Home Artikelen

VTV-reeks (12): van Chomsky naar de praktijk

dinsdag 6 oktober 2009, 10:50

In VTV 11 liet ik  u een YouTube filmpje zien met een beknopte uitleg van Chomsky’s Universele Grammatica (UG).

Enkele van de conclusies wil ik er uitlichten.

 

 

 

 

 

 

 

1    Ondanks vaak ongrammaticale input (“poverty of the stimulus”) produceren kinderen toch acceptabele grammaticale output. Want hoewel kinderen slechts een eindig aantal zinnen horen, abstraheren zij toch de regels en principes van de taal. Zij zijn in staat uit de beperkte input een oneindig aantal zinnen te produceren. Want...

2   
kinderen hebben in de kritische periode (tot 6 jaar) niet de cognitieve capaciteiten om de complexe regels van taal te leren.

3    d
at zij desondanks toch een hoge taalproductie laten zien, kan alleen verklaard worden als het vermogen aangeboren is.

4   
omdat het expliciete leervermogen tussen kinderen flinke verschillen vertoont, zouden de niveauverschillen en de taalverschillen enorm groot zijn. Deze grote verschillen zien we bijvoorbeeld wel bij rekenen. Rekenen is dan ook niet aangeboren.

 

Volgens Brown (1973) blijken kinderen een nagenoeg gelijkvormige wijze te hebben van het verwerven van morfemen (un-limit-ed).

 

o  Morfemen zijn de kleinste syntactische eenheden die betekenis kunnen dragen.
Eerst leren Engelstalige kinderen de present progressive (apply-ing);
Dan leren zij de meervouds –s (book-s);
Dan de verleden tijd van de onregelmatige werkwoorden (I run – I ran).
De volgorde luistert precies, de snelheid echter niet, want...
Sommige leerlingen gaan langzamer dan andere.


Chomsky noemde deze theorie de transformationele, generatieve grammatica.
Het brein genereert aan basale zin en transformeert deze dan volgens de regels van de (moeder)taal.


Hoe zit dat dan bij TWEEDETAALVERWERVING?


o  De relatie tussen UG en vreemdetaalverwerving staat nog niet vast.
Er is een gevoelige periode tussen 7 en 12 jaar. De vraag is of na deze leeftijd volledig meesterschap in een vreemde taal nog kan worden verworven.
Daarom, zeggen sommige wetenschappers, is de UG niet beschikbaar voor oudere vreemdetaal-leerders.
Voor VTV zij andere theorieën en kaders nodig.


Er zijn ook wetenschappers die zeggen dat vanwege de UG leerders van volgende talen helemaal geen voordeel hebben van formele lessen (dus kennisoverdracht).
Zij pleiten voor onderdompeling in de doeltaal, omdat de UG dan zelf de patronen gaat ontdekken.

Graag uw reacties en vragen.

 

De volgende twee afleveringen zullen gaan over de Schijf van Vijf van Prof. Dr. Gerard Westhoff. Met deze Schijf van Vijf zal de serie eindigen. De redactie bereidt een video-interview met Gerard Westhoff en Henk Witteman voor.  Het gesprek zal worden geleid door Corinne Nederlof.

Naast de gebruikelijke reacties kunt u nu ook vragen insturen die u tijdens dit interview aan de orde wilt stellen. 

Henk Witteman (stuur een e-mail) Stuur dit artikel door | 7298 keer gelezen

img img img img

Geef uw reactie REACTIES (16 totaal) Alle reacties...

Dr. Henk Witteman - Achmed uit Tunesië. U stelt hier een bijzonder belangrijk onderwerp aan de orde. De ontwikkeling van taal staat rechtstreeks in verband met de cognitieve ontwikkeling. Iedere menselijke taal begeleidt de mens in zijn cognitieve ontwikkeling. Er bestaan geen primitieve talen! Bij het gros van de mensen wordt deze cognitieve ontwikikeling begeleid door de moedertaal. De basis van de moedertaal wordt gelegd voor het 6e jaar. Verstoring van dit proces leidt onherroepelijk tot verstoring van de cognitieve ontwikkeling. Voorbeeld: Ik heb ca 18 maanden doorgebracht in een indianendorp in het diepe oerwoud van Suriname, vlak bij Brazilië. De voertaal van deze mensen is het Trio. Hier ontmoette ik een jogeman die ook redelijk Nederlands sprak. Hij vertelde mij dat hij als kind van bijna 5 naar de stad (Paramaribo) was gebracht om naar school te gaan. In Paramaribo is Nederlands de voertaal. Hij vertelde mij dat hij vanaf die tijd alleen nog nmaar Nederlands hoorde, omdat niemand zijn indianentaal verstond. Na 6 jaar was hij teruggekomen naar zijn dorp. Hij had de lagere school niet af kunnen maken, en nu citeer ik "want ik ben maar een domme Indiaan". En voegde hij er aan toe "Meester Henk, ik heb eigenlijk geen taal, want de mensen in het dorp versta ik niet goed en praten met u vindt ik ook moeilijk". Omdat ontwikkeling van het brein voor een belangrijk deel via het verbale pad verloopt, raken mensen van wie de moedertaal als het ware wordt afgepakt, voor de rest van hun leven op acherstand. En dat is onomkeerbaar. Kinderen tot 6 jaar kunnen moeiteloos 2 of 3 talen leren. En dat geldt deels nog voor de periode tot de pubertijd. Daarna is iedere nieuwe taal een kwestie van veel inspanning. Dus Ahmed, laat je kind op school gewoon onderdompelen in het Nederlands, maar blijf thuis ook Arabisch spreken, zeker tot zijn 12e jaar, dan loopt zijn cgnitieve ontwikkeling geen gevaar.

Ahmed uit Tunesie - Ik ben al jaren in dit mooie land en ik hou me graag bezig met taal. Nederlandsi s voor mij toch noch een vreemde taal en u moet het mij niet euvel duiden als ik verkeerde woorden gebruikt. Is het waar dat hiet niet goed is voor kinderen die de eerste 4 jaar Arabisch hebben gesproken en dan plotseling overgaan op Nederlands op school dat we ook thuis zoveel mogelijk Nederlands spreken? Wij doen dat maar sommige mensen zeggen dat het niet goed is. Is dat waar?

Nico Vermanen - Ook op mijn school zie ik veel leraren voor een klas met leerlingen staan, allemaal keurig in een rij. Dat doet me nog aan mijn eigen schooltijd denken, toen ik in mijn herinnering les kreeg van bevlogen leraren. Deze waren in staat een hele les kennis over te dragen. Ik heb een vraag voor dr. Witteman: Wanneer werkt dit kennis overdragen wel en wanner niet en waarom?

Sheila Vanderbeek - Ik wil graag een vraag stellen voor de video-opname. Ik vind cijfers geven nogal moeilijk.Een collega noemde het onlangs tijdens een vergadering een tweesnijdend zwaard. Wat is een verstandige manier van cijfers geven?

Joke Brouwer - Ik heb mijn vraag bij een ander artikel geplaatst. Ik stel hem dus nog een keertje. Sorry voor de fout. Waarom is het semantische geheugen zo moeilijk toegankelijk en waarom gebruiken we dit geheugen dan zo vaak op school?

Joke Brouwer - Ik heb een vraag voor Henk Witteman. Ergens heb ik gelezen dat mensen verschillende geheugens hebben. Welke zijn dat? Welke geheugens kun je het beste gebruiken bij het leren van taal?

Arjen Verhaak - Ik heb de schijf van vijf van Prof. Westhoff gelezen. Ik heb twee vragen voor het interview. 1) Westhoff spreekt van i + 1 als hij het heeft over het taalniveau dat in de klas moet worden gebruikt. Hij zegt dat i staat voor interlanguage en dat 1 staat voor een iets hoger niveau dan 1. Klopt dit? Kan dt vergeleken worden met Vygotsky's zone van naaste ontwikkeling? Tweede vraag: Westhoff zegt dat grammatica indirect werkt. Hij noemt dit een weak interface. Kan hij hier nader op ingaan?

Dr. Henk Witteman - Helga. Dat is geweldig. Je zult veel steun ondervinden in de volgende aflevering waar ik de lessen van een docente Spaans beschrijf die ik o.a. beoordeel aan de hand van de schijf van vijf van Prof. Gerard Westhoff.

Helga - Ik geef Duits en ook mijn collega's vinden het lastig om Duits te spreken in de klas, ze vinden het te vermoeiend en het schept afstand omdat ze zich vooral in het eerste jaar moeten beperken tot eenvoudige zinnen. Ik doe het wel zoveel als mogelijk en de leerlingen zijn daaraan gewend. Nu is Duits waarschijnlijk 'verstaanbaarder' dan Frans, maar ik zou toch gewoon volhouden. Je geeft daarmee ook het goede voorbeeld aan je collega's.

Eugenie, net begonnen als lerares Frans - Ik ben net begonnen als lerares Frans in de brugklas. Op de opleiding heb ik geleerd dat ik zoveel mogelijk Frans moet spreken. Ik probeer het wel, maar mijn collega Frans, spreekt vooral Nederlands. Als je Frans spreekt, dan begrijpen ze er niets van, zegt ze. Als ze eenmaal in de derde klas zitten, hebben ze voldoende basis om echt met Frans te beginnen. Is dat waar? Ik hoor ook andere geleiden. Graag advies.

dr. Henk Witteman - Francine Hendriks. Bedankt voor de bijdrage en voor de link. Leuke gevonden dat "evidence inspired". Zo zou het ook moeten zijn.

Francine Hendriks - Over de geschiedenis van de praktijk van het vak Nederlands als tweede taal en inburgering. www.youtube.com/v/N0aD0jFMyPQ&hl=nl&fs=1&">www.youtube.com/v/N0aD0jFMyPQ&hl=nl&fs=1&" type="application/x-shockwave-flash" allowscriptaccess="never" width="560" height="340">

Francine Hendriks - Mijnheer Witteman bedankt voor uw reactie. Van mijn kant nog een kleine aanvulling. De uitdrukking evidence-based en evidence-inspired hoorde ik 5 Juni jl. voor het eerst van Ben Tiggelaar tijdens De Dag van de Coach. Via onderstaande link vind u een videoverslag van die inspirerende dag voor coaches. www.dagvandecoach.nl/nl/bezoekers-introductie

dr. Henk Witteman - Beste Francine, even voor de goede orde. De lezers zien dat ik mijn naam altijd voaraf laat gaan door mijn titel. Dat is geen ijdelheid, zoals de mensen die mij kennen weten. Ik gebruik de titel alleen als ik als expert ben uitgenodigd en niet als (goede) relatie of zelfs vriend. Ik bedoel daarmee te zeggen dat men mij erop mag aanspreken als ik dingen beweer die niet evidence-based zijn. Op dat moment zet ik mensen op het verkeerde been en dat is niet integer. Ik blijf me dus aan kritiek bloot stellen. Je stelt me een interessante vraag en deze vraag luidt: Zou verplichte achtergrondkennis van wetenschappelijke theorieën inspirerend en kwaliteitsverhogend voor het tweede taalonderwijs kunnen werken? Nou, toevallig geef ik op een school voor havo/vwo een cursus taaldidactiek. Hier wordt de dagelijkse praktijk en taalwetenschap en cognitieve psychologie en niet te vergeten PEDAGOGIEK met elkaar geconfronteerd. Ik heb net een viertal dagen docenten van deze havo/vwo school in de klas geobserveerd. Uiteindelijk moet het traject uitmonden in betere resultaten voor de leerlingen en een beter samenstel van handvatten en inzichten bij de leraren. Mogelijk zal ik hier over enkele maanden verslag van uitbrengen. Bedankt Francine voor je zoveelste bijdrage, Henk.

Francine Hendriks - Beste Henk, Afgelopen dinsdag las ik bij toeval een klein artikel in NRC Handelsblad met de kop: Er zijn geen abstracte regels in kindertaal. Het artikel ging over een analyse van de taal van twee jonge kinderen. De taalanalyse van Chomsky wordt in het artikel als inmiddels klassiek bestempeld. Het voegt op dit moment weinig toe dit artikel hier verder te bespreken. Ik kreeg wel het volgende idee! Eureka!!!!!!!!!!!!!!!!!! Wat zou het fantastisch zijn als jouw VTV reeks verplichte basiskennis wordt voor taal docenten en zeker voor docenten van het nog jonge vak Nederlands als tweede taal. Docenten Nederlands als tweede taal kunnen op deze manier Evidence Inspired met Malmberg de kwaliteitsslag maken die het Deltaplan Inburgering beoogt. Voor de discussie wil ik de volgende vraag stellen. Zou verplichte achtergrondkennis van wetenschappelijke theorieën inspirerend en kwaliteitsverhogend voor het tweede taalonderwijs kunnen werken?

Arjen Verhaak - Wat is de zin van grammatica-lessen in de moedertaal? Volgens de UG theorie beheersen sprekers van de moedertaal de grammatica al.

REAGEER

brillen groot2

Widget Title

LAATSTE 3 REACTIES

Kolja Laane - In de jaren dat ik mijn basisschool genoot stond er onder de cijfers van de... 
Lees verder  arrow

Michiel Fleerkate - En mijn excuses voor de enorme spelvoud, cijfers geven aan spelling heeft me niets geleerd... 
Lees verder  arrow

Michiel Fleerkate - Hieronder wordt inderdaad de ontwikkeling beschreven van toetsen naar assessment, alleen de vraag is of... 
Lees verder  arrow

Widget Title

MEEST GELEZEN ARTIKELEN
Expeditiemodel 1 C - tussentijdse evaluatie
Het was de laatste week van 2011. Ik moet u zeggen dat ik al een week aan het worstelen was met di
Lees verder arrow
Social media waarschuwing voor leraren
Soms streven docenten naar een te vriendschappelijke verstandhouding met hun leerlingen. Via social
Lees verder arrow
Hoe toets je 21e eeuwse vaardigheden?
Toetsuitslagen. Ze zeggen iets over hoe je ervoor staat. Handig. Van alle leerlingen samen zeggen ze
Lees verder arrow

Widget Title

STEM MEE Bekijk resultaat img
Heeft uw school een protocol waarin omschreven staat hoe problemen rond lesuitval opgelost moeten worden?
Ja.
Nee, wel behoefte aan.
Nee, is ook niet nodig.
Weet ik niet.
Heeft uw school een protocol waarin omschreven staat hoe problemen rond lesuitval opgelost moeten worden?
Ja.
 
47%
Nee, wel behoefte aan.
 
21%
Nee, is ook niet nodig.
 
8%
Weet ik niet.
 
21%

Widget Title

VIDEO VAN DE WEEK

Kinderen in de leeftijd van 4-8 jaar worden geconfronteerd met mediadragers uit de jaren '70 '80 en '90. Dit levert verrassende reacties op! Een ding is zeker, technologieën gaan snel, maar zelfs voor 'Digital Natives' lijkt het eeuwen geleden.