Home Artikelen

Denken of doen: de holistische leerstijl

leerstijlen en vakdidactiek | woensdag 11 juni 2008, 16:55
19173429

Leerlingen die niet alles uit hun hoofd hoeven te leren, maar toch het hoofdstuk kennen. En geen samenvattingen maken, maar genoeg hebben aan het lezen van de inhoudsopgave. Het is vast herkenbaar voor docenten. Nadat in de vorige aflevering in de reeks over leerstijlen de serialistische leerstijl aan bod kwam, kijken we nu naar de tegengestelde leerstijl: de holistische leerstijl. Wat zijn de voordelen en de nadelen van deze stijl? En hoe kunnen docenten het leerproces van deze leerlingen sturen?

De holistische leerstijl is compleet tegenovergesteld aan de serialistische leerstijl. De serialistische leerstijl is de leerstijl van de stapsgewijze verwerking (zie vorige aflevering), bij de holistische leerstijl gaat het om diepteverwerking. Uit onderzoek onder studenten (Van Rijswijk en Vermunt) blijkt dat een fink deel van studenten leert volgens deze diepteverwerking. Centraal staat bij deze wijze van verwerking het zoeken naar verbanden binnen de studiestof en verbanden tussen de studiestof en de eigen voorkennis. Diepteverwerkers proberen relaties te leggen tussen verschillende theorieën, tussen specifieke feiten en de grote lijn van een leereenheid, tussen feiten en conclusies en tussen de lesstof en eigen voorkennis. Deze leerlingen proberen zich een totaalbeeld van de studiestof te vormen door afzonderlijk behandelde onderwerpen samen te voegen, te structureren tot een samenhangend geheel. Zij studeren op een kritische manier, denken mee met de lesstof en komen tot eigen interpretaties.

Een voorbeeld maakt duidelijk welke leerstrategieën deze leerlingen gebruiken. Lisa moet zo’n 50 pagina’s tekst binnen enkele dagen bestudeerd hebben. Zij combineert de leerfuncties selecteren, structureren en personaliseren tot één leerstrategie. Als leertactieken gebruikt ze: lezen van inhoudsopgave, selecteren van belangrijkste hoofdstukken, deze vluchtig doorlezen, de belangrijkste punten in schema brengen (zie vorig artikel voor uitleg over leerfuncties, leerstrategieën en leertactieken). Lisa probeert wat ze leest te koppelen aan eigen ervaringen. Als ze de kern denkt te begrijpen, leest ze snel nog even de minder belangrijke hoofdstukken en paragrafen.

Samengevat: leerlingen met een holistische leerstijl letten op de grote lijn, zoeken naar verbanden in de leerstof, letten minder op details en leggen vaker verbanden met andere leerdomeinen (zie ook bijlage). Dit klinkt allemaal positief, maar deze leerstijl heeft ook negatieve kanten. Zo is het te weinig aandacht hebben voor details een valkuil. Ook kunnen leerlingen soms verbanden zien die er niet zijn (zie bijlage). Net als bij leerlingen met een serialistische leerstijl is het ook mogelijk om persoonskenmerken te koppelen aan leerlingen met een holistische leerstijl (zie bijlage). Uiteraard is dit generaliserend, maar in het algemeen kunnen we zegggen dat deze leerlingen extravert, impulsief en creatief zijn.

Net als bij de serialistische leerstijl tot slot een rijtje van tips die docenten kunnen geven aan leerlingen met een holistische leerstijl:

- Bedenk dat parate kennis van belangrijke feiten een onmisbaar onderdeel van bijna elk vak kan zijn. Leer dus niet te globaal.

- Wanneer de samenhang in de leerstof moeilijk te ontdekken is, bedenk dan dat aan memoriseren soms niet te ontkomen is.

- Zoeken naar relaties tussen onderdelen van de leerstof bevordert het overzicht over de grote lijn.

- En het belangrijkste advies: zoek geen verbanden waar ze niet zijn!

Heeft u nog meer tips voor leerlingen met een serialistische of holistische leerstijl? Laat het ons weten! In de volgende afleveringen gaan we verder met de versatilistische en de oppervlakkige leerstijl.

Henk Witteman (stuur een e-mail) Stuur dit artikel door | 29471 keer gelezen

img img img img

Geef uw reactie REACTIES (1 totaal) Alle reacties...

Johannes - Misschien komt deze tip: - Bedenk dat parate kennis van belangrijke feiten een onmisbaar onderdeel van bijna elk vak kan zijn. Leer dus niet te globaal. duidelijker over als je erbij vermeld dat dit de mening is van veel docenten, met als gevolg dat in veel proefwerken, examens, tentamens leerlingen/studenten op het paraat hebben van dit soort feiten worden getest.

REAGEER

img
scherm groot2

Widget Title

LAATSTE 3 REACTIES

C. van Hout - Ik zie het probleem niet. In het Katholieke Brabant jaren 50-60 was dit normaal. Ik... 
Lees verder  arrow

René - Ik hoorde ooit van twee Belgische jongens die een jongensschool bezochten, dat zij niet zouden... 
Lees verder  arrow

Wietske Heerebout - Ik heb het afgelopen schooljaar Khan Academy gebruikt als verrijkingsmateriaal in 2 VWO en vindt... 
Lees verder  arrow

Widget Title

MEEST GELEZEN ARTIKELEN
Favoriete educatieve apps: beeldende vorming
Om de zoveel tijd kun je er als onderwijsredactie niet omheen. De stortvloed aan educatieve apps die
Lees verder arrow
De Khan Academy als onderdeel van het wiskundeonderwijs: deel 1
Wat voor Salman Khan begon als wiskunde-uitleg aan zijn nichtje is uitgegroeid tot een platform met
Lees verder arrow
Genius Hour: een uur om je passie en creativiteit te verkennen
Genius Hour is een concept waarbij leerlingen gedurende een bepaalde periode ingeroosterd worden om
Lees verder arrow

Widget Title

STEM MEE Bekijk resultaat img
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
Leren op maat
Device onafhankelijk leren
Opbrengstgericht leren
Geen van allen
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
 
39%
Leren op maat
 
26%
Device onafhankelijk leren
 
9%
Opbrengstgericht leren
 
13%
Geen van allen
 
13%