Op weg naar het expeditiemodel 1B – geluk

Geef uw reactie REACTIES (23 totaal) Alle reacties...

Brief Kamerfractie van de SP - Beste Henk Witteman, Hartelijk dank voor uw email aan de SP-Kamerlid Manja Smits, zij vroeg mij deze te beantwoorden. U stelt terecht dat harmonie in de klas erg belangrijk is voor een leerling om gelukkig te zijn. De SP wil daarom goede docenten voor de klas die deze harmonie kunnen brengen. Graag zien wij daarom goed opgeleide docenten. Hierin heeft de SP onlangs nog een succes geboekt: www.sp.nl/manjasmits/nieuwsberichten/10745/111122-eerste_aanbeveling_rapport_smits_overgenomen.html. Helaas zijn er grote bezuinigingen gepland op het speciaal onderwijs. Tegelijkzullen steeds meer leerlingen met een handicap of stoornis in de gewone klas moeten worden opgevangen. De leraren zijn hierop meestal niet voorbereid. Bovendien zijn de klassen in het basisonderwijs de afgelopen twee jaar al groter geworden. Dit staat allemaal erg ver af van de door u bepleitte harmonie. De SP wil deze maatregelen en bezuinigingen dan ook zo snel mogelijk van tafel. Met vriendelijke groet, Wouter Groot Koerkamp Medewerker SP Tweede Kamerfractie Kijk ook eens op www.sp.nl/onderwijs

Dr. Henk Witteman - @ Alle lezers. Toch een beetje feest. Een jaar geleden , om precies te zijn op 18 januari 2011, publiceerde onderwijsvanmorgen het artikel Mag een puber homo zijn?. Binnen dit jaar is het artikel door meer dan 62.000 mensen gelezen. Opvallend is ook het grote aantal integere reacties vanuit de lezers. In dit artikel hebben we het over gelukkige pubers. We beseffen steeds meer dat GELUK in de jeugdjaren voorwaardelijk is voor een evenwichtige groei. We vinden het ook terug in onze grondwet: Artikel 1 van de grondwet luidt dan ook: “Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan”. Gediscrimineerd worden in de jeugdjaren op wat voor gronden dan ook heeft traumatische gevolgen die het hele leven voelbaar zijn. Het is duidelijk dat in onderwijsvanmorgen trends te voorschijn komen die duiden op een veranderende maatschappij in positieve zin. Qua bezoekers aantallen trekken Gelukskunde van Theo Wismans en dit artikel gelijk op. Het publiek geeft aan welke richting de maatschappij dient te gaan.

Redactie (via twitter) inzake gelukskunde - @MuseumJoCas: @qqrrssrr @onderwijs artkel geeft antwoord eigenlijk al, verweven zitten ih dagelijks onderw , geen apart vak dus wel te overwegen voor pabo. Antwoord op vraag: Moet gelukskunde een apart vak worden?

Emilia - Geachte heer Witteman. Ik lees regelmatig uw stukjes op onderwijsvanmorgen. Ik vond het leuk u zaterdag op Radio Midden-Limburg te horen. Ik wens u veel succes met uw expeditiemodel in het nieuwe jaar.

Dr. Henk Witteman - Afgelopen week sprak ik met de ouders van Francis. Deze deden mij het volgende geanonimiseerde verslag. Als bewijs overhandigden ze mij de correspondentie met de directie van de school. Dit is een geanonimiseerd verslag dat is gedestilleerd uit een brief van ouders aan de directie van een VO-school. Het gaat om hun 12 jarige zoon Francis. De docenten hadden al maanden eerder geccostateerd dat de prestaties van Francis achteruit gingen. Uit de briefwisseling blijkt dat de mentor en de tamleider hiervan op de hoogte waren, maar dit niet communiceerden met de ouders. Er werd door niemand van de school contact met hen gezocht! De ouders ontvingen alleen tijdens de eerste periode van het schooljaar een cijferkaart. De directie argumenteerde dat Francis ondanks een lage citoscore toch was toegelaten. De ouders voerden aan dat toelating tot de school verantwoordelijkheid schept. Niet alleen betaalt de overheid voor iedere leerling ca Euro 6.500 per schooljaar, maar met dit gegeven wordt niet integer omgegaan als men voor dit geld niet bereid of in staat is voldoende inspanning te verrichten. Immers,acceptatie van een kind als leerling, betekent ook acceptatie van de verantwoordelijkheid voor dit kind. De ouders verwijten de school kinderen toe te laten die zich nog niet kunnen realiseren welke kwaliteiten van hen worden verwacht ten aanzien van het aansturen van hun eigen leerprocessen, noch van de vereiste leerstragieën die nodig zijn om tot succes te komen. Verder verwijten de ouders de school dat er geen rekening wordt gehouden met de verschillen in ontwikkelingstempo van leerlingen in de pubertijd. Vooral verwijten zij een aantal docenten dat zij niet in staat zijn leerlingen de nodige handvatten aan te reiken om tot succes te komen.Tijdens ouderavonden moesten zij bijvoorbeeld constateren dat er ten aanzien van het puberbrein weinig kennis aanwezig was bij de docenten en dat er weinig begrip was voor deze turbulente periode ondanks de vele publicaties van de laatste jaren. Commentaar HW: Over het algemeen moet ik constateren dat ouders huiverig zijn om naar buiten te treden met hun problemen en klachten als het gaat om hun kinderen. Zij vrezen dat er repercussies zullen zijn voor hun kind. Wat deze school betreft, heb ik wel vernomen dat de Onderwijsinspectie maatregelen heeft genomen. Voor Francis is dit helaas te laat gekomen. Hij zit nu op een school waar hij zich helemaal niet thuis voelt en erg ongelukkig is.

Gabriëlle (geplaatst door redactie) - Gabriëlle - Meneer Witteman. Wilt u ons helpen? Ik zit op een ROC in Maastricht. We zijn harstikke kwaad omdat we wel cijfers terug krijgen maar niet mogen zien wat we fout hadden. Ik had een 4 voor Engels en ik had echt goed geleerd. En ook andere jongens en meisjes waren kwaad. Wat moeten we doen?

Pieter en Jeanny - Ik heb een vraag aan andere lezers. Op de school van mijn dochter Mary krijgen de leerlingen wel cijfers, maar ze krijgen de proefwerken niet terug. Ze kan dan niet zien wat ze fout had. De lerares zegt dat de proefwerken bewaard moeten blijven, omdat ze volgend jaar weer gebruikt moeten worden. Is dat normaal?

dr. Henk Witteman - Aan de lezers. Er komen de laatste dagen ook negatieve reacties binnen. Op een Vlaamse site kwam ik belangrijke informatie voor ouders tegen. 11 tekenen die er op wijzen dat je kind psychisch niet in orde is Wetenschappers van het Amerikaanse Center for the Advancement of Children’s Mental Healt en het Reach Institute hebben 11 makkelijk te herkennen tekenen in kaart gebracht, die er op wijzen dat er bij een kind mogelijk iets schort op psychisch gebied. De onderzoekers hopen dat de lijst ouders kan helpen om een onderscheid te maken tussen normaal gedrag en tekenen van een stoornis. De lijst is onder meer gebaseerd op de symptomen van meer dan 6.000 kinderen tussen 5 en 17 jaar oud, die in behandeling waren voor een psychisch probleem. Als u één of meerdere signalen bij uw kind herkent, raadpleegt u het best een psycholoog of psychiater, menen de onderzoekers. Dit zijn de signalen: 1. Het kind is erg verdrietig of teruggetrokken gedurende minstens 2 weken 2. Het probeert zichzelf te verwonden of te doden of maakt plannen daartoe 3. Het heeft een plotse overweldigende angst zonder aanleiding, soms met een verhoogde hartslag en een snelle ademhaling 4. Het raakt vaak betrokken bij gevechten, gebruikt daarbij een wapen, of wil anderen verwonden 5. Het heeft aanvallen waarbij het de controle over zichzelf verliest en anderen kan verwonden 6. Het eet niet, braakt of gebruikt laxeermiddelen om af te vallen 7. Het piekert veel of heeft angsten die dagelijkse activiteiten in de weg staan 8. Het heeft extreem veel moeite om zich te concentreren of kan niet stil zitten en dat brengt hem of haar in gevaarlijke situaties of het zorgt voor slechte schoolprestaties 9. Het gebruikt herhaaldelijk drugs of alcohol 10. Het heeft sterke stemmingsschommelingen die problemen veroorzaken in relaties 11. Het vertoont drastische veranderingen in zijn gedrag of persoonlijkheid. Dit is de site: www.thereachinstitute.org

Ouders van Luc - @ouders van Eddy. Wij waren niet geschokt van jullie verhaal. Waarom niet? Omdat we dit soort geluiden bij meer scholen horen. Niet bij allemaal, moeten we gelukkig erkennen, maar wel bij de school van onze zoon Luc. Hij was niet schoolrijp toe hij naar de brugklas ging. Echt nog een kind. Op school kon hij goed mee. Hij was op de basisschool vrij klein, maar hij kon het goed met de klasgenootjes vinden en had er geen last van. Hij werd dus niet gepest. Hij werd toegelaten tot de brugklas havo. Hier ging het snel mis. Hij voelde zich niet thuis tussen al die grote jongens en vaak nog grotere meisjes. Zijn rapporten vielen tegen. Je kon merken dat hij angstig werd. We spraken erover op de ouderavonden, maar we vonden weinig gehoor. We vroegen of hij een jaar mocht doubleren, maar dat was tegen de regels. Hij bleef dus zitten en ging naar een andere school. VMBO kader-beroeps. Hij vindt het er vreselijk. Er is geen discipline en de leerlingen doen maar wat, terwijl onze Luc structuur en ondersteuning nodig heeft. Zijn school vindt dat de kinderen zelfstandig moeten worden en dat ze moeten leren plannen, leerstof indelen enz. We hebben het gevoel dat gesprekken niet helpen. De directeur praat over het Nieuwe Leren dat zo goed is voor de ontwikkeling van kinderen. Wij, ouders, geloven er niets van. Wij hebben nu een afspraak met een school in Hasselt. We horen van andere ouders dat Vlaamse docenten echt achter hun leerlingen staan.

Redactie over klacht van ouders - Samenvatting van en citaten uit een brief van een ouderpaar aan een Bestuur (2010) van een VO-school. De ouders uiten hun onvrede over de handelwijze van de Teamleider Brugklassen en van de Rector. Zij voeren argumenten aan waarom zij menen dat hun zoon Eddy (12 jaar) ten onrechte niet is bevorderd: 1. Het niet binnen de normale tijd nakijken en beoordelen van de schiftelijke en mondelinge overhoringen; 2. Het niet hanteren van een goed werkend cijferkaartsyseem; 3. Het niet tijdig communiceren van of inzage geven in de resultaten van hun zoon aan de ouders. 4. De excommunicatie van de leerling. De ouders vermelden in de brief dat “het 3e rapport van Eddy de status had van “bevordering”. Op 22 juni kregen de ouders bericht van de mentrix dat Eddy verwezen werd naar een andere school. Dit was 3 dagen voor de aanvang van de vakantieperiode! De ouders zijn van mening dat de individuele docenten hen per omgaande hadden moeten informeren over de terugval in resultaten. Eddy had namelijk een hersenschudding opgelopen tijdens een week vol repetities en overhoringen. Hij was daarom niet aanwezig geweest. Door de leraren werd hij gestraft met het cijfer 1 (één). Geen van de leerkrachten is op het idee gekomen om de mentrix of de ouders te informeren. Hierdoor werd Eddy de gelegenheid om te herkansen ontnomen. De ouders hebben direct conact opgenomen met de Teamleider en met de Rector. Beiden persisteerden dat de school juist had gehandeld. Reactie van de Rector: EEN LEERLING IS ZELF VERANTWOORDELIJK VOOR ZIJN RESULTATEN. De redactie heeft de stukken ingezien en kent de namen van de ouders en de school. Om privacy redenen zijn ze niet genoemd.

Lars Pieroen - @Joppe. Ik reageer op de opmerking van mijn goede collega Joppe Veenstra. In veel zaken zijn wij het met elkaar eens. Maar niet op de tegenstelling veldloopmodel versus exeditiemodel. Een wedloop haalt het beste uit de mens, zegt Joppe. Dit zal echt wel waar zijn, want bescherming leidt gemakkelijk tot luiheid. Kijk maar eens naar de vroegere oostbloklanden die door inertie economisch en moreel in elkaar zijn gezakt. Maar ik vind dat concurrentie tussen mensen beslist positief kan werken. Maar dat geldt volgens mij niet voor kinderen. Zij zijn meestal nog niet rijp om zonder een beschermende omgeving zich evenwichtig te ontwikkelen. Daarom gaat er ook zoveel mis. Volgens veel wetenschappers zijn mensen pas volgroeid als ze 20 - 23 jaar zijn. Dan kunnen we de onvemijdelijke strijd om het bestaan pas aan. En zelfs dan hebben nog veel mensen de neiging zich een veilige plek te verwerven in een beroep dat financiele en sociale zekerheid biedt. Ik vind het expeditiemodel voor jeugdige leerlingen een prima idee. De eisen die we aan hen stellen kunnen we geleidelijk opschroeven. Op hogescholen en universiteiten moeten we hen op de tenen laten lopen. We moeten ervoor zorgen dat iedereen naar vermogen kan bijdragen aan onze samenleving.

Joppe Veenstra - Haal je met een veldloop model niet het beste uit de mens? Knokken voor je bestaan, hard werken...is dat niet het verschil tussen Zuid-Europa en de noordelijke landen? Ik besef da ik nu een knuppel in het hoenderhok werp.

Dr. Henk Witteman - @docent HVA. Ik heb kort op uw mail gereageerd. Ik zal het hier iets uitvoeriger doen voor de andere lezers. Waarom is het zo belangrijk dat kinderen zich gelukkig voelen? Vanuit het leren zelf gezien? Is goed presteren op school een kwestie van Nature (wat heb je meegekregen aan genetisch materiaal?) of van nurture (wat zijn de omgevingsinvloeden?) U kent ongetwijfeld de tijd van het geloof in de "maakbare samenleving" van de jaren '70 en '80 van de vorige eeuw. Toen sprak men over verrijkte leeromgeving" waarin iedereen tot hoge leerprestaties zou kunnen komen. Helaas dat is niet waar. M. Gazzaniga die werkte in de onderzoeksgroep van Nobelprijswinnaar Roger W. Sperry schreef al in The Social Brain dat de omgeving wel het leervermogen kan veranderen, maar niet verbeteren. Met andere woorden: een negatieve omgeving schaadt de mogelijkheden, een positieve omgeving houdt de mogelijkheden intact. Harde docenten, straffen, dwang en dergelijke schaden de ontwikkelingsmogelijkheden van een kind. Als een kind zich prettig voelt en dus gelukkig is en zich in wil zetten kan het leerpotentieel volledig benut worden. Heel bekend is de beperking van het werkgeheugen als iemand onder stress werkt. Al heel lang weten we dat het werkgeheugen niet optimaal functioneert als iemand toetsangst heeft. "Tijdens de toets wist ik niets meer". Streven naar geluk is streven naar optimale omstandigheden waarin kinderen zich kunnen ontwikkelen. Er zijn docenten die een veldloopmodel prefereren boven een een expeditiemodel. De besten moeten winnen. Dit veldloopmodel creëert een toestand van permanente selectie. De toevallige aanwezigheid van andere leerlingen bepaalt dat het resultaat. Zijn je medeleerlingen heel goed en ben jij wat minder goed, dan faal je. Zijn je medeleerlingen minder goed en jij ben een beetje beter, dan kom jij er als winnaar uit. Ik zie liever dat iedereen de eindstreep (met hard werken) haalt.

Dr. Henk Witteman - @Meester Maat e.a. Gemakshalve citeer ik hier een eerder artikel die ingaat op ons vermogen zelf ons geluk en dat van anderen te beïnvloeden. Hier komt het citaat: "De geneticus David Lykken van de Universiteit van Minnesota publiceerde in 1998 een onderzoek naar geluk onder 4.000 Amerikaanse twee-eiige en een-eiige tweelingen en kwam tot de conclusie dat geluk voor 50% afhankelijk was van het erfelijk materiaal. Lone Frank sprak daarover met Richard Davidson, de koning van het geluksonderzoek. In 2006 rekende Time Magazine hem tot een van de 100 invloedrijkste denkers aller tijden. Davidson heeft ontdekt dat het geluksniveau mogelijk voortkomt uit asymmetriëen in de hersenactiviteit. Kort gezegd heeft hij ontdekt dat de primaire locaties van geluk en tevredenheid zich bevinden in de linker prefrontale cortex. Wat blijkt? Het basishumeur, het ijkpunt, is de afspiegeling van de verhouding in activiteitsniveau tussen de linker- en de rechterhersenhelft. Hoe meer het activiteitsniveau opschuift naar links, hoe gelukkiger de individuele mens is. Dit geven MRI-scanners tenminste aan. Wat betekent deze conclusie? Zoals bekend bevindt de prefrontale cortex zich in het evolutionair jongste deel van ons brein. Dit deel wordt ook wel de regisseur of de stuurman genoemd. We hebben het al eerder gehad over het verschil tussen de linker- en de rechterhersenhelft. We weten dat de linkerhersenhelft zich meer richt op details en minder op de grote lijn. Richard Davidson heeft het geluksniveau gemeten van mediterende Tibetaanse monniken. Zij bleken zeer hoog op de factor geluk te scoren. Het activiteitsniveau in de linker prefontale cortex bleek veel sterker te zijn dan van de rechter prefontale cortex. Hij concludeerde dat de monniken door het mediteren in staat waren de negatieve emoties vanuit de amygdala te neutraliseren of tenminste te dempen. Hun ijkpunt schoof dus steeds op naar links. Belangrijk voor onze leerlingen Davidson stelt ook dat ons brein zo plastisch is (zie ook: M. Sitskoorn, 2006) dat pubers goed kunnen worden getraind in het nadenken over filosofische en existentiële vraagstukken. Gelukskunde, lessen in geluk, van S. Scholtes, T. Seeverens en T. Wismans biedt hiervoor een uitstekend handvat. Ik adviseer scholen vanaf de brugklas leerlingen te leren na te denken over alles wat belangrijk is voor hun leven en hierover samen met een docent filosofie (Gelukskunde) na te denken. Standaard, iedere week een uur, een schoolleven lang. Op deze manier leren zij hun menselijke brein, de neocortex en dan met name de linker prefrontale cortex, de oudere en primitievere breinen te beheersen. Het zal leerlingen in staat stellen boven hun genetische basisniveau van geluk uit te stijgen".

Meester Maat - @Eugenie. en docent Hogeschool Amsterdam. Ik ben het met je eens. Veel is nog niet goed in het onderwijs. Ik deel je mening over vele pabo's en universitaire lerarenopleidingen. Vele leiden nog op als 30 jaar geleden. In die tijd ging alle aandacht naar didactiek zonder vakkennis er pedagogiek zonder liefde voor de leerling. Gelukkig zie ik ook goede dingen. Er is een bericht van de Hogeschool Arnhem - Nijmegen dat ze dit artikel doorsturen naar alle opleidingen voor docenten. Compliment voor deze Hogeschool.

Rianne Menning -Hogeschool Arnhem en Nijmegen - Wij hebben uw mail doorgestuurd naar het secretariaat van de lerarenopleidingen voortgezet onderwijs, met het verzoek deze intern te verspreiden. Vr. Groet, Rianne Menning

Eugenie Goossens - @Michelle, John Boumans. Vanmorgen hoorde ik het verslag van de Commissie Deetman. Hij sprak over de onderdrukking van de zwakkeren (misbruikte kinderen) door de sterkeren (kerkelijke instanties en individuele paters en priesters). Is het niet zo dat nog steeds hetzelfde gebeurt op scholen? Oefenen leraren vaak niet gewoon macht uit over de kinderen van anderen? Raken kinderen hierdoor niet gefrustreerd? Worden ze soms niet zo gekwetst dat ze blijvende schade oplopen? Wie roept deze leraren en directies ter verantwoording? Vergeleken de nonnen in mijn geval me niet altijd met mijn veel slimmere zus? Heeft het mij niet jaren gekost om weer gewoon van mijn zus te gaan houden? Meneer Witteman, wat fijn dat u dit onderwerp hier aan de orde stelt. Ik ben u dankbaar.

Michelle - @John Boumans en Docent Hogeschool Amsterdam. Ik heb zelf een lerarenopleiding gevolgd in Leiden. Hoewel die redelijk was, werd ook daar weinig aandacht gegeven een de zachte kant van de relatie leraar-leerling. Over het geluk van leerlingen hadden we het nooit. Jammer, eigenlijk, want meer aandacht hiervoor zou mij een betere start hebben gegeven, Ik was streng en rechtvaardig, denk ik. Maar kan een kind beoordelen wat rechtvaardig is? Ik kon er de harten van de kinderen niet mee winnen.

John Boumans - @Docent Hogeschool van Amsterdam. Sorry hoor, toen ik uw reactie las werd ik echt kwaad. U bent waarschijnlijk van een lerarenopleiding. Geen wonder dat er zoveel leraren zijn die ongeïnteresseerd hun werk doen. Onze dochter volgt lessen aan een ROC. Gisteren was ze thuis woedend uitgevallen. Een van haar leraren had geweigerd haar een proefwerk terug te geven waar ze maar een 4.5 voor had. Ze had er hard aan gewerkt en wilde weten wat ze fout had gedaan. De docent weigerde haar het werk ter inzage te geven. Zo zou het kunnen kopiëren en volgend jaar had hij het proefwerk weer nodig. Die rode strepen, die leermomenten waren overbodig. Op dit ROC zijn er veel van dit soort leraren. Geen wonder dat zo veel leerlingen klagen. Maar als ik uw reactie lees, snap ik het wel. U leidt mensen op voor het leraarschap en u vindt het niet van belang dat ze van u leren zich voor hun leerlingen in te zetten en betrokkenheid te tonen. Ik heb een eigen zaak. Als ik zo betrokken was als u, zou ik al lang failliet zijn. Ik moest dit even kwijt.

Redactie - Een docent van de Hogeschool van Amsterdam mailde ons de volgende reactie: dit kun je toch niet een artikel noemen? School heeft als doelstelling geluk te geven? en wat is dat dan? Geluk wordt zo gereduceerd tot je prettig voelen. School is toch bedoeld om cultuur over te dragen zodat leerlingen vrij en redelijk worden......maar gelukkig?

Hélène Sieljes - Prof. Stevens spreekt al jaren over de 3 basisbehoeften voor een stabiele sociaal-emotionele ontwikkeling/welbevinden, welke weer een positieve ontwikkeling heeft op de leerprestaties: het gevoel dat je iets kunt (competentie-beleving), het gevoel dat je iets zelf kunt (autonomie) en een waarderende omgeving (relatie). Docenten, investeer in de relatie met leerlingen, betrek ze bij wat je met hen wil bereiken, laat ze meedenken over welke manier voor hen werkt, laat ze dat uitproberen, accepteer verschillen, gun ze succeservaring en focus op wat goed gaat en hoe je dat kunt inzetten voor zaken die minder goed gaan!

theo wismans - Mooi artikel.. geeft weer een boost. Kijk ook eens naar de artikelen in het mediaoverzicht van gelukskunde. Oproep: ga zelf aan de slag met gelukskunde. Deze methode blijft ongekend populair en vele docenten ontwikkelen geweldig mooie lessen vanuit dit concept. www.malmberg.nl/Voortgezet-onderwijs/Methodes/Mens-Maatschappij/Gelukskunde/De-methode-Gelukskunde/Ervaringen/Media-over-Gelukskunde.htm

Jan van Mameren - Dit artikel moeten ze in de leraarskamer hangen. Zo mooi kan ons beroep zijn. Stemt tot nadenken.