Home Artikelen

Denken of doen: de holistische leerstijl

leerstijlen en vakdidactiek | woensdag 11 juni 2008, 16:55
19173429

Leerlingen die niet alles uit hun hoofd hoeven te leren, maar toch het hoofdstuk kennen. En geen samenvattingen maken, maar genoeg hebben aan het lezen van de inhoudsopgave. Het is vast herkenbaar voor docenten. Nadat in de vorige aflevering in de reeks over leerstijlen de serialistische leerstijl aan bod kwam, kijken we nu naar de tegengestelde leerstijl: de holistische leerstijl. Wat zijn de voordelen en de nadelen van deze stijl? En hoe kunnen docenten het leerproces van deze leerlingen sturen?

De holistische leerstijl is compleet tegenovergesteld aan de serialistische leerstijl. De serialistische leerstijl is de leerstijl van de stapsgewijze verwerking (zie vorige aflevering), bij de holistische leerstijl gaat het om diepteverwerking. Uit onderzoek onder studenten (Van Rijswijk en Vermunt) blijkt dat een fink deel van studenten leert volgens deze diepteverwerking. Centraal staat bij deze wijze van verwerking het zoeken naar verbanden binnen de studiestof en verbanden tussen de studiestof en de eigen voorkennis. Diepteverwerkers proberen relaties te leggen tussen verschillende theorieën, tussen specifieke feiten en de grote lijn van een leereenheid, tussen feiten en conclusies en tussen de lesstof en eigen voorkennis. Deze leerlingen proberen zich een totaalbeeld van de studiestof te vormen door afzonderlijk behandelde onderwerpen samen te voegen, te structureren tot een samenhangend geheel. Zij studeren op een kritische manier, denken mee met de lesstof en komen tot eigen interpretaties.

Een voorbeeld maakt duidelijk welke leerstrategieën deze leerlingen gebruiken. Lisa moet zo’n 50 pagina’s tekst binnen enkele dagen bestudeerd hebben. Zij combineert de leerfuncties selecteren, structureren en personaliseren tot één leerstrategie. Als leertactieken gebruikt ze: lezen van inhoudsopgave, selecteren van belangrijkste hoofdstukken, deze vluchtig doorlezen, de belangrijkste punten in schema brengen (zie vorig artikel voor uitleg over leerfuncties, leerstrategieën en leertactieken). Lisa probeert wat ze leest te koppelen aan eigen ervaringen. Als ze de kern denkt te begrijpen, leest ze snel nog even de minder belangrijke hoofdstukken en paragrafen.

Samengevat: leerlingen met een holistische leerstijl letten op de grote lijn, zoeken naar verbanden in de leerstof, letten minder op details en leggen vaker verbanden met andere leerdomeinen (zie ook bijlage). Dit klinkt allemaal positief, maar deze leerstijl heeft ook negatieve kanten. Zo is het te weinig aandacht hebben voor details een valkuil. Ook kunnen leerlingen soms verbanden zien die er niet zijn (zie bijlage). Net als bij leerlingen met een serialistische leerstijl is het ook mogelijk om persoonskenmerken te koppelen aan leerlingen met een holistische leerstijl (zie bijlage). Uiteraard is dit generaliserend, maar in het algemeen kunnen we zegggen dat deze leerlingen extravert, impulsief en creatief zijn.

Net als bij de serialistische leerstijl tot slot een rijtje van tips die docenten kunnen geven aan leerlingen met een holistische leerstijl:

- Bedenk dat parate kennis van belangrijke feiten een onmisbaar onderdeel van bijna elk vak kan zijn. Leer dus niet te globaal.

- Wanneer de samenhang in de leerstof moeilijk te ontdekken is, bedenk dan dat aan memoriseren soms niet te ontkomen is.

- Zoeken naar relaties tussen onderdelen van de leerstof bevordert het overzicht over de grote lijn.

- En het belangrijkste advies: zoek geen verbanden waar ze niet zijn!

Heeft u nog meer tips voor leerlingen met een serialistische of holistische leerstijl? Laat het ons weten! In de volgende afleveringen gaan we verder met de versatilistische en de oppervlakkige leerstijl.

Henk Witteman (stuur een e-mail) Stuur dit artikel door | 33742 keer gelezen

img img img img

Geef uw reactie REACTIES (1 totaal) Alle reacties...

Johannes - Misschien komt deze tip: - Bedenk dat parate kennis van belangrijke feiten een onmisbaar onderdeel van bijna elk vak kan zijn. Leer dus niet te globaal. duidelijker over als je erbij vermeld dat dit de mening is van veel docenten, met als gevolg dat in veel proefwerken, examens, tentamens leerlingen/studenten op het paraat hebben van dit soort feiten worden getest.

REAGEER

img
scherm groot2

Widget Title

LAATSTE 3 REACTIES

Joek van Montfort - Van 12 tot 15 augustus vindt in Amsterdam een conferentie scratch2015ams.org plaats. Scratch staat zowel... 
Lees verder  arrow

Chantal - Een hele goede ontwikkeling! Veel van het bovenstaande passen we al toe op mijn school,... 
Lees verder  arrow

schulp - Ga er nou maar van uit dat het onderwijs er op lange termijn net zo... 
Lees verder  arrow

Widget Title

MEEST GELEZEN ARTIKELEN
NMC Horizon 2015: de grootste uitdagingen in onderwijstechnologie
Eind vorige maand publiceerde het New Media Consortium (NMC) haar jaarlijkse ‘NMC Horizon Report:
Lees verder arrow
Orde in de klas vanaf de eerste dag schooldag
Ordeproblemen: iedere leraar heeft er weleens last van. Voor de ene leraar gaat het over een gevoel
Lees verder arrow
De beste onderwijsboeken van het afgelopen schooljaar: deel 1
Onderwijs van Morgen selecteert maandelijks de cursussen, congressen, boeken en andere events die vo
Lees verder arrow

Widget Title

STEM MEE Bekijk resultaat img
Is het idee van een diploma op maat een goed plan? Wat vindt u?
Ja, dat is een goed plan
Nee, geen goed plan
Is het idee van een diploma op maat een goed plan? Wat vindt u?
Ja, dat is een goed plan
 
77%
Nee, geen goed plan
 
23%

Widget Title

VIDEO VAN DE WEEK

Kinderen in de leeftijd van 4-8 jaar worden geconfronteerd met mediadragers uit de jaren '70 '80 en '90. Dit levert verrassende reacties op! Een ding is zeker, technologieën gaan snel, maar zelfs voor 'Digital Natives' lijkt het eeuwen geleden.