Keuzes voor Later

Later! is één van de projecten van de Nationale Jeugdraad (NJR). Dit project laat jonge mensen in Nederland nadenken over hun toekomst. Hoeveel wil je werken? Wie gaat er voor de (eventuele) kinderen zorgen? Hoe ziet de verdeling van de huishoudtaken eruit? Wat voor invloed hebben je ouders op je toekomstbeeld? En waarom heb je eigenlijk deze studie gekozen?  De NJR ondervroeg 1904 jongeren in het kader van het project.

Huishouding en zorg voor de kinderen
De onderzoekers stelden de vraag hoe de zorgtaken in het gezin verdeeld waren, aangezien dit een indicator is van hoe jongeren zelf later de taken verdelen. In ruim negen op de tien gezinnen vervult de moeder de meeste taken in het huishouden. Bij een kwart van de gezinnen is de taakverdeling gelijk verdeeld over beide ouders.
Jongeren hebben over het algemeen een traditioneel beeld van het gezin. Zo willen jongeren tussen de 18 en 25 jaar liever eerst een tijdje samenwonen voordat ze in het huwelijksbootje stappen en driekwart wil uiteindelijk trouwen.

Ruim driekwart van de jongeren verwacht in de toekomst een gezin te hebben met partner en kinderen. 36% van de jongeren wil het huishouden en de zorg voor de kinderen niet anders doen dan hun ouders. 26% wil het liever wel anders doen, vooral de meisjes van 16 jaar en ouder van niet-Nederlandse ouders willen het anders aanpakken in de toekomst.

Jongeren in het vmbo en mbo verwachten dat ze later een gezin hebben met partner en kinderen. Havo’ers en vwo’ers zijn daar minder duidelijk over, zij geven aan dat ze misschien carrière willen maken en daar een gezin niet altijd bij past. Over het huishouden maken de hv-ers zich ook minder zorgen; zij huren gewoon een huishoudster in. Tenslotte zeggen jongens geen werkuren te willen inleveren om quality time met hun kinderen te kunnen hebben. Meisjes daarentegen zouden er wel voor kiezen om vaker bij hun kinderen te zijn, ook als ze daardoor minder zouden kunnen werken.

Studiekeuze
Omdat het kiezen van een studierichting of opleiding gevolgen kan hebben voor de dagindeling later, is er ook gevraagd naar de belangrijkste redenen waarom jongeren kiezen voor een studierichting. Voor 59% is interesse de belangrijkste reden, voor 20% is dit omdat ze er goed in zijn. Wanneer jongeren een middelbare school uitkiezen, speelt de keuze van de ouders daarbij een grote rol. Maar als de vervolgstudie gekozen moet worden, kiezen jongeren die helemaal zelf.
Uit de focusgroepen komt een ‘leuk, comfortabel leven’ als belangrijkste doel. Geld wordt doorgaans gezien als middel en niet als doel. Jongeren kiezen zonder uitzondering dan ook voor een leukere baan met minder geld.

Werkverdeling
Als meisjes later een gezin hebben, willen de meesten drie dagen werken. De jongeren vinden dat bij de komst van een kind de vrouw meer uren inlevert dan de man, omdat vrouwen minder verdienen dan mannen, vrouwen een flexibele baan hebben en ‘beter kunnen zorgen’. Ondanks het feit dat ze vinden dat vrouwen niet thuis moeten zitten, blijken de traditionele rollenpatronen uiteindelijk leidend te zijn in de keuze.

Verantwoordelijkheid
Meisjes van 15 jaar en jongeren vinden later de zorg voor hun gezin hun belangrijkste verantwoordelijkheid. Bij jongens van 15 jaar en jonger is dat het financiële onderhoud van hun gezin.

Verwachtingen ten aanzien van de taakverdeling
Jongens denken dat zij evenveel (37%) of minder (37%) gaan doen in het huishouden. Van de meisjes denkt 47% dat ze evenveel gaan doen, 37% denkt dat ze meer in het huishouden gaat doet. Ook meisjes met een lagere opleiding denken dat ze later meer huishoudelijke taken op zich zullen nemen dan hun partner. Ook uit de focusgroepen blijkt dat jongens verwachten meer te gaan verdienen, minder te gaan doen in het huishouden en minder bij de kinderen te zullen zijn. Meisjes hebben deze verwachting omgekeerd. Wanneer meisjes geen kinderwens hebben, verwachten ze echter wel dat de huishoudelijke taken en het aantal uren werk gelijk verdeeld zijn.
 
In navolging van het onderzoek is er een spel ontwikkeld, waarbij het keuzeproces van jongeren op vernieuwende wijze wordt gesimuleerd. Tegelijkertijd brengt het spel naar voren tegen welke dilemma’s de jongeren in hun leven aanlopen. Het complete onderzoeksverslag is hier als download beschikbaar, de spelbeschrijving staat hier. Meer informatie over het spel is per mail te bevragen bij de NJR.

Met dank aan: Trendport, 2010