Home Artikelen

Denken of doen: de holistische leerstijl

leerstijlen en vakdidactiek | woensdag 11 juni 2008, 16:55
19173429

Leerlingen die niet alles uit hun hoofd hoeven te leren, maar toch het hoofdstuk kennen. En geen samenvattingen maken, maar genoeg hebben aan het lezen van de inhoudsopgave. Het is vast herkenbaar voor docenten. Nadat in de vorige aflevering in de reeks over leerstijlen de serialistische leerstijl aan bod kwam, kijken we nu naar de tegengestelde leerstijl: de holistische leerstijl. Wat zijn de voordelen en de nadelen van deze stijl? En hoe kunnen docenten het leerproces van deze leerlingen sturen?

De holistische leerstijl is compleet tegenovergesteld aan de serialistische leerstijl. De serialistische leerstijl is de leerstijl van de stapsgewijze verwerking (zie vorige aflevering), bij de holistische leerstijl gaat het om diepteverwerking. Uit onderzoek onder studenten (Van Rijswijk en Vermunt) blijkt dat een fink deel van studenten leert volgens deze diepteverwerking. Centraal staat bij deze wijze van verwerking het zoeken naar verbanden binnen de studiestof en verbanden tussen de studiestof en de eigen voorkennis. Diepteverwerkers proberen relaties te leggen tussen verschillende theorieën, tussen specifieke feiten en de grote lijn van een leereenheid, tussen feiten en conclusies en tussen de lesstof en eigen voorkennis. Deze leerlingen proberen zich een totaalbeeld van de studiestof te vormen door afzonderlijk behandelde onderwerpen samen te voegen, te structureren tot een samenhangend geheel. Zij studeren op een kritische manier, denken mee met de lesstof en komen tot eigen interpretaties.

Een voorbeeld maakt duidelijk welke leerstrategieën deze leerlingen gebruiken. Lisa moet zo’n 50 pagina’s tekst binnen enkele dagen bestudeerd hebben. Zij combineert de leerfuncties selecteren, structureren en personaliseren tot één leerstrategie. Als leertactieken gebruikt ze: lezen van inhoudsopgave, selecteren van belangrijkste hoofdstukken, deze vluchtig doorlezen, de belangrijkste punten in schema brengen (zie vorig artikel voor uitleg over leerfuncties, leerstrategieën en leertactieken). Lisa probeert wat ze leest te koppelen aan eigen ervaringen. Als ze de kern denkt te begrijpen, leest ze snel nog even de minder belangrijke hoofdstukken en paragrafen.

Samengevat: leerlingen met een holistische leerstijl letten op de grote lijn, zoeken naar verbanden in de leerstof, letten minder op details en leggen vaker verbanden met andere leerdomeinen (zie ook bijlage). Dit klinkt allemaal positief, maar deze leerstijl heeft ook negatieve kanten. Zo is het te weinig aandacht hebben voor details een valkuil. Ook kunnen leerlingen soms verbanden zien die er niet zijn (zie bijlage). Net als bij leerlingen met een serialistische leerstijl is het ook mogelijk om persoonskenmerken te koppelen aan leerlingen met een holistische leerstijl (zie bijlage). Uiteraard is dit generaliserend, maar in het algemeen kunnen we zegggen dat deze leerlingen extravert, impulsief en creatief zijn.

Net als bij de serialistische leerstijl tot slot een rijtje van tips die docenten kunnen geven aan leerlingen met een holistische leerstijl:

- Bedenk dat parate kennis van belangrijke feiten een onmisbaar onderdeel van bijna elk vak kan zijn. Leer dus niet te globaal.

- Wanneer de samenhang in de leerstof moeilijk te ontdekken is, bedenk dan dat aan memoriseren soms niet te ontkomen is.

- Zoeken naar relaties tussen onderdelen van de leerstof bevordert het overzicht over de grote lijn.

- En het belangrijkste advies: zoek geen verbanden waar ze niet zijn!

Heeft u nog meer tips voor leerlingen met een serialistische of holistische leerstijl? Laat het ons weten! In de volgende afleveringen gaan we verder met de versatilistische en de oppervlakkige leerstijl.

Henk Witteman (stuur een e-mail) Stuur dit artikel door | 32498 keer gelezen

img img img img

Geef uw reactie REACTIES (1 totaal) Alle reacties...

Johannes - Misschien komt deze tip: - Bedenk dat parate kennis van belangrijke feiten een onmisbaar onderdeel van bijna elk vak kan zijn. Leer dus niet te globaal. duidelijker over als je erbij vermeld dat dit de mening is van veel docenten, met als gevolg dat in veel proefwerken, examens, tentamens leerlingen/studenten op het paraat hebben van dit soort feiten worden getest.

REAGEER

img
scherm groot2

Widget Title

LAATSTE 3 REACTIES

Alexander van Boom - Sinds wanneer is "kijken" een zwak werkwoord? Moet het niet "de politieke onderwijsnarren" zijn? Worden in de... 
Lees verder  arrow

Ton Ammerlaan - Start.me is ook een handige portal: je kunt er per opleiding een maken maar ook... 
Lees verder  arrow

Jeroen - @ Annemarie: zal wel komen omdat het een gesponsord artikel is 
Lees verder  arrow

Widget Title

MEEST GELEZEN ARTIKELEN
Onderwijstips mei 2015
Onderwijs van Morgen selecteert maandelijks de cursussen, congressen, boeken en andere evenementen d
Lees verder arrow
18 tot en met 22 mei: De week van #onderwijs2032
Van 18 tot en met 20 mei 2015 organiseert Like to Share, in het kader van de week van #onderwijs2032
Lees verder arrow
De staat van leraar in het voortgezet onderwijs: deel 1
Er kan nog wel het een en ander worden verbeterd in het onderwijs. Docenten willen dat ook best –
Lees verder arrow

Widget Title

STEM MEE Bekijk resultaat img
Is het idee van een diploma op maat een goed plan? Wat vindt u?
Ja, dat is een goed plan
Nee, geen goed plan
Is het idee van een diploma op maat een goed plan? Wat vindt u?
Ja, dat is een goed plan
 
73%
Nee, geen goed plan
 
27%

Widget Title

VIDEO VAN DE WEEK

Kinderen in de leeftijd van 4-8 jaar worden geconfronteerd met mediadragers uit de jaren '70 '80 en '90. Dit levert verrassende reacties op! Een ding is zeker, technologieën gaan snel, maar zelfs voor 'Digital Natives' lijkt het eeuwen geleden.