Erno Mijland - Het slimste jongetje van de klas

Eerst haalde hij een tien voor rekenen. Daarna werd hij steeds beter in onthouden en leerde hij praten. Een beetje monotoon misschien en met een wat blikkerige stem, maar toch. Hij leerde ook luisteren, waarna beslissingen nemen de volgende stap was: eerst informatie verzamelen, die interpreteren en vervolgens de juiste keuze maken. Onder de codenaam Deep Blue nam hij het in 1995 op tegen Garri Kasparov in het edele schaakspel. Hij verloor, maar met opgeheven moederbord. Vorig jaar nog won hij als Watson van twee mensen in het Amerikaanse spelprogramma Jeopardy. En hij is nog altijd niet uitgeleerd. Sterker nog, de Wet van Moore vertelt dat zijn capaciteiten zich steeds sneller zullen ontwikkelen.

Aan de ene kant zijn we als mens gefascineerd door dit door onszelf bedachte slimste jongetje van de klas: de computer. Aan de andere kant vinden we onszelf nog altijd slimmer. Anything you can do, I can do better, zongen Betty Hutton en Howard Keel destijds in de film 'Annie Get Your Gun'. Maar mensen zijn al lang niet meer better in 'anything' dan de computer.

In het onderwijs leiden we jongeren op voor de toekomst. Wie nu als peuter met tranen in de ogen voor het eerst mama weg ziet fietsen van het schoolgebouw, zal ongeveer in 2028 de eerste stappen zetten in de wereld van werk en burgerschap. Het lijkt me van groot belang om als opvoeders en opleiders na te denken over wat we die peuter moeten meegeven om straks te leven naast én te concurreren mét het slimste jongetje van de klas. Want alles wat computers sneller, slimmer en goedkoper kunnen doen, zullen ze uiteindelijk gaan doen.

Ons brein heeft een aantal unieke kwaliteiten aan boord waarin we nog wel even beter zullen zijn dan computers. Denk aan creativiteit, empathie, zelfbewustzijn en reflectie. Niet voor niets staat een thema als creativiteit prominent in het lijstje van 21e eeuwse vaardigheden. Puur menselijke kwaliteiten ontwikkelen, draagt bij aan de ontwikkeling van ons als mensheid. Belangrijk dus. Een kwaliteit waar je in dit kader misschien niet zo snel aan denkt, is de unieke samenwerking van ons brein met ons lichaam. Robots zijn nog altijd slechte voetballers, dansers en bedden-van-bedlegerige-patiënten-verschoners. Wil je als gymleraar meer uren? Vertel dan je directeur dat dat gezien moet worden in het kader van 'een stukje toekomstgerichtheid'.

Wat betekent de snel toenemende kracht van computers voor jouw vakgebied?

Erno Mijland, adviseur, trainer en onderwijsjournalist - Alles kan altijd beter