Home Column

Column Erno Mijland - hogere autodidactiek

motivatie | leerstijlen en vakdidactiek | Mens & Maatschappij | Mens & Natuur | Talen & Kunstvakken | woensdag 31 augustus 2011, 11:08
autodidacttshirt

Adviseur, trainer en onderwijsjournalist Erno Mijland over leren voor de toekomst.

Niet alles wat je geleerd hebt, heb je geleerd op school, in je opleiding, bij een cursus of tijdens een congres. Formele leeromgevingen bieden immers lang niet altijd het specifieke antwoord op wat je wilt leren. Of ze doen dat niet snel genoeg. Dus organiseer je het leren vaak zelf. Doe je dat regelmatig en in een bepaalde richting, dan mag je jezelf  autodidact noemen.

 


Je verdiept je bijvoorbeeld op eigen kracht voor je werk in een nieuwe technologie, in het organiseren van projecten of in de uitzonderlijke ontwikkelingsstoornis van een van je leerlingen. De manier waarop je dat leren organiseert, zou je autodidactiek kunnen noemen. Denk daarbij aan het kiezen van bronmateriaal, leermiddelen en je aanpak.

Basis- en hogere autodidactiek
Op school leren we kinderen begrijpend te lezen, een spreekbeurt te houden of een werkstuk te maken. Het zijn een aantal autodidactische basisvaardigheden. Maar als we onze kinderen willen voorbereiden op de kennisintensieve, snel veranderende wereld van morgen, zullen we ze een hogere vorm van autodidactiek moeten bijbrengen.

Hogere competenties
Hogere autodidactiek gaat over competenties als kunnen reflecteren op je eigen leerproces en op je eigen voorkeuren of leerstijlen. Ook het individuele leren plaatsen in een sociale context, het kiezen van passende, eigentijdse bronnen en leermiddelen (zoals sociale media en games) en het plaatsen van het eigen leren in een langetermijnvisie op je persoonlijke ontwikkeling behoren tot de hogere autodidactiek.

Concrete vertaling
Dat is nogal wat, zul je nu denken. Zeker, maar als je het concreet maakt, is het tegelijkertijd hartstikke leuk en interessant om je persoonlijke autodidactiek naar een hoger plan te tillen. Organiseer eens een online sessie ‘360 graden-feedback’, deel je kennis en vragen via sociale netwerken, bouw aan je online portfolio, organiseer een brainstormsessie met vakgenoten uit je netwerk, bekijk videolezingen van internationaal vooraanstaande denkers en wetenschappers, etc. Informeel leren kan met de juiste autodidactische vaardigheden nóg inspirerender worden. Hogere autodidactiek gaat dus over beter ‘leren leren’ buiten de context van formele opleidingssituaties. Daar pluk je een leven lang de rijpe vruchten van.

En onze kinderen? Ik geloof dat we ze al op jonge leeftijd spelenderwijs kennis kunnen laten maken met hogere autodidactiek. De moraal: beste docent, maak jezelf deels overbodig!

Wat doet u al om uw leerlingen autodidactische kennis en vaardigheden bij te brengen?

Erno Mijland (stuur een e-mail) Stuur dit artikel door | 5214 keer gelezen

img img img img

Geef uw reactie REACTIES (3 totaal) Alle reacties...

Dr. Henk Witteman - @Peter te Riele en Erno Mijland. Inderdaad Peter het gaat in eerste instantie om leerplezier. Emoties zijn de brandstof van het Leren (Boekaerts, 2004). En Erno, autodidactische vaardigheden zijn prachtig, maar besef wel dat de docent hier niet overbodig kan worden. Integendeel. Boekaerts & Simons (1995) spreken niet voor niets over drie onderwijsregimes met oplopende eigen verantwoordelijkheid voor de leerling. Als ik Jelle Jolles lees breinwetenschapper) en Robert Kegan (ontwikkelingspsycholoog) is autodidactisch leren nauwelijks mogelijk voor de leeftijd van 20/23 jaar. Autodidactisch leren vraagt namelijk ook om het vermogen doelen te stellen, deze bij te houden, leerfuncties te selecteren, leerstrategieën en leertactieken in te zetten. Ook in onderwijsregime III (zelfstandig reguleren) kan dit nauwelijks zonder de hulp van iemand die tenminste in stadium III van Kegan zit.Maar het is waar, de leerling kan zich bepaalde vaardigheden in de jongere jaren wel eigen maken. We moeten als ouderen er wel voor waken dat we geen "verborgen curriculum" hanteren. Dit is een bekende valkuil voor docenten die menen dat hun instructies ook werkelijk begrepen worden door hun leerlingen.

Peter te Riele - Ook voor autodidactiek geldt dat het helemaal niet zo moeilijk is. Je moet het eerst zelf eens ervaren. En het leerplezier is de brandstof om de motoren (middelen) in beweging te zetten.

Sjaboe - Antwoord op de vraag: Vraag aan leerlingen hoe ze bepaalde lesstof willen leren. Biedt verschillende werkvormen aan en vraag het daarna nog eens... Gewoon luisteren naar leerlingen!

REAGEER

img

Widget Title

LAATSTE 3 REACTIES

Jaap Bleekveld Student leraar wiskunde - Het benoemen van een ideale les in 6 + toets 7 vind ik zeer oppervlakkig.... 
Lees verder  arrow

c.dejong@noordik.nl - Dag allemaal, in mijn bovenbouwlessen maak ik gebruik van de tedtalks van Hans Rosling. Mijn favoriete... 
Lees verder  arrow

F.Leune - Ik wil het boek graag bestellen. Fred Leune R.S.G. Pantarijn Rhenen fleune@pantarijn.nl 
Lees verder  arrow

Widget Title

MEEST GELEZEN ARTIKELEN
Google’s elektronische leeromgeving: Google Classroom
Google lanceerde onlangs een nieuwe, gratis onderwijstool: Google Classroom. Het is een cloud-based
Lees verder arrow
Nationaal Congres: Toetsen om te leren
We toetsen veel in het onderwijs. Te veel? In ieder geval doen we te weinig met de uitkomsten van to
Lees verder arrow
De 5 meest populaire TED-Ed lessen
TED-Ed, het educatieve platform van TED, bestaat inmiddels al een aantal jaar. Met dit platform spee
Lees verder arrow

Widget Title

STEM MEE Bekijk resultaat img
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
Leren op maat
Device onafhankelijk leren
Opbrengstgericht leren
Geen van allen
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
 
31%
Leren op maat
 
46%
Device onafhankelijk leren
 
5%
Opbrengstgericht leren
 
5%
Geen van allen
 
12%

Widget Title

VIDEO VAN DE WEEK

TED-Ed: Heel veel korte filmpjes en volop inspiratie als voorbereiding op het nieuwe schooljaar.