MI (7) Muzikaal-ritmische intelligentie
Voor dit artikel zijn we op bezoek gegaan bij vmbo Pascal Zuid in Zaandam, een kleine ambitieuze school waar alle geledingen zich enthousiast inzetten om leerlingen zoveel mogelijk perspectief te bieden.
Dit artikel gaat over muzikaal-ritmische intelligentie. We zeggen dat iemand muzikaal-ritmisch intelligent is als hij:
- een goed gevoel voor ritme heeft;
- graag naar muziek luistert;
- leert met muziek en rijm;
- van zingen en/of rappen houdt.
Waar taal vooral een activiteit is van de linkerhersenhelft, speelt de muzikaal-ritmische intelligentie zich vooral in de rechterhersenhelft af. Dat is ook de reden waarom leerlingen bij het maken van huiswerk soms graag muziek willen horen. De linkerhersenhelft is actief met leren, de rechter verveelt zich en wordt rustig gehouden met muziek.
Ritme speelt een belangrijk rol. In het filmpje zie je hoe de leerlingen van een brugklas kaderberoeps met een multi-cultuele achtergrond een lied zingen van Herman van Veen: “Opzij, opzij, opzij...” . Ze worden begeleid door hun juf Marieke Jonkers op het keyboard.
Toen ze aan het oefenen waren besefte ik hoe effectief dit zingen is voor het oefenen van de Nederlandse taal. Met name omdat veel kinderen van allochtone afkomst zijn. Ook was goed te zien hoeveel de oefeningen bijdroegen aan lichamelijke vaardigheden.
Ik heb Marieke gevraagd kernachtig de opzet van de les te te beschrijven. Ze zegt er het volgende over:
‘Deze les is bedoeld om voor de leerlingen een link te leggen tussen beweging en tempo en later ook ritme. Voor sommigen wordt door het toevoegen van beweging een ritme moeilijker, voor velen juist ook makkelijker. Woorden als tempo en ritme gebruik ik regelmatig in de les. Door de leerlingen deze muzikale aspecten (fysiek) te laten ervaren zullen ze deze termen beter kunnen begrijpen en zelf toepassen. Door tempo te koppelen aan sfeer, plaatsen de leerlingen het begrip in een context, waardoor de betekenis ervan nog duidelijker wordt. Dit komt ook naar voren in het lied dat ze gezongen hebben. Wat doet tempo met muziek? De leerlingen waren enthousiast. Door ze te laten bewegen komt er en hoop energie naar boven, maar het grootste deel van deze energie is toch in het ervaren van de muziek gaan zitten’.
Wel of geen problemen met een drukke klas? Het geheim van de thalamus
Ik heb ook nog iets anders ervaren in deze klas. Ik was onder de indruk van de wijze waarop de 25-jarige docente de les in deze drukke klas regisseerde. Ze geeft pas twee jaar les, maar doet dat met een natuurlijk flair. Ze kan deze zeer beweeglijke kinderen goed aan. Waarom? Ik heb daar een verklaring voor.
De thalamus is een groep zenuwcellen net boven de hersenstam die alle informatie die onze zintuigen verzamelen (behalve geur) filtert. De thalamus bekijkt dus welke informatie belangrijk genoeg is om door te gaan naar de hersenstam. Als je je probeert te concentreren zorgt de thalamus ervoor dat geluiden van de omgeving niet aankomen.
Mensen met een meer gesloten thalamus ervaren weinig prikkels en om dit te compenseren zoeken ze prikkels in de buitenwereld. Carl Jung noemde hen 'extravert'. Mensen met een open thalamus ervaren veel prikkels en hebben de neiging zich af te wenden van de prikkels van buiten. Deze mensen noemde Carl Jung 'introvert'.
Het is duidelijk dat docente Marieke exravert is. Ze heeft een gesloten thalamus die zich minder gelegen laat liggen aan de drukte van een klas dan een collega met een open thalamus.
Geef uw reactie REACTIES (9 totaal) Alle reacties...
t.wismans - www.youtube.com/watch?a=&feature=youtu.be&v=RAgyDhWk5tE&gl=NL heel mooi clipje over muziekmaken
theo wismans - bit.ly/bms0hx Opgenomen tijdens i-betafestival door iedereen met mobieltje en vervolgens gemonteerd. Muziek en nieuwe media biedt enorm veel mogelijkheden. Dit kun je ook mooi in de les toepassen/
theo wismans - Bij dit artikel hoort natuurlijk een artikeltje over Pinkpop. Op de school waar ik werk heeft Tjeu Seeverens een schitterende kolom gemaakt op de school site. MOOI en SLIM. Daar kunnen oa de leerlingen mooi nieuws zien. Ze kunnen het zelf aanlleveren.. ook de docenten. de redaktie maakt het daarna mooi.Zo ook over Pinkpop, dat hiet vlak naast de deurl ligt. Vele leerlingen gaan er naar toe, camperen er en genieten van de heerlijkke muziek. Enkele bruikbare linkjes zijn: tinyurl.com/3389s2j het programma boekje tinyurl.com/342b2gz dag1 met youtube linkjes tinyurl.com/2v9v6ds dag 2 tinyurl.com/38otasz dag 3
Redactie (Henk Witteman) - Ed en anderen. Ik krijg nogal wat reacties op dit artikel en de les van Marieke. Zou het geen goed idee zijn, als muziekdocenten dit artikel met filmpje doormailen naar collega's van andere scholen? Het is ook voor het vak goed als er wat extra publiciteit komt voor het vak komt!! Er is nog een filmpje van deze les op youtube: Klik op www.youtube.com/watch?v=HAPgiHcv6c
Ed - Bedankt voor je mail; grote verassing is dat ik Marieke ken, zij heeft bij mij stage gelopen tijdens haar studie aan het Fontys conservatorium. Ik zal het videomateriaal eens allemaal bestuderen. Ed Mathlener
Helena - London University - Marieke. Het verband tussen het actief maken van muziek en het functioneren van het brein en het lichaam is voorwerp geweest van intensief wetenschappelijk onderzoek. Er is bewijs gevonden dat muziek de hersenen van jonge mensen helpt ontwikkelen, leerlingen helpt meer te presteren op verschillende academische terreinen en dat muziek het welzijn van oudere mensen bevordert. I enjoyed the way you were teaching.
Marieke - Leuk dat je hierop reageert. Graag wil ik daar zelf ook wel op reageren. Buiten het verhaal over de open en gesloten thalamus is het ook een kwestie van oefenen. Ik heb na verloop van tijd gemerkt dat ik niet overal tegelijk op in kan gaan. De leerlingen moeten soms ook geduld hebben. Verder helpt het mij heel erg om met de leerlingen in gesprek te gaan. Ik ga soepel met mijn lesplanning om zodat ik in kan gaan op input van de leerlingen, zoals het voorbeeld van de gekleurde kamers. En dan nog lukt het ook vaak nog niet, maar uiteindelijk is rust voor iedereen het fijnst. Dan maar niet nog die ene opdracht of andere vraag die ik nog wilde doen.
Margje - Ik heb allebei de filmpjes gezien. Niet alleen waren ze leuk, maar ook leerzaam. Ik vind het zelf moeilijk in zo'n drukke klas en ik keek dan ook met bewondering naar juf Marieke. Zij straalde rust en gezag uit. De verklaring van Henk Witteman gaf mij opeens het inzicht waarom de ene leraar wel en de andere niet tegen drukke klassen kan. Eerlijk gezegd, kan ik er zelf niet goed tegen. Maar het is waar. Ik ben veel meer introvert.
Dr. Henk Witteman - Geachte lezers, Vanuit het College Midden Brabant kreeg ik een verzoek voor meer informatie. Ik had nog wat extra materiaal van de les van Marieke gemaakt en heb deze op youtube geplaatst. Klik op: www.youtube.com/watch?v=HiAPgiHcv6c
REAGEER
Widget Title
Simon Dirks - Een manier waarop ik mijn geheugen verbeter is door regelmatig eventjes wat brain training te...
Lees verder
Lauk Woltring - Belangrijke discussie. Het levert ook wat op om je te realiseren dat veel van de...
Lees verder
Ger Kockelkorn - @ Eugene. Kijk, daar word ik nu vrolijk van. Er zijn meer wegen die naar...
Lees verder
Widget Title
De VPRO verkent met de zesdelige serie ‘Ik ben VMBO’ de wereld van het VMBO. In deze serie worde
Lees verder
Er was eens een omzeilmeisje. Laten we haar voor het gemak Laurette noemen. Laurette is een pientere
Lees verder
Het aftellen is begonnen: nog maar een paar weken en dan beginnen de eindexamens weer. Iedere leerl
Lees verder
Widget Title
