“Een mens is nu eenmaal een dier met een belachelijk groot hoofd”, zegt S. Pinker in “The Language Instinct”. Ik verwacht niet dat u zich na deze aanhef tersluiks naar de spiegel begeeft om dit citaat voor uw specifieke geval te verifiëren. Ik kan u namelijk geruststellen. Ieder van ons heeft zo’n hoofd en als iedereen zo’n hoofd heeft, is deze eigenschap gemeengoed geworden en niet meer belachelijk.
Als wij onze hoofden echter vergelijken met die van andere primaten, dan zouden we pas na een verblijf van achttien maanden de baarmoeder verlaten hebben in plaats van na negen.
Maar het bekken van een vrouw heeft ook zo zijn grenzen. Het kind wordt dus na negen maanden uit de moederschoot verdreven. Maar de geboorte vindt eigenlijk achttien maanden na de conceptie plaats! En hiermee is de titel van dit artikel verklaard.
Volgt taal een ontwikkeling die overeenkomt met andere delen van het lichaam? Met tanden bijvoorbeeld? Tanden bieden evolutionair voordeel, omdat ze de toegang tot voedsel vergemakkelijken en daarmee de overlevingskansen. Tanden maken een ontwikkeling door, die voor de pubertijd is voltooid. Daarna ontwikkelen tanden zich niet meer en zijn ze onderhevig aan slijtage tot grote vreugde van de tandartsen.
In VTV5 hebben we gezien dat verwerving van taal gegarandeerd is tot de leeftijd van 6 jaar (kritische periode), maar dat dit natuurlijke vermogen verdwijnt na de pubertijd. Kinderen die om wat voor reden dan ook niet in aanraking komen met taal, kunnen na hun pubertijd geen taal meer leren. Geen moedertaal en geen vreemde taal!
Maar hoe zit dat nu met het leren van vreemde talen, het onderwerp van deze reeks? Waarom kunnen we wel vreemde talen leren en geen moedertaal na deze kritische periode?
Evolutielinguïst James R. Hurford en Simon Kirby (1993) deden onderzoek naar de co-evolutie van een biologisch kenmerk (de kritische periode van taalverwerving) en een cultureel kenmerk (de omvang van talen). In computermodellen tonen zij een interactie tussen genen en cultuur aan, die het best als een symbiose kan worden omschreven. Zij toonden aan dat LeerSnelheid van een individu X de duur van de Kritische Periode (beide biologisch) de Maximale Omvang van de moedertaal van het Individu (cultureel kenmerk) bepalen: LS x KP = MOI. Conclusie: Zonder kritische periode geen moedertaal.
We kunnen na de kritische periode weliswaar geen moedertaal meer leren, maar we hebben wel de basis gelegd voor vreemdetaalverwerving (VTV). Want onze biologische taalmodule is gevuld en wel met MOI. Er is taalkundige voorkennis! De module werkt en kan nu ook in dienst worden gesteld van VTV. De grens voor de leerder van een vreemde taal wordt nu bepaald door MOI en door de afnemende kwaliteit van onze processor. Dit heeft gevolgen voor het onderwijs in de vreemde talen.
Welk advies geeft u aan ouders en aan de leerkrachten van het basisonderwijs?
Graag uw reactie.
Student uit Leiden - Dorine, best mogelijk die muziekoptie. Mijnheer Witteman bedankt voor de referentie. Ik heb op internet de tekst al gevonden.
dr. Henk Witteman - Dorinne, studente uit Utrecht. Dat klopt en er is ook een serieus werk over geschreven: "The memetïc origin of language: modern humans as musical primates" door M. Vaneechhoutte en J.R. Skoyles. Ik verwacht daar summier op terug te komen, mogelijk in een youtube filmpje dat in een van de volgende artikelen wordt aangekondigd.
Nico Vermanen - Zundert - Michiel Koopman. Via een link van de site van NLOO ben ik hier terecht gekomen. Ik kan je wel volgen en ik geloof dat je gelijk hebt, maar dan wel op een dieper niveau. Ik denk dat door Darwins natuurlijke selectie er een UG van het leven is ontstaan en dat de UG van Chomsky daarvan afgeleid is. Ik volg de reis van de Beagle net als jij met grote interesse.
Dorine, studente uit Utrecht - Meneer Witteman, ik heb wel eens gelezen dat het leren van taal eigenlijk uit een "music acquisition device" verklaard moet worden. Dat zou de reden zijn waarom ouders automatisch op een andere (meer muzikale) manier met heel jonge kinderen praten. Dat lijkt me interessant voor een scriptie. Weet u daar wat van? En kent u een betrouwbare bron?
Toine Huiskens - Mijn advies aan ouders en leerkrachten van het bassonderwijs luidt: Spreek de medertaal intensief, verbeter fouten ongemerkt. Laat kinderen veel lezen en luisteren naar goed voorgelezen verhalen.
Coen Verhagen - Bedankt Arjen voor het doorsturen van dit artikel. Ouders en leerkrachten geef ik het advies het artikel van de Flipperkast te lezen (VTV5). Hier staat het antwoord.
dr. Henk Witteman - Leerkracht B.O. de Weidevogel. U schrijft: Volgens mij houdt deze formule geen rekening met de input vanuit de omgeving (zie uw flipperkast uit een eerder artikel. Klopt dat? MIJN REACTIE: U heeft gelijk. Ook het aantal en de kwaliteit van de taalcontacten spelen een belangrijke rol. En ik was nog wel zo trots op mijn formule.
Leerkracht B.O. de Weidevogel - Mooie formule. Maar volgens mij ontbreekt er een element. U zegt: De LeerSnelheid van een individu X de duur van de Kritische Periode (beide biologisch) = de Maximale Omvang van de moedertaal van het Individu (cultureel kenmerk) bepalen: LS x KP = MOI. Volgens mij houdt deze formule geen rekening met de input vanuit de omgeving (zie uw flipperkast uit een eerder artikel. Klopt dat?
Fleur en Susan, studenten Engels Groningen - Volgens ons kan je zonder moedertaal na de kritische periode geen taal meer leren als je geen moedertaal hebt. De tijd is voorbij waarin je voordeel hebt van de Universele Grammatica. Er is dus geen voorkennis meer. Zonder voorkennis kun je geen nieuwe kennis leren. Simpel, nietwaar?
Arjen Verhaak - Als leerkracht van een basisschool en als vader van twee tienerdochters volg ik deze artikelen met veel belangstelling.Ik vindt die formule heel duidelijk. Er moet veel gepraat worden met de kinderen. Ik heb het artikel al doorgemaild naar enkele collega's.