. Ik daag regelmatig leerlingen uit om iets uit en op te zoeken. Zelfs nieuwe thema's worden zelf voorbereid, filipping THE classroom, mindmaps maken en nieuwe relaties maken wordt veelvuldig gebruikt. Maar voor taal lessen kan ik me voorstellen dat er raps gemaakt worden, evt met samen te twitteren en aanvullen. Overigens blogs schrijven voor docenten samen met leerlingen is ook heel erg leuk en uitdagend! Met ICT blijft veel mogelijk en wordt leren en lesgeven een uitdaging!

Desirée Münzenmayer - Ook ik (54) behoor tot de generatie oudere docenten en doe in het kader van mijn master SEN studie een onderzoek gedaan naar het leren en vergroten van de woordenschat met behulp van social media. Afgelopen week heb ik het data verzamelen afgerond. Los van het resultaat was het inzetten van social media een ervaring op zich. Zowel voor de leerlingen (zeer gemotiveerd) als voor mij (een eye-opener en een feest). Ik kan dan ook alleen maar beamen dat het blijven leren (ook van de leerlingen), gebruik maken van de ontwikkelingen in de maatschappij en en je niet beperken tot de boekjes van de methode een 'must' is voor het onderwijs.

Michiel Stadhouders - Ik kan het niet meer eens zijn dan wat dhr. Ramakers zegt. Het lijkt zo vanzelfsprekend en logisch, mooi geschreven!

Jan Ramakers - Ook ik ben een docent van 58 en ik denk dat de angst van jonge docenten te verklaren is. Veel van deze jongeren hebben blijkbaar de angst dat ze geen controle meer hebben over de leerstof als de leerling de beschikking krijgt over bronnen die buiten hun blikveld liggen. Docenten die, zoals ik, al langere tijd binnen een vakgebied werkzaam zijn, beseffen misschien beter dat dit geen probleem hoeft te zijn en dat je dit juist moet gebruiken om jezelf en de leerstof die je gebruikt continu te verbeteren. De nieuwe media zijn vooral een probleem voor docenten die erg perfectionistisch zijn en die denken dat ze alles moeten controleren. Als een docent beschikt over de nodige flexibiliteit, dan gebruikt hij de vaardigheden van de leerlingen juist om zelf beter te worden. Daarnaast ben ik van mening dat een docent, net als andere werknemers, op de hoogte moet blijven van de ontwikkelingen in zijn vakgebied. Dat deze ontwikkelingen zich niet beperken tot het vaktechnische, maar ook pedagogische-, didactische- en maatschappelijke ontwikkelingen behelzen, is mijns inziens evident. Vaardigheden op het gebied van ICT horen tegenwoordig bij het werk van een docent. Je kunt niet doen alsof de wereld kan worden buitengesloten. Als alle leerlingen gebruik maken van een smartphone, dan moet je daarvan gebruik maken. Je moet als docent weten wat je met zo'n apparaat kunt doen (en wat niet) en je moet proberen deze nieuwe ontwikkelingen in je lessen te gebruiken.

REAGEER

img
img

Widget Title

LAATSTE 3 REACTIES

Janita Seinstra - Presentatie boek onderwijshelden tijdens het Permanentbetafestival op zaterdag 13 september in de Drentse bossen. 
Lees verder  arrow

Erik Burgerhout - "Gewoon" bij het opnemen van de absentie goed in je opnemen welk gezicht hoort... 
Lees verder  arrow

De digitale docent - Kijk ook eens naar: www.dedigitaledocent.net Dat is pas makkelijk, voor leerlingen en docenten. 
Lees verder  arrow

Widget Title

MEEST GELEZEN ARTIKELEN
5 tips om de motivatie van leerlingen te verbeteren
De droom van iedere docent is een klas vol gemotiveerde leerlingen. Helaas is de praktijk weerbarsti
Lees verder arrow
Tips: goed voorbereid het nieuwe schooljaar in
Voor sommige docenten duurt het nog even maar anderen staan op het punt weer te beginnen: het nieuwe
Lees verder arrow
Nieuw jaar, nieuwe gezichten: elkaar leren kennen
In het Noorden zijn de scholen al begonnen en Midden- en Zuid-Nederland volgen de komende weken. Lee
Lees verder arrow

Widget Title

STEM MEE Bekijk resultaat img
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
Leren op maat
Device onafhankelijk leren
Opbrengstgericht leren
Geen van allen
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
 
31%
Leren op maat
 
48%
Device onafhankelijk leren
 
5%
Opbrengstgericht leren
 
5%
Geen van allen
 
12%

Widget Title

VIDEO VAN DE WEEK

TED-Ed: Heel veel korte filmpjes en volop inspiratie als voorbereiding op het nieuwe schooljaar.