Home Artikelen

Beter goed opgeleid dan hoog opgeleid

motivatie | jongerencultuur | trends | internationaal onderwijs | maandag 27 februari 2012, 14:29
Studiekeuze

Voor veel jongeren is de keuze voor een opleiding een moeilijke beslissing. Ze moeten vragen beantwoorden waar sommige mensen van dubbel hun leeftijd het antwoord niet eens op weten. Wat wil ik de rest van mijn leven doen? Wat vind ik nu leuk om te doen? Wat kan ik worden met de opleiding die ik kies? Door de crisis en de stijging van de jeugdwerkloosheid is daar nog een vraag bij gekomen: is er wel voldoende baanzekerheid als ik klaar ben met deze opleiding? Goed opgeleid zijn wordt steeds belangrijker dan hoog opgeleid zijn.

Werk genoeg, zo lijkt het
Tien jaar geleden kondigde de Nederlandse regering de volgende doelstelling aan: in 2020 moet 50% van de beroepsbevolking hoger opgeleid zijn. Nederland wilde een kenniseconomie zijn. Er werd aangenomen dat een hoog opgeleide bevolking goed is voor de economie en onze concurrentiepositie naar opkomende landen. Inmiddels is het bijna zover: van de 25- tot 35-jarigen had in 2010 al 44 procent een hbo- of universitaire opleiding afgerond. In de 2020 zal dit percentage opgelopen zijn naar ruim 45 procent. Onlangs verscheen ook een verrassend positief rapport van de ROA over kansen op de arbeidsmarkt. Omdat binnen enkele jaren de babyboomers massaal gaan uitstromen ontstaat er een enorme behoefte aan nieuwe, frisse arbeidskrachten. De Universiteit van Maastricht berekende dat ondanks de recessie de werkgelegenheid tot 2016 zal groeien met 0,4 procent per jaar. Werk genoeg, zo lijkt het. En toch is de jeugdwerkloosheid stijgende. Het werkloosheidspercentage onder Nederlanders bedraagt volgens recente berekeningen 4,8 procent tegenover 8,2 procent onder jongeren. In de grote steden is het percentage inmiddels gestegen naar 14 procent. Jongeren, ook met diploma, hebben in toenemende mate last om een baan te vinden wanneer ze zijn afgestudeerd. Ook de ‘doorstudeertactiek’ heeft zijn beste tijd gehad: met de bezuinigen op de beurs is het bijna onmogelijk om nog een tweede studie te volgen.

Jongeren willen 'zichtbaar' beroep
Zie daar het addertje onder het gras. Ja, er is werk genoeg, maar vooral in de zorg, techniek en het onderwijs. Deze sectoren staat een grote uitstroom te wachten en staan de komende de jaren te springen om nieuw personeel. En hier gaat het mis: jongeren van nu willen helemaal niet werken in de zorg, techniek of het onderwijs. Zij willen een zichtbaar beroep, studeren marketing of communicatie. Dat sommige opleidingen weinig baanperspectief hebben wordt er niet altijd bij verteld. Daar sta je dan met je diploma journalistiek in je hand maar zonder kans op een aansluitende baan.

Voorlichting over baangarantie minimaal
De generatie jongeren die nu op de arbeidsmarkt terecht komt is van jongs af aan verteld hun passie te volgen. Het beste studieadvies van hun ouders was vaak ‘als je maar gelukkig bent.’ Ouders vonden het in de opvoeding bovenal belangrijk dat hun kinderen zelfvertrouwen meekregen. Dit alles heeft geresulteerd in een zelfverzekerde generatie die zichzelf heel bijzonder vindt. Uit onderzoek van Motivaction blijkt bijvoorbeeld dat 68% van de jongeren zichzelf een heel bijzonder persoon vindt, tegenover 46% van de oudere generaties. De behoefte om gezien te worden, om in de spotlights te staan en een ‘podium’ te betreden is dan ook groot onder deze generatie. En hun studiekeuze laat zich hier vaak door leiden. Wat opvalt is dat beroepen waarin status, vrijheid of commercie centraal staan hoog gewaardeerd worden door deze generatie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan marketing, PR en verkoop. Hogescholen en universiteiten hebben er vaak geen baat bij hun studenten te informeren over de baangarantie. Uiteindelijk verdienen zij geld wanneer een student is afgestudeerd; wat er daarna gebeurt is van mindere zorg. Een schrijnend voorbeeld hiervan stond onlangs in NRC Next (4 jan 2012): Rafhael van 22 jaar heeft de pilotenopleiding succesvol afgerond, een schuld van 152.000 euro opgebouwd en zit achter de kassa bij de Sligro omdat er geen banen zijn. De (vlieg)opleidingen hebben geen baat bij een numerus fixus dus de voorlichting over baangarantie is minimaal.

Grote mismatch
Het resultaat is een grote mismatch tussen de instroom op de arbeidsmarkt en de behoeften in diezelfde arbeidsmarkt. Een legertje afgestudeerde communicatiedeskundigen tegenover schrijnende tekorten in de zorg. Natuurlijk is het belangrijk dat je uiteindelijk studeert wat je ook echt leuk vindt, want anders houd je het niet vol om je hele carrière werkzaam te zijn dit vakgebied. Maar betere voorlichting in alle onderwijslagen over diversiteit aan opleidingen en baanperspectief is ook een vereiste om te voorkomen dat we over tien jaar nog meer jongeren op de bank hebben. De keuze voor een studie is moeilijk, want er is zoveel keuze. Waar moet je beginnen? Toch is het van belang dat jongeren in aanraking komen met een grote diversiteit aan beroepen om te voorkomen dat ze alleen maar kiezen voor de stereotype zichtbare beroepen. Ondanks de grote inspanningen die op verschillende plekken geleverd worden bestaat er nog steeds een imagoprobleem voor sectoren als zorg en techniek. Er moet duidelijk worden gemaakt dat je ook carrière kunt maken in deze sectoren. Misschien kunnen we dan gezamenlijk voorkomen dat onze jongeren de aansluiting op de arbeidsmarkt missen.

Vorig jaar plaatste OVM een artikel over de bètaberoepen van morgen: Wat dacht u van de 'vertical gardening architect' of een beroep als 'techno fashion designer'? Op de website van Bèta Mentality staat meer informatie over deze toekomstige beroepen.

Wat wordt er bij u op school gedaan om leerlingen kennis te laten maken met een grote diversiteit aan beroepen? En hoe denkt u dat dit (nog) beter kan?

Bron: Youngworks

De redactie (stuur een e-mail) Stuur dit artikel door | 7523 keer gelezen

img img img img

Geef uw reactie REACTIES (2 totaal) Alle reacties...

c.willemsen - Er wordt op de scholen alleen maar gekeken hoe het meeste geld binnengehaald kan worden, zo krijgen zinloze opleidingen klinkende namen en wordt opgeleid tot niets. Beroepen orientatie is een sluitpost terwijl het een hoofdvak zou moeten wezen, beroepsopleidingen worden als minderwaardig bekeken terwijl het meer kansen bied dan de mediahypestudies. Een regelmatig terugkerende beroepsthermomether van een gerenommeerd instituut zou uitkomst kunnen bieden.

Heleen - Het klopt inderdaad dat er meer voorlichting zou moeten worden gegeven over het toekomst perspectief. Maar dit is ook gelijk waar de moeilijkheid ligt tegenwoordig. Wat ga je dan worden met een opleiding als communicatie of commerciële economie? De richtingen zijn zo divers, waardoor het onduidelijk is waar of wat voor werk je later gaat doen en zo is het dus lastig om de kans op een baan aan te geven. Het is makkelijker om te weten voor welke baan je kiest. Fysiotherapie, dan word ik fysiotherapeut. Hbo-v, dan word ik verpleegster. Geneeskunde, dan word ik arts. Ik ben bijna klaar met de (academische) pabo maar verwacht absoluut geen baan te vinden. Juffen zijn hier jaren aan het invallen en de kans op een vast contract is zo goed als nul! Goede stimulans om de pabo te kezen? Dacht het niet!!

REAGEER

img
img

Widget Title

LAATSTE 3 REACTIES

marika ortmans - Ik vraag of de staatssecretaris aandacht wil geven aan duurzaamheid ook in het onderwijs ...... 
Lees verder  arrow

Evelien Nijeboer - Welke vaardigheden moeten kinderen hebben? Welke vaardigheden willen wij dat ze heben? Ik vind allebei... 
Lees verder  arrow

Katja Korver - Geef docenten weer de kans om creatief te kunnen zijn door minder neventaken op te... 
Lees verder  arrow

Widget Title

MEEST GELEZEN ARTIKELEN
Verboden om je vinger op te steken
Het is dinsdagochtend het tweede uur. De leerlingen van mijn 4havo klas hebben thuis één van mijn
Lees verder arrow
Leeromgeving van invloed op motivatie leerlingen
De leeromgeving is van invloed op de motivatie van leerlingen voor school. Maar hoe zit dat eigenlij
Lees verder arrow
#onderwijs2032: Stelt de staatssecretaris de juiste vraag?
Wat moeten kinderen leren op school zodat ze klaar zijn voor hun toekomst? Met die vraag opende staa
Lees verder arrow

Widget Title

STEM MEE Bekijk resultaat img
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
Leren op maat
Device onafhankelijk leren
Opbrengstgericht leren
Geen van allen
Waar denkt u aan bij het onderwerp adaptief digitaal leren?
Gepersonaliseerd leren
 
34%
Leren op maat
 
42%
Device onafhankelijk leren
 
4%
Opbrengstgericht leren
 
6%
Geen van allen
 
14%

Widget Title

VIDEO VAN DE WEEK

TED-Ed: Heel veel korte filmpjes en volop inspiratie als voorbereiding op het nieuwe schooljaar.