Home Lesideeën

Ontwerp een luchtballon

lesmateriaal | Mens & Natuur | dinsdag 25 maart 2008, 18:07
ballon compleet 009

Door het Lindecollege in Wolvega is het volgende spectaculaire lesidee ingestuurd. Kees Tholen, docent techniek en natuurkunde, licht dit idee toe. “In samenwerking met de sectie Natuurkunde ben ik het vorige jaar begonnen met het project ‘heteluchtballon’. Dit project liep in alle tweede klassen Havo en Vwo. De bedoeling was dat leerlingen in groepjes van maximaal 3 personen een ontwerp maakten voor een heteluchtballon. Het beste ontwerp werd beloond met een echte ballonvaart”. Deze praktische aanpak – met een motiverende beloning – was een enorm succes bij de leerlingen.

“Naar aanleiding van de behandeling van het onderwerp ‘stoffen’ kregen de leerlingen de opdracht om een onderzoek te doen naar het maken van de ideale heteluchtballon. Naast natuurkundige kennis waren ook de nodige wiskundige berekeningen nodig. In het onderzoeksverslag moest dan ook de volgende informatie zijn opgenomen: de onderzoeksvragen, de beschrijving van de natuurkundige benadering en de (klad)berekeningen en de patronen voor de ballon. De ballon moest bestaan uit een combinatie van twee wiskundige lichamen en moest een gewicht kunnen tillen van 250- tot 500 gram.

Op basis van onder andere de onderzoeksverslagen hebben de leerlingen twee ontwerpen per klas ingestuurd naar de finale. In iedere klas hebben de leerlingen gestemd voor de beste ontwerpen. Van deze ontwerpen moesten de verslagen wel goed zijn. Immers, was dat niet het geval, dan maakte dat ontwerp geen kans bij de jury. De ontwerpen werden beoordeeld door een jury die keek naar de juistheid en netheid van het verslag. Daarnaast werd er gekeken naar de uitvoering van de ballon. Klopte het product met het ontwerp? Hoe was de netheid van de ballon en voldeed de ballon aan de eisen die waren gesteld? De voorzitter van de jury is een ballonvaarder, die ook een lezing over het onderwerp voor de leerlingen heeft gehouden. De leerlingen met het winnende ontwerp wonnen een ballonvaart vanaf het sportterrein van de school.

Dit jaar hebben wij de samenwerking met natuurkunde uitgebreid en nog twee projecten toegevoegd. De praktische toepassing naast de theorie geeft de leerlingen een betere kennis van zaken terwijl deze kennis bij velen ook direct beklijft. De behaalde punten worden binnen de groepen door de leerlingen verdeeld. Het nadeel van deze manier van werken is dat er veel ruimte nodig is en dat het technieklokaal behoorlijk rommelig is. Een project als dit leent zich voor een zelfstandige werkwijze door de leerlingen. Je moet ze dus niet teveel aan het handje houden. Toch heb ik gemerkt dat de resultaten bij zo’n opdracht beter zijn als de leerlingen toch wat stuurt. Dus: wat is de bedoeling, wat zijn de eisen, wat is het materiaal. Ze zoeken dan zelf uit welke stappen ze moeten nemen en welke formules ze moeten gebruiken. Dan heb je als docent een duidelijk aanknopingspunt om te begeleiden.

Het grootste voordeel van zo’n project is het enthousiasme bij de leerlingen. Bij deze manier van werken zijn vele variaties te bedenken. Voldoende keuze dus voor de komende jaren”.

De redactie (stuur een e-mail) Stuur dit artikel door | 10601 keer gelezen

img img img img

Geef uw reactie REACTIES (6 totaal) Alle reacties...

K. Tholen - Ik wil graag nog even reageren op de vraag van Andries de Meyer over welke motivatie we het hebben. De motivatie die ik bedoel komt voort uit de competietie die de leerlingen met elkaar voeren. Wetend dat er aana het eind van het schooljaar weer aandacht zal worden besteed aan alle projecten die ze hebben gedaan en dat daar een aantal uitkomen die met de luchtballon de lucht in gaan. Als er in een klas 1 ballon klaar is laat ik die op. De euforie is dan meestal erg groot. HET IS GELUKT! Dat spoort de andere leerlingen in de klas duidelijk aan. De dialoog over het leerproces volgt direkt na het oplaten van de ballon waarbij ik de leerlingen vraag waarom alles nu gelukt is. Waarom ging de ballon de lucht in? Dat ze dat nu wel natuurkundig en wiskundig kunnen benaderen en voorheen niet. Alles moet uiteindelijk ook in het verslag verwerkt zijn en er zijn slechts enkele groepjes die niet door mogen naar de finale. Dit betreft meestal leerlingen die het niveau niet aankunnen en volgend jaar waarschijnlijk een ander niveau gaan doen. Ik wil mijn projecten niet de hemel inprijzen maar de reultaten die ik nu zie t.o.v. de jaren dat ik met een methode werkte met werkboek en toetsen zijn nu beduidend beter dan in die periode. De kinderen werken veel harder en wat ze moeten doen hebben ze nodig om tot een resultaat te komen. Dat realiseren ze zichzelf ook. Dat houdt ook in dat de sfeer in de klas meestal zeer goed is dus dat ook het leerklimaat is verbeterd. Kees Tholen

Arjan van der Meij-Populier Den Haag - Geweldig idde, geweldige uitvoering. En laten we alsjeblieft ophouden met zure reacties over belonen of niet en dat te koppelen met arme kinderen of he gebrek aan waardering in je latere leven. Des te meer reden om het hier en nu wel te doen, lijkt me. Laten we eens wat groter denken en van onderwijs ook een feestje maken. Een dergelijk project inspireert en motiveert de leerlingen enorm van binnen. Het is namelijk goed, bijzonder en positief. Dat er dan nog een mooie prijs bij zit is alleen maar geweldig en creatief. Hulde!

Andries de Meyer - Motivatie, van zowel de lerende als de leraar, is inderdaad één van de pijlers onder het succes van een project. Maar over welke motivatie hebben we het? Een beloningsstructuur kan effectief zijn, maar we spreken dan wel van extrinsieke motivatie, in gang gezet door externe factoren. Maar als motivatie een belangrijk item is, waarom zetten we dan niet in op het prikkelen van de intrinsieke motivatie? Vanuit een dialoog tussen lerende en leraar over het leerproces? Want het mag inmiddels wel duidelijk zijn dat motivatie van 'binnenuit' écht leren teweeg brengt. Overigens zie ik dit proces als een stap(je) in de goede richting, namelijk de overgang van het beheersings- naar het ontwikkelingsparadigma. Hopelijk komen er dus nog meer van dit soort projecten! Succes!

Kees Tholen - De reactie van dhr. Bronsveld betreft eigenlijk een visie van hem op het onderwijs. Niemand zal hem verplichten om op deze manier te gaan werken maar bij een langdurig project als dit is motivatie een belangrijk goed. Een leerling vraagt zich bijvoorbeeld af waarom hij of zij moet leren wat de inhoud van een bol is terwijl dat pas in de 4e klas wordt geleerd. Waarom moeten wij zo diep ingaan op uitzetting van gassen? Nogmaals, motivatie is belangrijk en de competitie die de leerlingen aangaan (binnen de groep en ook met de andere klassen) draagt hieraan behoorlijk bij. Wat betreft de kosten valt dit alleszins mee. De materiaalkosten zijn lager dan met de gebruikelijke techniekwerkstukken en een deal met een ballonvaarder is wel te maken. De leerlingen zijn voor ongeveer €5,-- per persoon (inclusief de ballonvaart) helemaal klaar. Wij gebruiken patroonpapier en de goedkoopste houtlijm met daarnaast 1,3 meter van 1,5 mm dik lasdraad per ballon.

Ruud Bronsveld - Waarom moet het opdoen van kennis alsmaar 'beloond' worden. Leer de leerlingen dat ze hun onderwijssituatie leren waarderen door met hen over hun levensomstandigheden te praten en die te vergelijken met die van kinderen in bijv. ontwikkelingslanden of een land als Afghanistan waar het tot voor kort voor meisjes verboden was onderwijs te volgen. School moet voorbereiden op de maatschappij en helaas is het maar al te vaak het geval dat de enige waardering die een mens in zijn werk ontvangt het maandelijkse salaris is. Hou a.u.b. op met leerlingen te belonen voor dingen die heel gewoon zijn nl. gewoon je best doen op school want daar wordt je beloond met 'goede cijfers'. Groet, R Bronsveld, Trevianum Scholengroep

Chris Bootsma - Leuk idee, maar wat zijn de kosten van zo'n project. Bij ons op school mag zoiets niet te veel kosten. Is het mogelijk om een lesbrief hiervan te bekomen? Groet Chris

REAGEER

img
img

Widget Title

LAATSTE 3 REACTIES

Hein Brik - Wat indrukwekkend is, is de aandacht voor de leerstof, hoe die aan te bieden in... 
Lees verder  arrow

dr henk witteman - Ongelooflijk zoveel lezers 
Lees verder  arrow

Stefan van der Weide - Er zijn vele apps, zowel gratis als betaald. Hier een overzicht: http://www.stefanvanderweide.nl/2013/02/flipping-the-class-overzicht-van-screencast-software/ 
Lees verder  arrow

Widget Title

MEEST GELEZEN ARTIKELEN
6 trends uit het NMC Horizon-rapport '2014 Schools Edition'
Het New Media Consortium (NMC) publiceerde begin oktober het Horizon Report Europe: 2014 Schools Edi
Lees verder arrow
Leraren Leren als Gelijken: Wat werkt?
Docenten die op gelijke basis met en van elkaar leren: Welke factoren zijn daarbij van invloed? En w
Lees verder arrow
DIY en de Maker Movement in het onderwijs
Doe-het-zelven: een term die tot voor kort voornamelijk werd geassocieerd met de trouwe bezoeker van
Lees verder arrow

Widget Title

STEM MEE Bekijk resultaat img
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
Leren op maat
Device onafhankelijk leren
Opbrengstgericht leren
Geen van allen
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
 
33%
Leren op maat
 
44%
Device onafhankelijk leren
 
5%
Opbrengstgericht leren
 
5%
Geen van allen
 
14%

Widget Title

VIDEO VAN DE WEEK

TED-Ed: Heel veel korte filmpjes en volop inspiratie als voorbereiding op het nieuwe schooljaar.