RSS Feed

Wat als alles kan?

Wed, 15 May 2013 00:00:00 +0200

Wat als je je leerlingen met een videoverbinding kunt laten communiceren met leeftijdsgenoten in Japan of Zuid-Afrika? Wat als je ze een videofilmpje kunt laten maken en publiceren, zodat iedereen die toegang heeft tot het internet ernaar kan kijken en erop kan reageren? Wat als leerlingen in hun broekzak een apparaatje zouden hebben waarmee ze een woordenboek kunnen raadplegen, hun gps-locatie kunnen bepalen en audio-opnames kunnen maken? Wat als ze voor het bewerken van een tekening geen kostbare software meer nodig hebben, maar dit eenvoudig en gratis in hun browser kunnen doen? Wat als ze, elk vanuit hun eigen slaapkamer, samen kunnen werken aan werkstukken en presentaties? Wat als alles kan?

Alles kan
Maar dat kan toch allemaal al? Precies. Er kan veel, zoveel dat het ook mij af en toe duizelt. Dan sta ik toch weer versteld van de accuratesse waarmee een app op mijn smartphone gesproken woorden omzet in geschreven tekst. Of begrijp ik niet dat een van mijn sociale netwerken me volledig automatisch weet voor te stellen aan precies de persoon die ik op dat moment beter zou willen leren kennen.

Wat eerst
Als alles kan, kan dat wel eens verlammend werken. Soms voel ik me als dat jongetje van vroeger dat zich geen raad wist als ik op mijn verjaardag alle cadeautjes tegelijk kreeg. Welke moest ik als eerste uitpakken? Dagelijks ontvang ik via sociale media tientallen tips: geweldige apps, gratis te gebruiken online toepassingen, prachtige filmpjes, belangrijke publicaties. Ik kan overal zomaar bij. Welke tool, welk pakketje informatie zal ik als eerste uitpakken?

Kiezen
Als alles kan, zal je keuzes moeten maken. En dat is lastig, want je weet van tevoren niet altijd hoe een bepaalde keuze zal uitpakken. Die app levert misschien niet zo veel op, dat filmpje vertelt mogelijk niets nieuws en hoe nuttig is die publicatie eigenlijk voor jou? Weer een stukje kostbare tijd naar de filistijnen. Ook jongeren vinden het wel eens lastig dat alles lijkt te kunnen. Je kunt reageren op honderden Whatsapp-berichtjes per dag. Je kunt kiezen uit honderden games, tv-programma’s, YouTube-filmpjes.

Het Techniekpact

Wed, 15 May 2013 00:00:00 +0200

Het kabinet heeft deze week samen met werkgevers, onderwijsinstanties en werknemersorganisaties een Techniekpact getekend. Daarmee beoogt men de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt in de technieksector te verbeteren om zo het tekort aan technisch geschoold personeel terug te dringen.

De cijfers
Ondanks een aantal succesvolle initiatieven neemt het aantal technici in Nederland niet snel genoeg toe. Met het oog op de vergrijzing zullen tot 2020 jaarlijks meer dan 70.000 mensen werkzaam in de technische sector met pensioen gaan. Daarentegen stromen jaarlijks tienduizenden nieuwe werknemers in. Dat is mooi, maar helaas niet genoeg. Om het tekort in de technische sector in te halen, zijn er op termijn ruim 30.000 extra technici per jaar nodig (Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt).

Op universitair gebied ziet de toekomst van de technische sector er hoopvol uit. Tussen het jaar 2000 en 2012 is het aantal studenten dat een bèta- of technische opleiding volgt, gestegen met ongeveer 75 procent. Bij meisjes gaat het zelfs over een percentage van 135 procent.

Beeldvorming
Techniek is niet meer weg te denken uit de moderne samenleving. Maar toch kiezen niet veel jongeren voor techniek, omdat ze geen idee hebben wat ‘techniek’ of ‘technologie’ nou eigenlijk is. Volgens de initiatiefnemers denken veel leerlingen dat je er vieze handen van krijgt en dat het saai, moeilijk en ingewikkeld is. Om dat beeld te veranderen, wil men dat alle basisscholen voor 2020 structureel wetenschap en technologie als vak aanbieden. Ook wordt er geld uitgetrokken om meer en beter gekwalificeerde docenten op te leiden. Vanaf 2014 wordt techniek dan ook een verplicht vak op de pabo.

Motivatie
Ook is het belangrijk dat jongeren die voor een technische opleiding kiezen gemotiveerd blijven om deze af te maken. En dat ze, wanneer ze hun opleiding hebben afgerond, ook daadwerkelijk kiezen voor een baan in de technische sector. Het is daarom van belang dat er intensiever wordt samengewerkt tussen de opleidingen en het bedrijfsleven. De kwaliteit en de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt staat of valt namelijk met de betrokkenheid van het bedrijfsleven en een goede praktijkcomponent in het beroepsonderwijs (Techniekpact).

Rol van lesmateriaal
Op 27 februari vond in perscentrum Nieuwspoort in Den Haag de bijeenkomst ‘Industriepoort’ plaats, met vertegenwoordigers van de industrie en minister Henk Kamp. Ook Malmberg was daarbij aanwezig. Tijdens deze bijeenkomst werd aandacht gevraagd voor de belangrijke rol die lesmateriaal kan spelen bij promotie van de technieksector. Deels gebeurt dat al bij de methode Nova natuurkunde en scheikunde voor de bovenbouw van havo en vwo, waar speciale aandacht wordt besteed aan beroepen en vervolgopleidingen.

Ook zijn er gesprekken gaande met C3 om technische beroepen op mbo-niveau onder de aandacht van vmbo-leerlingen te brengen. Door integratie van technische beroepen en richtingen in lesmateriaal, krijgt de sector structureel aandacht en proberen we ons steentje bij te dragen aan Techniekpact.

Lesstarter Biologie: Ree

Wed, 15 May 2013 00:00:00 +0200

Deze wat kleine herten zijn vooral in de schemering waar te nemen. In het dichte struikgewas vallen de jongen minder op dan hun ouders. Zij hebben witte vlekken op hun huid, die dienst doen als schutkleur.

Gewei
Reeën zijn kleine herten. Oudere mannetjes – de reebokken – dragen een gewei bestaande uit zes takken. In de herfst wordt het gewei afgeworpen, waarna het in de winter en in het voorjaar weer aangroeit.

De spiegel
De achterkant van een ree is wit, vooral bij de billen. Dit gedeelte van de ree wordt ook wel een spiegel genoemd. Deze spiegel valt het gehele jaar op en veranderd ook niet van kleur.

Voedsel
Reeën eten plantaardig voedsel zoals bessen, knoppen, uitlopers van planten en zelfs noten en eikeltjes. Volwassen reeën hebben in Nederland geen natuurlijke vijanden. Jonge reeen moeten wel uitkijken voor met name vossen en wilde zwijnen.

Rik Smale – Bioweetjes.nl

Nationaal Congres Onderwijs & Sociale Media

Tue, 14 May 2013 00:00:00 +0200

Vandaag gaat in EYE Amsterdam voor de tweede keer het Nationaal Congres Onderwijs & Sociale Media van start. Ieder onderwijstype heeft op het congres, dat van 14 tot en met 17 mei duurt, een eigen congresdag. Donderdag 16 mei staan het voortgezet onderwijs en het mbo centraal, met keynotes van onder andere Remco Bron en verschillende sessies over sociale media en didactiek, visie, protocollen, trends en ontwikkelingen en de impact van (sociale) media op het primaire proces.

Sociale media: Visie en Protocollen
Een veel gehoorde aanpak als het over sociale media op school gaat is ‘het protocol’. Sommige scholen kiezen ervoor om het gebruik van sociale media - zoals Facebook, Twitter en Whatsapp - te verbieden in de klas. Anderen voeren een positief beleid waarbij deze middelen juist ingezet worden als leermiddel. Peter den Hollander (Infovaardig: instituut voor mediawijsheid en informatievaardigheden) bespreekt in zijn presentatie verschillende aanpakken die scholen kunnen hanteren om doeltreffend beleid te voeren. Want dat je als school te maken krijgt met sociale media, of beter gezegd te maken hebt, dat is een ding dat duidelijk is.

Jongeren en sociale media
In deze presentatie gaat Annemarie van Essen (Biebsearch) in op een aantal denkwijzen om als docent en onderwijsinstelling aan te sluiten bij de manier waarop jongeren communiceren via sociale media. Aan de hand van een aantal denktechnieken daagt Van Essen de deelnemers uit om op verschillende manieren te kijken naar de wisselwerking tussen jongeren en sociale mediakanalen.

De connected leraar
Ook docenten profiteren volop van de digitale mogelijkheden die het internet hen biedt. Zo kunnen ze hun eigen professionalisering onderhouden: ze bepalen hun eigen (leer)doelen, managen hun eigen leerproces en communiceren al dan niet digitaal met anderen om die doelen te bereiken. Kortom, de docent ontwikkelt aan de hand van zijn interesses een eigen PLN: een personal learning network. Klinkt goed toch? Maar is dat het ook? In deze workshop, door Michel van Ast (YoungWorks Academy) en Michiel Maas (Innofun), onderzoekt u het wat, waarom en het hoe van deze PLN’s.

Pre-conference
Naast de congresdagen wordt speciaal voor bestuurders, schoolleiders en managers de dag voor elk congres een pre-conference gehouden. Op woensdag 17 mei (morgen al dus) vindt daarom de pre-conference voor het voortgezet onderwijs en het mbo plaats in De Waag op de Nieuwsmarkt in Amsterdam. Deze middag wordt begeleid door Frans Schouwenburg (Kennisnet) en Paul Vermeulen (ICT-in-onderwijs). Gedurende het programma komen onderwerpen als kansen en gevaren, privacyvraagstukken, reputatie en schoolprofilering aan bod. Voor ieder onderwerp is een expert uitgenodigd en na afloop wordt u per boot naar EYE Amsterdam gebracht voor een netwerkdiner.

Bekijk voor het hele programma de website van het congres. Gaat u naar het Nationaal Congres Onderwijs en Sociale Media? Zo ja, welke sessies gaat u sowieso bezoeken? Laat het ons weten en deel uw ervaringen met elkaar.

iPad in de klas: een case study

Wed, 08 May 2013 00:00:00 +0200

Sinds de komst van de iPad in 2010 zijn steeds meer scholen geïnteresseerd in het gebruik van een iPad in de klas. Het is handig en snel en kinderen vinden het bovendien leuk om (spelenderwijs) te leren via de iPad. Toch is er ook een aantal nadelen. Door middel van een case study bekeken onderzoekers Henderson en Yeow (2012) uit Nieuw Zeeland de voor- en nadelen van de iPad in de klas.

Een case study is een diepgaande analyse van een enkel onderzoeksobject. Op deze manier worden verschillende aspecten van dit object in kaart gebracht en uiteindelijk beter begrepen. Op deze manier is ook de invoering van de iPad in het klaslokaal onderzocht op een Nieuw Zeelandse basisschool. Onderzoekers Henderson en Yeow interviewden drie medewerkers van deze school en spraken met hen over hun ervaringen met de iPad in de klas. Op deze manier legden zij de voor- en nadelen van de iPad in de klas bloot.

Kort na de introductie van de iPad in 2010 schafte de Nieuw Zeelandse basisschool een paar iPads aan. Na een succesvolle testfase waarin docenten met een select groepje leerlingen met de iPad aan de slag gingen, besloot het schoolbestuur voor iedere klas een paar iPads aan te schaffen. Ook werd een soort uitleensysteem bedacht om de iPads na elke schooldag weer te verzamelen, updates uit te voeren en ze op te laden voor de volgende dag.

De voordelen:

Motiveren versus presteren: een ongemakkelijke spagaat?

Mon, 06 May 2013 00:00:00 +0200

Een nichtje van mijn vrouw is vorige week vijftien geworden. Een leuk kind en ook nog eens hartstikke slim. Ze zit in jaar drie van het voortgezet onderwijs, gaat met plezier naar school en is als sinds de basisschool elk jaar de beste of een na beste van de klas. Hoe we dat weten? Haar ouders hebben alle rankings die ze in die jaren heeft verzameld aan de muur gehangen: de beste kinderen van de klas met grote letters bovenaan en naarmate je verder naar beneden kijkt worden de letters kleiner, zodat het nog vrij veel moeite kost om te zien wie de beschamende dertigste plaats bezet. Als er bezoek komt bij mijn zwager en schoonzus wordt vol trots aan iedereen verteld dat Adela echt de allerslimste van de klas is.

Aardrijkskunde leren met een liedje

Wed, 01 May 2013 00:00:00 +0200

Daar sta je dan, docent. De les die je wist dat zou komen is eindelijk hier. Er staat moeilijke stof op het programma. Maar je wilt dat leerlingen de stof begrijpen en de essentie onthouden. Of liever nog kunnen dromen. Hoe krijg je dat voor elkaar? Je zou de lesstof eens in een lied kunnen verpakken.

Infographics in het onderwijs

Mon, 29 Apr 2013 00:00:00 +0200

Infographics zijn een aantrekkelijke manier om informatie te presenteren. Voor u als docent, maar ook voor uw leerlingen. bij het maken van een infographic komen diverse 21st century skills aan bod, zoals creativiteit, ict-geletterheid en communiceren. Echt moeilijk is het niet: met deze tools maakt u binnen een handomdraai zelf een mooie infographic. Wellicht een om uw leerlingen uit te leggen hoe het werkt?

Onderwijstips mei 2013

Thu, 25 Apr 2013 00:00:00 +0200

Onderwijs van Morgen selecteert maandelijks de cursussen, congressen, boeken en andere evenementen die voor u als docent in het voortgezet onderwijs de moeite waard zijn. Met deze maand onder andere het ebook Volgers en Vormers, de masterclass Leren Innoveren en de Landelijke Onderwijsdag VMBO & MBO.

Onderzoek naar docenten en ICT

Wed, 24 Apr 2013 00:00:00 +0200

Digitale technologie neemt bij docenten een centrale positie in als het gaat om lesgeven en professionaliseren. Dit blijkt uit een onlangs gepubliceerd Amerikaans onderzoek onder bijna 2.500 docenten, werkzaam in het basis- en voortgezet onderwijs. Ruim 90% van de ondervraagde docenten zegt dat het internet een grote impact heeft op hun vermogen om toegang te krijgen tot informatie en materiaal voor de les.

Generatieverschillen
Wel zijn er generatieverschillen in hoe docenten de impact van digitale ontwikkelingen ervaren. Net zoals onder de gehele volwassen bevolking, bestaat er onder docenten verschil in gebruik tussen de jonge en wat oudere docenten. Zo beschrijft ruim de helft van de docenten onder de 35 jaar zichzelf als zeer zeker als het gaat om gebruik van nieuwe digitale technologie. Van de oudere docenten zegt minder dan de helft (44%) zeer zeker van zichzelf te zijn. De oudste docenten (55+) denken ten opzichte van hun collega’s onder de 35 twee keer zo vaak dat hun leerlingen meer kunnen met digitale hulpmiddelen dan daadwerkelijk het geval is (59% versus 34%). Ook zijn het de jonge docenten die de meeste ideeën over technologie in het klaslokaal met elkaar delen.

Researchen gelijk aan googlen
Docenten zijn bezorgd als het gaat om de grote afhankelijkheid van leerlingen van zoekmachines. Hun leerlingen stellen googlen gelijk aan researchen en gebruiken bijna alleen zoekmachines zonder voldoende te kunnen oordelen over de kwaliteit van de informatie. Ruim driekwart van de ondervraagden vindt dat zoekmachines leerlingen conditioneren in de verwachting dat informatie snel en gemakkelijk te vinden is. Docenten zijn het erover eens dat de hoeveelheid beschikbare informatie overweldigend is voor de meeste leerlingen. Ruim 70% vindt dan ook dat de digitale technologie van vandaag het moeilijker maakt voor leerlingen om geloofwaardige bronnen te vinden en te gebruiken.

Opvallend hierbij is het percentage docenten (99%) dat zoekmachines gebruikt om online informatie te vinden en om te werken. Bijna driekwart van de ondervraagden zegt veel vertrouwen te hebben in hun online zoekcapaciteiten. Daarbij gebruiken ze Google (90%) het meest.

Deze resultaten geven aan dat docenten – ondanks hun bezorgdheid over leerlingen – wel vertrouwen hebben in hun eigen vermogen om deze middelen effectief te gebruiken. Een ander opvallend detail is dat docenten, ten opzichte van de hele Amerikaanse volwassen bevolking, veel vaker gebruik maken van Wikipedia als hulpmiddel: 87% tegen 53%. Wikipedia is volgens oprichter Jimmy Wales een basisplatform voor informatie, waarna je zelf verder moet zoeken op dieper niveau: “Ik denk niet naar mensen Wikipedia als bron moeten aanhalen”, aldus Wales. In het onderzoek komt niet duidelijk naar voren op welke manier docenten webpagina's als Wikipedia gebruiken.

Digitale tools essentieel
Digitale tools en het internet spelen ook een belangrijke rol bij het voorbereiden van de lessen en in het professioneel netwerken. Zo ontvangt 80% van de ondervraagden wekelijks e-mails waardoor ze op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen in het vak. Hetzelfde percentage docenten gebruikt internet wekelijks om lessen te creëren.

Herkent u zich als docent in het hierboven geschetst beeld? Zo niet, hoe ziet u het dan wel? Laat via onderstaand reactieformulier uw mening achter.