2010 is een jubileumjaar: op 15 mei 1860 verscheen de eerste druk van een boek dat meer stof deed opwaaien dan welk ander Nederlands literair werk dan ook. De auteur was de Amsterdammer Eduard Douwes Dekker, bekender als Multatuli. Het boek was Max Havelaar.

Het gedachtegoed van Multatuli wordt levend gehouden door vele docenten Nederlands, door literatuuronderzoekers en door het Multatuli Genootschap, dat dit jaar 100 jaar bestaat. Het is reden voor een waslijst aan feestelijkheden in Nederland en België.

Zo is vorige week een prachtige tentoonstelling over de Max Havelaar geopend in de Bijzondere Collecties van de UvA die heel aantrekkelijk is voor het onderwijs. De opzet is multimediaal en er wordt een duidelijke lijn naar het heden getrokken. In de tentoonstelling wordt het politieke, maatschappelijke en literaire belang van Max Havelaar in beeld gebracht. Centraal staat de aanklacht tegen onderdrukking, een boodschap die nog steeds actueel is. Een heel indrukwekkend element wordt gevormd door de meer dan levensgrote kledingontwerpen die studenten van de opleiding Medewerker Productpresentatie van NIMETO in Utrecht maakten. De kledingstukken verbeelden de acht hoofdpersonen uit de Max Havelaar.

Voor deze tentoonstelling is een speciaal programma ontwikkeld voor leerlingen van havo en vwo vanaf de derde tot en met de hoogste klassen. Het programma sluit aan bij de vakken Nederlands, geschiedenis en maatschappijleer. U kunt de docentenhandleiding downloaden van de website onder het kopje ‘Educatief programma’.

Het Multatuli Genootschap heeft een nieuwe jubileumwebsite waarop alle activiteiten in Nederland en België staan vermeld. Er is een aparte pagina voor het voortgezet onderwijs waarvoor u zelf bijdragen kunt insturen en waar u lesmateriaal over Multatuli en Max Havelaar kunt downloaden. U kunt daar ook de korte film zien die het Multatuli Genootschap vorig jaar speciaal voor het onderwijs heeft gemaakt.

Gijsbert van Es heeft Max Havelaar hertaald, waarmee de tekst voor veel jonge en andere hedendaagse lezers waarschijnlijk leesbaarder is geworden. Het boek kost €10,- en is uitgegeven door NRC.

Toevallig las ik de laatste weken The woman in white van Wilkie Collins. Doordat ik met Max Havelaar bezig was viel het me ineens op dat die boeken uit hetzelfde jaar zijn. Erg leuk om ze te vergelijken, er zitten namelijk interessante overeenkomsten tussen. Het zijn bijvoorbeeld beide boeken met een meervoudige verteller, in 1860 zeer innovatief. Een groot voordeel van de eReader: je leest nog eens wat oudere literatuur omdat er duizenden titels gratis zijn te downloaden, waaronder veel van Collins en Multatuli.

iPhone: er zijn veel gratis apps voor het onderwijs. Ik was een tijdje niet in de appstore geweest en de hoeveelheid is enorm toegenomen. Ik heb het geloof ik al eens vermeld hier: haal die prachtige app van het Van Gogh Museum op. Alle brieven, met de schilderijen en achtergrondverhalen. Helemaal gratis. Er is ook een complete nationale Museumgids als app. Een een app van het Louvre. Teleac heeft De Taalmeester-app: grammatica, spelling, stijl en taaltermen oefenen. Je kunt talen leren met een gratis app, schaken, je verkeerstheorie, alles over de sterren. Je kunt er een vogel mee afluisteren en de app vertelt je welke vogel het was. Je kunt erop gitaarspelen, en piano. Het bedrijfje Zuztertu maakt speciale onderwijsapps.

Nog eentje voor docenten Nederlands en andere letterenhongeraars: de DBNL (de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren) heeft een nieuwe website.

Over naar bèta en techniek: deze week ontving ik een Jet-Netnieuwsbrief die iedereen die geïnteresseerd is in bètazaken moet lezen. (Jet-Net is een samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheid). Ik weet nu bijvoorbeeld dat het op 22 april Girlsday is. Het is een internationaal evenement dat meiden tussen 10 en 15 laat ervaren dat werken in techniek, bèta en ict interessant, uitdagend en leuk is. Bedrijven en technische afdelingen van ziekenhuizen, science centers en onderzoekscentra zetten hun deuren open en laten zien waar ze voor staan. VHTO, Landelijk expertisebureau meisjes/vrouwen en bèta/techniek, organiseert Girlsday 2010.

Vanaf de site van Jet-Net zijn allerlei bètaprojecten te downloaden.

Ook gelezen bij Jet-Net: de aankondiging voor de Internationale Wiskunde Olympiade. Die vindt in 2011 namelijk in Nederland plaats!

U kunt nog meedingen naar de prijs voor het beste digibord-idee! Inzenden voor 15 februari. En als dat te kort dag is doet u mee met Think Idee van Vives. Je moet wel met ThinkQuest Projects kunnen werken.

Net las ik in Trouw dat minister Plasterk een wel heel zuinige uitspraak heeft gedaan over bezuinigingen in het onderwijs: "Ik zeg niet dat het niet kan, ik zeg ook niet dat het wel gebeurt". We doen hier niet aan politiek maar ik fluister zachtjes naar de minister: gewoon nee zeggen. Gewoon lekker nee zeggen.