Twitterlessen, vodcasts & laptopklassen

Innovatie in het onderwijs: het is een veelbesproken onderwerp. Maar van wie leest of hoort u nou het liefst over innovatief onderwijs in de praktijk? Juist, van een docent zelf. Komt dat even goed uit, want in dit artikel laten we David Pijpaert aan het woord. Hij is docent aardrijkskunde, procescoördinator digitalisering en geeft les met behulp van vodcasts (zie het filmpje), Twitter en laptops. Over innovatief onderwijs gesproken…

 

Wat eraan vooraf ging
“Een aantal jaren geleden solliciteerde ik op de functie procescoördinator digitalisering bij scholengemeenschap Stad en Esch, omdat ik meer bezig wilde zijn met het gebruik van ICT op school. Sindsdien ben ik anders les gaan geven. Maar het échte omslagpunt kwam in oktober 2010, toen ik met een aantal collega’s een bezoek bracht aan High Tech High, een middelbare school in San Diego. Daar zag ik in dat het onderwijs anders kan. Elke leerling moet de kans krijgen zijn/haar talenten te ontwikkelen. Ik stelde mezelf als doel om 100% van de leerlingen te bereiken met een les, in plaats van het gemiddelde percentage van 80%. Naar mijn mening kan het ‘laptop-per-leerling’-concept hieraan bijdragen.”

Laptopproject
Vorig schooljaar begon Stad en Esch met het laptopproject, waarbij alle eersteklassers uitgerust werden met een eigen laptop. De eersteklassers van dit schooljaar hebben nu ook allemaal een laptop en over zes jaar is het de bedoeling dat alle leerlingen op de school een eigen laptop tot hun beschikking hebben. “Als de leerlingen voor het eerst die laptop in hun handen hebben, zie je ze glimmen van trots. En vanaf dat moment, moet je van dat trotse gevoel gebruik maken om ze gemotiveerd te houden.”

Laptops als middel
Met werkboeken werken de brugklassers niet meer sinds de komst van de laptops. Maar niet alle boeken zijn in de prullenbak beland. “Je moet het eigenlijk zo zien dat je er een middel bij hebt naast het leerboek, het schrift en het smartboard. In mijn lessen laat ik de leerlingen niet meer dan 40% van de tijd met de laptop werken. Deze regel is er, omdat ik vind dat je een laptop niet zomaar moet gebruiken; het moet wel een toegevoegde waarde hebben. Daarom gebruiken we de laptops vooral bij verrijkings- en verwerkingsopdrachten.”

Andere didactiek
“Het lesgeven met laptops vergt een compleet andere didactiek; de laptops zetten leerlingen direct in verbinding met de rest van de wereld. De vraag die ik mezelf hierdoor ben gaan stellen is: hoe zorg ik ervoor dat een opdracht zó goed is, dat leerlingen met de opdracht aan de slag gaan in plaats van in te loggen op Twitter?” Sinds kort heeft David Pijpaert echter een manier van lesgeven bedacht waarbij leerlingen wél op Twitter mogen; de docent aardrijkskunde zet het microblogging-kanaal soms in als ondersteuning bij zijn les. “Ik leg dan iets uit op het smartboard en vraag leerlingen om elke vijf minuten in 140 tekens samen te vatten wat ik heb gezegd. Zij plaatsen dat dan op Twitter en aan het eind van de les hebben ze een complete en beknopte samenvatting van mijn les. Ik vind dat je leerlingen eerst de kans moet geven om met nieuwe media te leren omgaan, in plaats van ze het gebruik ervan meteen te gaan verbieden. Dat neemt natuurlijk niet weg dat we voorafgaand aan een twitterles goede afspraken maken.”

Aardrijkskunde
Naast de laptops en het medium Twitter maakt de docent bij zijn lessen aardrijkskunde gebruik van Google Earth, Google SketchUp en EduGIS. “Aardrijkskunde is eigenlijk alles wat er gebeurt buiten het klaslokaal. Daarom haal ik de wereld het klaslokaal in door middel van de nieuwste applicaties, foto’s en film. Ook laat ik leerlingen hun eigen online portfolio maken. Ze maken samenvattingen over de onderwerpen die we behandelen en zoeken daar relevant beeldmateriaal bij. Uiteindelijk wordt dit samengevoegd in een prachtig examendossier.”

Jaloezie
Terug naar de laptops. Dat het project goed wordt ontvangen door leerlingen uit het eerste en het tweede jaar is vanzelfsprekend. Maar hoe zit dat met leerlingen uit andere klassen? “Zij vragen zich vaak af: ‘En wij dan?’. Logisch ook, want we hebben het wel over MacBooks, die erg populair zijn onder jongeren. Wij moeten de leerlingen dan uitleggen dat ze niet allemaal tegelijk op laptops over kunnen gaan. Er moet namelijk ook lesmateriaal voor de laptopklassen worden ontwikkeld en het zou te veel werk zijn om dat voor alle klassen tegelijk te doen. Vooral de derdeklassers zijn jaloers, omdat zij nét niet mee konden doen aan het project. Er is voor hen eigenlijk maar één manier om volgend jaar ook met een laptop te mogen werken en dat is door te blijven zitten. Maar gelukkig is dat het ze niet waard.”